سند نظام فنی و اجرایی یکپارچه کشور

کلیه دستگاه‌های اجرایی

هیئت وزیران در جلسه ۱۴۰۴/۲/۲۱ به پیشنهاد شماره ۵۸۶۱۱۶ مورخ ۱۴۰۳/۱۱/۱۳ سازمان برنامه و بودجه کشور و به استناد ماده (۲۱) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ و اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، سند نظام فنی و اجرایی یکپارچه کشور را به شرح زیر تصویب کرد:

سند نظام فنی و اجرایی یکپارچه کشور

ماده ۱ـ تعاریف آیین‌نامه اجرایی ماده (۳۴) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور، موضوع نظام فنی و اجرایی یکپارچه کشور (تصویب‌نامه شماره ۲۵۲۵۴/ت۵۷۶۹۷هـ مورخ ۱۴۰۰/۰۳/۰۸) در این سند مجری است. همچنین، در این سند، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:

۱ـ سازمان: سازمان برنامه و بودجه کشور.

۲ـ وجوه عمومی: وجوه عمومی موضوع ماده (۱۳) قانون محاسبات عمومی کشور مصوب ۱۳۶۶.

۳ـ دستگاه: دستگاه‌های موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۸۶، بند (ب) ماده (۱) قانون برگزاری مناقصات مصوب ۱۳۸۳ و دستگاه‌هایی که به نحوی از انحاء از وجوه عمومی استفاده می کنند.

۴ـ دستگاه‌های مرکزی: واحد مرکزی دستگاه که به تشخیص سازمان و طبق مقررات وظیفه راهبری واحدهای تابع را بر عهده دارد.

۵ ـ سند: سند نظام فنی و اجرایی یکپارچه کشور.

۶ ـ نظام: نظام فنی و اجرایی یکپارچه کشور.

۷ـ اعتبار طرح‌های تملک دارایی های سرمایه ای: اعتبار طرح‌های تملک دارایی های سرمایه ای موضوع ماده (۷۷) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب ۱۳۸۰.

۸ ـ ماده (۸۷) قانون: ماده (۸۷) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب ۱۳۸۰.

۹ ـ ماده (۲۳) قانون الحاق (۲): ماده (۲۳) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) مصوب سال ۱۳۹۳.

۱۰ـ یکپارچگی: در نظام، یکپارچگی از سه وجه مورد تأکید می‌باشد:

۱۰ـ۱ـ یکپارچگی در اصول: تمام دستگاه‌های مرکزی موظف به استقرار نظام در مجموعه های خود با رعایت کامل اصول و الزامات زیرنظام های ده گانه این سند می‌باشند.

۱۰ـ۲ـ یکپارچگی در دوره عمر طرح/پروژه: فرایندهای مربوط به زیرنظام های مختلف این نظام باید به گونه ای اجرا شوند که در طول عمر طرح/پروژه، دامنه کار، روش تدارک پروژه، تقدم و تأخر انجام پروژه ها، الزامات بهره‌برداری و سایر مواردی که در مصوبات موضوع ماده (۲۳) قانون الحاق (۲) برای طرح/پروژه های تملک دارایی‌های سرمایه‌ای، مصوبات موضوع ماده (۸۷) قانون برای طرح/پروژه های سرمایه گذاری شرکت‌های دولتی از محل منابع داخلی یا تأییدیه متناظر آن برای سایر پروژه ها مشمول وجوه عمومی، حفظ شوند.

۱۰ـ۳ـ یکپارچگی در پیاده سازی نظام و مستند سازی اطلاعات پروژه ها: به نحوی که ضمن اجتناب از کارهای موازی و متعارض، یکپارچگی در مقررات، ضوابط و فرآیندهای نظام در قالب مبادله تفاهم‌نامه با دستگاه‌های مرکزی با ملاحظه الزامات، نیازها و ویژگی های هر مجموعه انجام شده و با یکپارچگی سامانه ها امکان دسترسی برخط به شاخص های صحیح اثربخشی و کارآمدی طرح‌ها و پروژه ها فراهم شود.

