«آیین‌نامه شورای ستاد راهبری و نظارت علم، فناوری و نوآوری» که در جلسه ۹۰۳ مورخ ۱۴۰۳/۰۶/۰۶ شورای عالی انقلاب فرهنگی و بر اساس مصوبه جلسه ۴۹۷ شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده است؛ به شرح ذیل برای اجراء ابلاغ می‌گردد:
ماده ۱ـ تعریف و جایگاه
«شورای ستاد راهبری و نظارت علم، فناوری و نوآوری» که از این پس به اختصار «شورای ستاد» نامیده می‌شود، به عنوان مرجع حوزه علم، فناوری و نوآوری شورای عالی انقلاب فرهنگی که از این پس به اختصار «شورای عالی» خوانده می‌شود، بر اساس ماده ۲۱ «سند تحول شورای عالی انقلاب فرهنگی» و همچنین مواد ۴۱ تا ۴۴ و ۴۸ آیین‌نامه داخلی شورای عالی انقلاب فرهنگی به منظور تقسیم کار ملی، راهبری، اجرایی سازی، هماهنگی، نظارت و ارزیابی و انسجام بخشی اجرای اسناد کلان و مهم شورای عالی در حوزه های کلان علم، آموزش عالی، فناوری، نوآوری و پیشرفت با تأکید بر اقتصاد دانش‌بنیان، جهت دهی به تولید علم و تربیت عالم و نیز تهیه دستور جلسات صحن شورای عالی و شورای معین شورای عالی در حوزه های یادشده؛ تشکیل می‌گردد. سند نقشه جامع علمی کشور؛ سند مرجع شورای ستاد محسوب می‌شود.
ماده ۲ـ ترکیب شورای ستاد
مستند به بند ۲ ماده ۴۱ آیین‌نامه داخلی شورای عالی و تبصره ۲ آن؛ «شورای ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور» مندرج در ماده ۱ فصل پنجم سند نقشه جامع علمی کشور با انجام اصلاحاتی به شرح زیر به عنوان «شورای ستاد راهبری و نظارت علم، فناوری و نوآوری» بازطراحی و مواد ۱ و ۲ این آیین‌نامه؛ جایگزین جزء «ب» بند ۱ـ ۵ فصل ۵ سند نقشه جامع علمی کشور می‌شود:
۱ـ دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی (رئیس ستاد و رئیس شورای ستاد)
۲ـ چهار نفر از اعضای حقیقی شورای عالی به انتخاب شورای عالی
۳ـ وزیر علوم، تحقیقات و فناوری
۴ـ وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
۵ ـ معاون علمی، فناوری واقتصاد دانش‌بنیان رئیس جمهور
۶ ـ وزیر صنعت، معدن و تجارت
۷ـ رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها
۸ ـ مدیر حوزه های علمیه یا نماینده تام الاختیار او
۹ـ رئیس دانشگاه آزاد اسلامی
۱۰ـ دبیر ستاد خانواده و زنان دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی
۱۱ـ سه نفر از رؤسای دانشگاه های برتر کشور به انتخاب دبیر شورای عالی
۱۲ـ معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده
۱۳ـ رئیس مرکز همکاری های تحول و پیشرفت ریاست جمهوری
۱۴ـ دبیر ستاد (دبیر شورای ستاد)
تبصره ۱ـ سایر اعضای حقیقی شورای عالی با رعایت ماده ۴۳ آیین‌نامه داخلی شورای عالی؛ می‌توانند در جلسات شورای ستاد شرکت نمایند.
تبصره ۲ـ رئیس شورای تخصصی حوزوی، دبیر ستاد راهبری و نظارت تعلیم و تربیت، رئیس شورای تحول و ارتقاء علوم انسانی، رئیس شورای اسلامی شدن دانشگاه ها و مراکز آموزشی و نماینده انجمن ها و نهادهای تخصصی حوزه علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان بخش خصوصی و بالاترین مقام نهادها و دستگاه‌ها به اقتضاء دستور جلسات شورای ستاد و با دعوت دبیر ستاد؛ می‌توانند با حق رأی در جلسات شورای ستاد شرکت کنند. دیگر مدیران ارشـد نیز بنا به تشخیص دبیر ستاد و بدون حق رأی به جلسات شورای ستاد دعوت خواهند شد. همچنین حضور معاونان، مشاوران و کارشناسان ستاد و سایر صاحب نظران با تأیید دبیر و بدون حق رأی در جلسات شورای ستاد بلامانع است.
تبصره ۳ـ اعضای شورای ستاد موظف اند شخصاً در جلسات حضور پیدا کنند. جانشین وزراء با هماهنگی و تأیید دبیر شورای عالی؛ می‌توانند به جای وزیر با حق رأی در جلسه شرکت نمایند.
