اساسنامه فرهنگستان ایران مصوب ۲۹ اردیبهشت ماه ١٣١۴
ماده اول - برای حفظ و توسعه و ترقی زبان فارسی، انجمنی به نام (فرهنگستان ایران) تاسیس می‌شود.
ماده دوم - وظایف فرهنگستان بقرار ذیل است:
۱ - ترتيب فرهنگ به قصد رد و قبول لغات و اصطلاحات در زبان فارسی.
٢ - اختيار الفاظ و اصطلاحات در هر رشته از رشته‌های زندگانی با سعی در این که حتی‌الامکان فارسی باشد.
۳- پیراستن زبان فارسی از الفاظ نامتناسب خارجی.
۴- تهیه دستور زبان و استخراج و تعیین قواعد برای وضع لغات فارسی و اخذ یا رد لغات بیگانه.
۵ - جمع‌آوری لغات و اصطلاحات پیشه‌وران و صنعتگران.
۶- جمع‌آوری الفاظ و اصطلاحات از کتب قديم .
۷- جمع‌آوری لغات و اصطلاحات و اشعار و امثال و قصص و نوادر و ترانه ها و آهنگ‌های ولایتی.
۸ - جستجو و شناساندن کتب قديم و تشويق به طبع و نشر آنها.
۹ - هدایت افکار به حقيقت ادبیات و چگونگی نظم و نثر و اختیار آنچه از ادبیات گذشته پسندیده است، و رد آنچه منحرف میباشد و راهنمایی برای آینده.
۱۰ - تشويق شعراء و نویسندگان در ایجاد شاهکارهای ادبی.
۱۱ - تشویق دانشمندان به تالیف و ترجمه کتب سودمند به فارسی فصیح و مانوس.
۱۲ - مطالعه در اصلاح خط فارسی.
ماده سوم - فرهنگستان دارای دو قسم عضو «پیوسته» و «وابسته» خواهد بود. پیوستگان اعضائی هستند که مقرراً در جلسات حاضر و فرهنگستان از آنان تشکیل می‌شود. وابستگان اعضائی هستند که افکار خود را بوسیله مکاتبه به فرهنگستان می‌رسانند.
ماده چهارم - فرهنگستان با ٢۴ نفر عضو پیوسته شروع بکار خواهد کرد و لدى‌الاقتضاء ممکن است عده پیوستگان به پنجاه نفر برسد.
ماده پنجم - عضو پیوسته باید ایرانی و سن او لااقل ۳۵ باشد.
ماده ششم - در آغاز کار انتخاب اعضاء پیوسته به پیشنهاد وزارت معارف و تصویب هیئت دولت خواهد بود و پس از آن به پیشنهاد فرهنگستان (به اکثریت دوثلث اعضاء) و موافقت وزارت معارف و تصویب هیئت دولت بعمل خواهد آمد.
ماده هفتم - فرهنگستان یک نفر رئیس خواهد داشت که بموجب فرمان همایونی منصوب خواهد شد، و دارای دو نفر نایب رئیس و دو نفر منشی خواهد بود که به اکثریت نسبی پیوستگان برای دو سال انتخاب میشوند. طرز انتخاب هیئت رئیسه و همچنین وظایف آنان را نظامنامه داخلی معین خواهد نمود.
ماده هشتم - فرهنگستان بر طبق ماده ۵۸۷ قانون تجارت سنه ۱۳۱۱ دارای شخصیت حقوقی خواهد بود و رئیس نماینده فرهنگستان میباشد.
ماده نهم - فرهنگستان دارای دارالانشائی خواهد بود که رئیس و اعضاء آن از طرف وزارت معارف منصوب میشوند. عضویت آنان مانند عضویت اعضاء پیوسته مادام العمر خواهد بود.
ماده دهم - اعضاء وابسته از میان علماء و ادباء داخله و خارجه انتخاب میشوند. عضویت آنان مانند عضویت اعضاء پیوسته مادام العمر خواهد بود.
ماده یازدهم - جلسات رسمی فرهنگستان با حضور نصف بعلاوه يک از پيوستگان حاضر در طهران منعقد خواهد شد.
ماده دوازدهم - فرهنگستان بر حسب وظایفی که دارد ممکن است به کمیسیونهای جزء تقسیم شود و در صورت لزوم از اشخاص خارج نیز برای مشاوره و معاونت میتواند دعوت نماید.
ماده سیزدهم - فرهنگستان میتواند جلسات تشریفاتی داشته باشد و تماشائیان ممکن است در این جلسات حاضر شوند.
ماده چهاردهم - پیوستگان ممکن است لباس مخصوصی داشته و در مواقع رسمی دولتی بدان ملبس گردند.
شکل این لباس در نظامنامه جداگانه معين خواهد شد.ماده پانزدهم - بودجه فرهنگستان در ضمن بودجه وزارت معارف منظور خواهد شد ولکن عضویت فرهنگستان افتخاری است.
ماده شانزدهم - مقررات لازم برای اجرای وظایف فرهنگستان و نظامنامه‌های راجع به هیئت رئیسه و کمیسیونها و نظامات داخلی و غیره، پس از پیشنهاد فرهنگستان و تصویب وزارت معارف بموقع اجرا گذارده خواهد شد.
دیدگاه شما