۱۱ـ انواع پروژه ‍ها: پروژه های سرمایه گذاری و ساخت وساز در این سند از منظر تأمین اعتبار به سه دسته تقسیم می شوند:

۱۱ـ۱ـ پروژه‌های ذیل طرح‌های تملک دارایی های سرمایه ای: پروژه هایی که از وجوه عمومی استفاده می کنند و بین سازمان و دستگاه ، موافقت‌نامه برای آن پروژه مبادله می‌شود.

۱۱ـ۲ـ پروژه های ساخت وساز برخوردار از وجوه عمومی: پروژه هایی که از وجوه عمومی استفاده می کنند و بین سازمان و دستگاه موافقت‌نامه برای آن پروژه مبادله نمی‌شود.

۱۱ـ۳ـ پروژه های ساخت وساز غیربرخوردار از وجوه عمومی: پروژه هایی که در دوره عمر خود از وجوه عمومی استفاده نمی کنند.

۱۲ـ عوامل نظام: به سازمان، دستگاه‌های مرکزی، دستگاه، کارفرمایان، مجریان طرح‌ها، تأمین کنندگان، سرمایه گذاران، تأمین کنندگان مالی، بهره‌برداران، مهندسان مشاور، بازرسان فنی، پیمانکاران و سازندگان و تضمین کنندگان عوامل نظام اطلاق می‌شود.

۱۳ـ کارفرما: دستگاه یا نهادی که به استناد قوانین و مقررات دارای مأموریت مشخص برای تهیه، اجرا و یا بهر ه برداری پروژه می‌باشد.

۱۴ـ مجری طرح: شخص حقیقی که به نمایندگی از سوی کارفرما و به استناد تبصره (۱) ماده (۵۳) قانون محاسبات عمومی کشور مصوب ۱۳۶۶ (در مورد دستگاه موضوع بند(۳)) و سایر قوانین مربوط، مسئولیت تهیه و اجرای یک طرح را به منظور تحقق اهداف آن به عهده می گیرد.

۱۵ـ مدیر طرح: شخص حقوقی که پس از دریافت گواهی های صلاحیت لازم از سازمان، در چهارچوب قرارداد مربوط و در مقابل دریافت حق الزحمه، امر نمایندگی کارفرما را در محدوده وظایف مدیریتی قابل واگذاری وی، برعهده می گیرد.

۱۶ـ تفاهم‌نامه: مجموعه ای شامل فهرست اسناد (ضوابط)، برنامه‌ها و اقدامات اختصاصی اولویت بندی شده که در چهارچوب نظام، توسط دستگاه‌های مرکزی تهیه و به سازمان ارائه می‌شود. این تفاهم‌نامه پس از تصویب و ابلاغ سازمان، قابل اجرا می‌باشد.

۱۷ـ طرح: مجموعه ای از پروژه ها و عملیات مرتبط به هم که طی مدتی معین و با اعتباری مشخص برای تحقق بخشیدن به اهداف تعیین شده و قابل اندازه گیری در برنامه‌های توسعه و اسناد بالادست انجام می‌شود.

۱۸ـ پروژه: مجموعه زیرپروژه ها و خدمات مرتبط به هم که طی مدتی معین و با هزینه مشخص و کیفیت از پیش تعیین شده، برای تحقق اهداف تعریف شده و قابل اندازه گیری در طرح انجام می‌شود و قابلیت بهره‌برداری دارد. معمولاً پروژه بخشی از یک طرح بوده و هر طرح می‌تواند شامل یک یا چند پروژه باشد.

۱۹ـ زیرپروژه: بخشی از پروژه است که طی مدتی معین و با هزینه مشخص و کیفیت از پیش تعیین شده، برای تحقق اهداف تعریف شده در پروژه انجام می‌شود و امکان بهره‌برداری مقطعی را در حین اجرای پروژه دارد.