تبصره ۴ـ دبیر ستاد از میان اعضای حقیقی شورای عالی یا صاحب نظران شناخته شده حوزه علم، فناوری و نوآوری که دارای تجارب مدیریتی کلان در این حوزه هستند؛ توسط رئیس ستاد انتخاب و منصوب می‌شود. رئیس می‌تواند در اجرای وظایف خود، برخی از اختیارات خود را به دبیر تفویض نماید.
تبصره ۵ ـ در شرایط خاص و اضطرار (مشابه شرایط بیماری کرونا)، با موافقت رئیس شورای ستاد، شرکت اعضاء در جلسه به صورت مجازی با حق رأی امکان پذیر است و حضور آنها در نصاب رسمیت جلسه و رأی محاسبه می‌شود.
تبصره ۶ ـ موضوعات مربوط به وزارتخانه های مختلف، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان و سایر دستگاه‌ها و نهادها صرفاً با حضور بالاترین مقام آن دستگاه؛ قابل طرح در جلسه شورای ستاد است.
ماده ۳ـ وظایف شورای ستاد:
وظایف شورای ستاد منطبق با بندهای متناظر ماده ۴ سند تحول شورای عالی و ماده ۴۱ آیین‌نامه داخلی شورای عالی عبارتند از:
۱ـ هماهنگی و انسجام بخشی اجرای مصوبات حوزه علم، فناوری و نوآوری شورای عالی
۲ـ بررسی و تصویب پیشنهادها در جهت تقسیم کار ملی، راهبری، اجرایی سازی، هماهنگی، نظارت و ارزیابی و انسجام بخشی اجرای سند نقشه جامع علمی کشور و سایر اسناد کلان و مهم شورای عالی در حوزه علم، فناوری و نوآوری و ابلاغ آنها در چارچوب مواد ۴۱ و ۴۲ آیین‌نامه داخلی شورای عالی و یا ارائه به شورای عالی یا شورای معین جهت تصویب نهایی
۳ـ راهبری مصوبات حوزه علم، فناوری و نوآوری شورای عالی و مصوبات شورای ستاد و ارتقاء هماهنگی و هم افزایی در بخش های مختلف کشور برای اجرایی سازی سیاست های علم، فناوری و نوآوری و نظارت بر عملکرد دستگاه‌ها در اجرای این سیاست ها
۴ـ نهایی سازی اسناد ملی در حوزه علم، فناوری و نوآوری، بالاخص اسناد مربوط به علوم و فناوری های اولویت دار، جهت تصویب در شورای عالی
۵ ـ تقسیم کار ملی در چارچوب سند نقشه جامع علمی کشور و سایر اسناد کلان شورای عالی در حوزه علم، فناوری و نوآوری و یا تهیه پیشنهاد جهت تصویب در شورای عالی یا شورای معین آن در موارد لازم
۶ ـ نظارت بر حسن اجرای مصوبات شورای ستاد و مصوبات شورای عالی در حوزه علم، فناوری و نوآوری، و پیشرفت عملکرد طرح ها و برنامه‌های نهایی شده دستگاه‌های اجرایی
۷ـ رصد، پایش و ارزیابی وضعیت موجود و جهت گیری های علم و فناوری در ایران و جهان، وضعیت محیطی، رقبا و تحولات جهانی و تعیین و تبیین شاخص های کلان کمى و کیفى مورد نیاز
۸ ـ ارزیابی مستمر و ارائه پیشنهادهای سیاستی برای بازطراحی و بازآرایی ساختار حکمرانی علم و فناوری کشور برای عملکرد مؤثر تر در عرصه های علم، فناوری و نوآوری و مشتمل بر زیرساختار های «حکمرانی و مدیریت»، «نیروی انسانی»، «محتوا و برنامه‌های علمی، فناوری و نوآوری»، «تأمین مالی»، «فضا، زیرساخت و تجهیزات» و «نظام ارزیابی، تشویق و ارتقاء» برای تصویب در شورای عالی
۹ـ تدوین نظام شبکه مسائل، اولویت گذاری و انتخاب مسائل کلان و راهبردی عرصه های علم، فناوری و نوآوری، و پیش‌بینی سازوکارهای لازم برای تحقق سیاست های این عرصه ها بالاخص از مسیر برنامه‌های ۵ساله توسعه و قوانین بودجه سالانه کشور
۱۰ـ طراحی الگوی مناسب یا سیاست های ناظر بر استقرار نظام تأمین مالی کارآمد در حکمرانی علم، فناوری و نوآوری و ابزارهای متنوع مالی و اعتباری تشویقی و کنترلی برای تضمین اجرای مصوبات و هماهنگی و هم افزایی میان دستگاه‌های علمی و فناوری جهت تصویب در شورای عالی
۱۱ـ بررسی پیشنهادها جهت تکمیل و به روزرسانی دوره ای مصوبات حوزه علم، فناوری و نوآوری