۲۰ـ اقلام قابل تحویل (تحویل شدنی ها): اجزایی از پروژه که دارای کارکرد مشخص در پروژه بوده و قابلیت تحویل دارند ولی قابلیت بهره‌برداری برای پروژه را ندارند.

۲۱ـ عملیات بهره‌برداری: از ابتدای راه اندازی پروژه تا اتمام قابلیت بهره‌برداری پروژه را شامل می‌شود.

۲۲ـ دوره عمر پروژه و عملیات بهره‌برداری: شامل دوره پیدایش تا اتمام دوره بهره‌برداری پروژه است.

۲۳ـ سامانه نظام: سامانه ای که مستندات تهیه همه اسناد، ضوابط و نشریات فنی، مالی، اجرایی و قراردادی به صورت برخط در آن ذخیره شده و افراد تهیه کننده ضوابط و نشریات فنی، مالی، اجرایی و قراردادی با دسترسی هایی که سازمان مشخص می کند، در این سامانه به فعالیت خواهند پرداخت. نشریات و ضوابط فنی، مالی و قراردادی با انتشار در این سامانه به نشانی (nezamfanni.ir) رسمیت می یابند.

۲۴ـ مطالعات توجیهی: گردآوری اطلاعات و آمار، بررسی و تحلیل نیازها، بررسی های فنی و ارائه راه حل های مختلف برای تأمین نیاز و تبدیل آن به طرح یا پروژه، تعیین گزینه های مطلوب طرح یا پروژه (در صورت موجه بودن)، تعیین گزینه برتر با توجه به سودآوری اقتصادی، ملاحظات اجتماعی، زیست محیطی، ایمنی، فرهنگی، پدافند غیرعامل، عدالت و غیره.

۲۵ـ طراحی پایه: بخشی از فرایند مطالعات توجیهی که بر مبنای سیمای کلی طرح یا پروژه و با بررسی کامل و میدانی و انتخاب دانش فنی مناسب (در صورت نیاز) و انجام محاسبات مهندسی، مشخصات اجزای اصلی طرح یا پروژه و احجام کار تعیین می‌شود.

۲۶ـ طراحی تفصیلی: فرآیندی که بر اساس نتایج طراحی پایه و انجام محاسبات مهندسی، مشخصات و جزئیات اجرایی طرح یا پروژه در بخش های مختلف، طراحی شده و مدارک لازم برای عملیات اجرایی و نصب و راه اندازی تهیه می‌شود.

۲۷ـ ضوابط و معیارهای فنی، مالی و قراردادی: مجموعه ای شامل مشخصات فنی، روش ها ضوابط و دستورالعمل های مربوط به دوره عمر پروژه که بر اساس اصول علمی، فنی، مالی و قراردادی موجود و با هدف افزایش بهره‌وری و صرفه اقتصادی و با توجه به فناوری های روز تدوین می شوند.

۲۸ـ ضوابط و معیارهای لازم الاجرا: ضوابطی که از سوی سازمان یا با تشخیص سازمان توسط دستگاه‌های مرکزی ابلاغ می شوند و رعایت آن ها از سوی تمام عوامل نظام، الزامی است.

۲۹ـ ضوابط و معیارهای راهنما(اختیاری): ضوابطی که از سوی سازمان یا با تشخیص سازمان توسط دستگاه‌های مرکزی به عنوان راهنما برای دستگاه و سایر عوامل نظام، تهیه و ابلاغ می شوند و در صورت عدم برخورداری دستگاه از ضابطه خاص، این ضوابط لازم الاجرا می‌باشند.

۳۰ـ نشریه فنی: مستندات، معیارها، گزارش ها و نتیجه پژوهش های فنی که بدون ابلاغ و از طریق سامانه نظام منتشر می‌شود.

۳۱ـ اثربخشی طرح/پروژه: تعریف و انتخاب طرح‌ها/پروژه های درست و اولویت بندی شده در جهت پاسخ به تحقق اهداف طرح برآمده از آمایش سرزمین، برنامه‌های توسعه و سایر اسناد بالادستی کشور.

۳۲ـ کارآمدی طرح / پروژه : اجرای طرح‌ها/پروژه ها مطابق با زمان، هزینه، کیفیت و محدوده از قبل تعیین شده به منظور تحقق اهداف طرح بالادستی.

ماده ۲ـ هدف از تصویب این سند، افزایش اثربخشی و کارآمدی طرح‌ها و پروژه های سرمایه گذاری و ساخت وساز کشور مبتنی بر بهینه سازی شاخص های قیمت تمام شده، کیفیت و زمان اجرا با به کارگیری فرایندها، ضوابط و دستورالعمل های تعریف شده در دامنه کاربرد این سند و همچنین ایجاد یکپارچگی در حوزه نظام با مشارکت دستگاه و نهادها و رعایت الزامات آن ها و تبیین نقش راهبری و تنظیم گری سازمان است.

ماده ۳ـ تمام دستگاه‌هایی که به نحوی از وجوه عمومی استفاده می کنند مشمول این سند می‌باشند و عملیات بهره‌برداری طرح‌ها و پروژه های سرمایه گذاری و ساخت وساز واجد اعتبار تملک دارایی های سرمایه ای یا سایر اعتبارات از وجوه عمومی (از جمله پروژه های مشارکت عمومی ـ خصوصی) را شامل می‌شود.

تبصره ـ پروژه های موضوع جزء (۱۱ـ ۳) بند (۱۱) ماده (۱) این سند در دامنه کاربرد این سند نیستند ولی موظف به رعایت مقررات، ضوابط و معیارهای دستگاه یا نهادهای مربوط (از جمله قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب ۱۳۷۴) هستند.

ماده ۴ـ عوامل، اصول، برنامه‌ها، فرایندها و اسناد مربوط به هر یک از زیرنظام ها با هدف افزایش اثربخشی و کارآمدی، ارتقای نظام موجود به نظام و تعیین نقش ها و وظایف نهادهای دست اندرکار در نظام و با اتکا به اصول اخلاق حرفه‌ای، مدیریت تعارض منافع، اصل شفافیت، ملاحظات بخشی و فرابخشی از جمله ملاحظات زیست محیطی و اجتماعی، مستندسازی، بهبود مستمر مهارت ها و دانش حرفه‌ای و مشارکت ذی نفعان به شرح زیر است:

۱ـ کلان نظام پیدایش، پدیدآوری و بهره‌برداری: الزامات پیدایش، پدیدآوری و بهره‌برداری طرح‌ها و پروژه ها با هدف تعریف نظام مند طرح‌ها و پروژه ها، افزایش کیفیت مطالعات، بهینه سازی شاخص های قیمت تمام شده، کیفیت و زمان طرح‌ها و پروژه ها شامل موارد زیر می‌باشد:

۱ـ۱ـ مرحله پیدایش طرح/پروژه: مجموعه اقدامات لازم برای رسیدن به بهترین راه حل تبدیل تقاضا به طرح‌ها و پروژه های سرمایه گذاری که تحت عنوان مطالعات توجیهی طرح/پروژه انجام می‌شود. مطالعات تدارک طرح/پروژه و طراحی پایه باید در این مرحله انجام شود. الزامات این مرحله به شرح زیر می‌باشد:

۱ـ۱ـ۱ـ دستگاه‌های مرکزی مکلفند با هماهنگی سازمان نسبت به تهیه برنامه‌های عملیاتی بخش های مختلف در کشور مبتنی بر برنامه‌های توسعه اقدام نموده و پس از تأیید سازمان، آن را مبنای عمل (ضرورت ایجاد و تعیین اولویت) در پیشنهاد طرح‌ها/پروژه های جدید قرار دهند. تعریف طرح‌ها/پروژه ها در چهارچوب و ذیل برنامه‌های توسعه، سند آمایش سرزمین و سایر اسناد بالادستی مرتبط و بر اساس برنامه عملیاتی بخش مربوط، امکان پذیر می‌باشد.