۱۲ـ پشتیبانی محتوایی از دستور جلسات شورای عالی و شورای معین آن در حوزه علم، فناوری و نوآوری
۱۳ـ بازنگری و پیشنهاد ضوابط کلان و معیارهای اساسی تأسیس و راهبری کلان مؤسسات و مراکز علمى، فرهنگى، تحقیقاتى، فرهنگستان ها، دانشگاه ها و مراکز پژوهشی، بالاخص شاخص ها، سازوکارها و نظام حکمرانی دانشگاه ها و تهیه اساسنامه دانشگاه ها و نهادهای علمی و فرهنگی خاص جهت تصویب در شورای عالی
۱۴ـ بهره گرفتن از مشارکت حداکثری صاحب نظران و خبرگان در تدوین سیاست ها، راهبردها و ارزیابی گزارش های نظارتی با ایجاد شبکه های نخبگانی، تشکیل میزهای تخصصی در حوزه های فعالیت شورای ستاد و استفاده از ظرفیت های اندیشه ورزی سراسر کشور
۱۵ـ راهبری نظام مدیریت دانش، حافظه نگاری و تبدیل دانش های ضمنی به علوم مصرح، تهیه سیاست ها و برنامه‌ریزی برای ترویج، مردمی سازی و گفتمان سازی میان اندیشمندان، اعضاء هیأت علمی و سایر فعالان حوزه علم، فناوری و نوآوری
ماده ۴ـ فرآیندهای شورای ستاد
۱ـ جلسات شورای ستاد، هر دو هفته یک بار، براساس دستور جلسات از پیش تعیین شده و با دعوت دبیر ستاد تشکیل خواهند شد. همچنین؛ درصورت لزوم جلسات فوق العاده شورای ستاد با دستور رئیس ستاد برگزار می گردند.
۲ـ جلسات شورای ستاد با حضور رئیس و دبیر ستاد و یا نماینده آنها از میان اعضاء و حداقل ۱۱ نفر از اعضاء رسمیت می یابند و مصوبات آن با اکثریت آراء مأخوذه معتبراند. درصورت به حدنصاب نرسیدن تعداد حاضران برای دو جلسه متوالی، رئیس ستاد می‌تواند تصویب موضوعات در دستور را از طریق شورای عالی یا شورای معین آن پیگیری نماید.
۳ـ مصوبات شورای ستاد در چارچوب وظایف مندرج در این آیین‌نامه در چارچوب مواد ۴۱ و ۴۲ آیین‌نامه داخلی شورای عالی با ابلاغ رئیس ستاد به دستگاه‌ها، معتبر و لازم الاجرا است.
۴ـ مصوباتی که طبق ضوابط قانونی، بر اساس مواد ۴۱ و ۴۲ آیین‌نامه داخلی شورای عالی، موارد مندرج در ماده ۴ (وظایف) این آیین‌نامه و به تشخیص رئیس ستاد نیاز به تصویب شورای عالی دارد، پس از نهایی سازی در دستور شورای عالی و یا شورای معین آن قرار می گیرد.
ماده ۵ ـ بر اساس جزء«ب» ماده ۴۴ آیین‌نامه داخلی شورای عالی، شوراهای مرتبط با ستاد راهبری و نظارت علم، فناوری و نوآوری عبارتند از :
۱ـ هیأت حمایت از کرسی های نظریه پردازی، نقد و مناظره
۲ـ شورای تحول و ارتقاء علوم انسانی
۳ـ شورای راهبردی علم، فناوری و نوآوری دفاعی ـ امنیتی
تبصره ـ شورای اسلامی شدن دانشگاه ها و مراکز آموزشی به عنوان شورای مرتبط با ستاد راهبری و نظارت تعلیم و تربیت و ستاد علم، فناوری و نوآوری، به مثابه قرارگاه راهبری «سند دانشگاه اسلامی» فعالیت می‌نماید. مسئولیت تقسیم کار بین شورای اسلامی شدن دانشگا ه ها و شورای ستاد علم، فناوری و نوآوری و رفع تداخل دستور جلسات آنها از دو حیث اسلامیت و علم و فناوری بر عهده دبیر شورای عالی خواهد بود.
ماده ۶ ـ این آیین‌نامه مشتمل بر ۶ ماده و ۷ تبصره در جلسه ۹۰۳ مورخ ۰۶ /۰۶ /۱۴۰۳ شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید و از تاریخ ابلاغ، جایگزین جزء «ب» بند ۱ـ ۵ فصل ۵ سند نقشه جامع علمی کشور (مصوب جلسه ۶۷۹ مورخ ۱۴/۱۰/۱۳۸۹) و آیین‌نامه ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور (مصوب جلسه ۷۰۰ مورخ ۱۳۹۰/۰۸/۱۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی) می‌گردد.
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی ـ مسعود پزشکیان
دیدگاه شما