۱ـ۱ـ۲ـ دستگاه موظف است مطالعات مرحله پیدایش طرح‌ها/پروژه ها را توسط مشاور دارای گواهی نامه صلاحیت از سازمان، مطابق با ضوابط مربوط، با رعایت الزامات مدیریت تعارض منافع و در قالب قرارداد مشخص ثبت شده در سامانه تدارکات الکترونیکی دولت (ستاد)، موضوع ماده (۵۰) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مصوب ۱۳۹۵، انجام دهد.

۱ـ۱ـ۳ـ خروجی مطالعات مرحله پیدایش طرح /پروژه باید حداقل شامل عنوان طرح‌ها/پروژه ها و عناوین زیرپروژه ها، نحوه تأمین مالی و روش اجرای هر پروژه (با بررسی روش های مختلف تأمین مالی و اجرا)، تحلیل مخاطرات گزینه های مختلف، محدوده کار، منابع مورد نیاز، برنامه زمانی، تقدم و تأخر انجام کار، هزینه‌ها و الزامات بهره‌برداری از جمله مشخصات تجهیزات و ماشین‌آلات مورد نیاز بهره‌برداری باشد.

۱ـ۱ـ۴ـ خروجی هر قسمت از مطالعات پیدایش باید با ضوابط و مقررات نافذ در زمان مطالعه از جمله سرانه و قیمت های متعارف تعیین شده (نُرم)، مطابقت داشته باشد.

۱ـ۱ـ ۵ ـ انجام مطالعات مهندسی ارزش مطابق با ضوابط ابلاغی (از جمله مجموعه دستورالعمل های مطالعات مهندسی ارزش در دوره پیش از عملیات اجرا و ساخت) در این مرحله الزامی است.

۱ـ۱ـ ۶ ـ خلاصه گزارش های توجیهی (حداقل شامل موارد ذکرشده در بند (۱ـ۱ـ ۳) این ماده) طرح‌ها/پروژه های تأییدشده در چهارچوب ماده (۲۳) قانون الحاق(۲) یا ماده (۸۷) قانون، در پایگاه اطلاع رسانی مربوط به گونه ای درج می‌شود که مبنای اطلاعات ورودی به سامانه جامع بودجه سازمان باشد.

۱ـ۱ـ۷ـ  با اخذ مصوبه موضوع ماده (۲۳) قانون الحاق(۲) در خصوص طرح‌ها/پروژه های تملک دارایی های سرمایه ای یا مصوبه موضوع ماده (۸۷) قانون برای طرح‌ها/پروژه های سرمایه گذاری شرکت‌های دولتی از محل منابع داخلی یا تأییدیه متناظر آن برای سایر پروژه ها، مرحله پیدایش طرح و پروژه پایان می یابد.

۱ـ۱ـ ۸ ـ سازمان موظف است پس از ابلاغ این سند حداکثر تا دو سال، دستورالعمل های مربوط به نحوه انجام مطالعات مرحله پیدایش طرح‌ها و پروژه ها در حوزه های پُرکاربرد (با تشخیص سازمان) را تهیه و ابلاغ نماید.

۱ـ۲ـ مرحله پدیدآوری پروژه: مرحله پدیدآوری شامل طراحی تفصیلی، ساخت، راه اندازی و بهره‌برداری اولیه (آزمایشی) طرح‌ها یا پروژه های طرح بوده و الزامات زیر بر آن حاکم است:

۱ـ۲ـ۱ـ برآورد هزینه اقلام قابل تحویل در طراحی تفصیلی، باید در چهارچوب قیمت های متعارف تعیین شده (نُرم) (موضوع بند (۲ـ ۱) این ماده) و ضوابط و مقررات مربوط باشد. درصورت فقدان قیمت های متعارف ابلاغی سازمان، مشاور پروژه باید در چهارچوب فهرست های بهای پایه/خاص مربوط، برآورد هزینه اقلام قابل تحویل را در قالب فهرست بهای تجمیعی همان پروژه (مطابق بند (۲ ـ ۱ ـ ۲) این ماده) محاسبه نماید.

۱ـ۲ـ۲ـ در مرحله پدیدآوری پروژه، کارفرما ملزم به رعایت روش تأمین مالی و روش اجرای پروژه/پروژه های طرح، مندرج در مصوبه موضوع ماده (۲۳) قانون الحاق(۲) برای پروژه های تملک دارایی های سرمایه ای یا مصوبه موضوع ماده (۸۷) قانون برای طرح/پروژه های سرمایه گذاری شرکت‌های دولتی از محل منابع داخلی یا تأییدیه متناظر برای سایر پروژه های مشمول این سند، می‌باشد.

۱ـ۲ـ۳ـ در زمان اجرای عملیات ساخت طرح/پروژه ها، باید برنامه زمان بندی اجرا (تقدم و تأخر اجرای پروژه ها / زیرپروژه ها)، موضوع مصوبه مرحله پیدایش، رعایت شود.

۱ـ۲ـ۴ در اجرای عملیات ساخت پروژه رعایت ضوابط، مقررات و معیارهای مرتبط با توجه به دامنه کاربرد و نوع ابلاغ آن ها ضروری است.

۱ـ۲ـ ۵ ـ در مرحله ساخت پروژه، کوچک ترین واحد قابل ارجاع به مشاور و پیمانکار، زیرپروژه بوده و ارجاع واحد کوچک تر از زیرپروژه ممنوع است.

۱ـ۲ـ ۶ ـ در فرایند ارجاع کار، باید ساختار شکست کار تا اقلام قابل تحویل مشخص شده و سهم فیزیکی و ریالی هریک از آن ها (موضوع بند ۲ـ۱ـ ۲) در اسناد ارجاع کار تعیین شود.

۱ـ۲ـ۷ـ در مرحله ساخت پروژه، پرداخت هزینه اجرای کار بر اساس فهرست بهای تجمیعی پروژه، انجام می‌شود.

۱ـ۲ـ ۸ ـ دستگاه باید در مرحله پدیدآوری و قبل از تحویل موقت پروژه، دستورالعمل های مربوط به بهره‌برداری و نگهداری از پروژه را با مشارکت دستگاه بهره‌بردار تهیه نماید تا ملاک عمل برای بهره‌برداری باشد.

۱ـ۳ـ مرحله بهره‌برداری طرح و پروژه: مرحله بهره‌برداری پس از راه اندازی و بهره‌برداری اولیه پروژه است و شامل نگهداری و تعمیرات تا برچیدن پروژه می‌باشد.

۱۱ـ۳ـ۱ـ دستگاه‌های مرکزی، دستورالعمل های مرتبط با دوره بهره‌برداری طرح و پروژه حوزه تخصصی خود را ذیل تفاهم‌نامه (موضوع ماده۶) تهیه و ملاک عمل قرار می دهند.

۱ـ۳ـ۲ـ دستگاه بهره‌بردار موظف به رعایت دستورالعمل های بهره‌برداری (موضوع بند ۱ـ۳ـ۱) و الزامات بهره‌برداری تعیین شده در مطالعات پیدایش و پدیدآوری پروژه (موضوع بندهای ۱ـ۱ـ ۳ و ۱ـ۲ـ ۸) است.

۲ـ زیرنظام ضوابط مالی و قراردادی: شامل موارد زیر و سایر مواردی است که در قالب دستورالعمل های ابلاغی با هدف شفاف سازی در جهت پیشگیری از بروز اختلافات، مدیریت هزینه، بهینه سازی اقتصادی طرح‌ها و ایجاد بستر مشارکت ذی نفعان ابلاغ می شوند:

۲ـ۱ـ فهارس بها:

۲ـ۱ـ۱ـ فهرست بهای کلان: فهرستی که بر اساس آن برآورد هزینه اجرای پروژه، بر اساس بهای واحد زیرپروژه های آن محاسبه می‌شود. سازمان با مشارکت عوامل نظام، فهرست های بهای کلان را با در نظر گرفتن فناوری ساخت به روز در رشته های مختلف، تهیه و ابلاغ می کند تا برای پایش(کنترل) برآورد پروژه ها، برنامه و بودجه ریزی و پایش(کنترل) قیمت تمام شده استفاده گردد.

۲ـ۱ـ۲ـ فهرست بهای تجمیعی: فهرستی که براساس آن برآورد هزینه اجرای اقلام قابل تحویل (تحویل شدنی های) یک کار براساس بهای واحد هریک از فعالیت های آن کار و در چهارچوب ابلاغی سازمان محاسبه می‌شود. مشاور (حسب مورد کارفرما) فهرست بهای تجمیعی مختص به هر پروژه که برگرفته از برآورد تهیه شده با استفاده از فهرست بهای پایه یا خاص است را تهیه کرده و پس از امضای کارفرما برای ارجاع کار و پرداخت به پیمانکار ملاک عمل قرار می گیرد.

۲ـ۱ـ۳ـ فهرست بهای پایه: فهرستی که بر اساس آن برآورد هزینه اجرای هر یک از فعالیت های پروژه (آخرین سطح ساختار شکست کار) بر اساس واحد بهای پایه آن محاسبه می‌شود. دستگاه‌های مرکزی با همکاری سازمان و مطابق با دستورالعملی که سازمان ابلاغ می کند و در چهارچوب تفاهم‌نامه فیمابین، فهرست بهای پایه مرتبط با حوزه کاری خود را حتی الامکان با بهره گیری از داده ها و اطلاعات مراجع رسمی (از جمله مرکز آمار ایران) تهیه می کنند و پس از تصویب شورای عالی فنی توسط سازمان ابلاغ می‌شود و در کارهای مرتبط دستگاه  ملاک عمل قرار می گیرد.

تبصره ۱ـ در صورت وجود محدودیت در دستگاه‌های مرکزی به تشخیص سازمان، فهرست های بهای پایه توسط سازمان تهیه و پس از تصویب شورای عالی فنی ابلاغ می‌شود.

تبصره ۲ـ برای کارهایی که به علت ویژگی های منحصربه فرد آن، تهیه فهرست بهای پایه در چارچوب ضوابط موجود امکان پذیر نباشد، دستگاه مرکزی، فهرست بهای خاص را تهیه و پس از تصویب شورای عالی فنی به دستگاه زیرمجموعه خود و سایر دستگاه با تشخیص سازمان برای استفاده در تهیه برآورد اجرای کارهای مشابه ابلاغ می کند.

۲ـ۲ـ هزینه/حق الزحمه خدمات مشاوره: سازمان دستورالعمل نحوه محاسبه هزینه/حق الزحمه خدمات مشاوره را در مراحل مختلف دوره عمر طرح و پروژه تهیه و ابلاغ می‌نماید. دستگاه‌های مرکزی با همکاری سازمان و با دستورالعملی که سازمان ابلاغ می کند و در چهارچوب تفاهم‌نامه فیمابین، تعرفه مرتبط با موضوعات کاری دستگا ه مربوط را تهیه و پس از طی مراحل تصویب در شورای عالی فنی توسط سازمان ابلاغ می‌شود.

تبصره ـ تهیه تعرفه خدمات مشاوره مورد نیاز بیش از یک دستگاه مرکزی یا فاقد دستگاه مرکزی مشخص، به تشخیص سازمان می‌تواند به یک دستگاه مرکزی واگذار و یا رأساً توسط سازمان انجام و ابلاغ شود. همچنین در صورت محدودیت دستگاه مرکزی، سازمان تعرفه خدمات مشاوره را تهیه و ابلاغ نماید.

۲ـ۳ـ شرح خدمات همسان مشاوره: دستگاه‌های مرکزی مطابق دستورالعمل ابلاغی سازمان در قالب تفاهم‌نامه، شرح خدمات همسان موردنیاز رشته های تخصصی خود را با همکاری سازمان و ذی نفعان و با درنظرگرفتن فناوری ساخت به روز در هر رشته ، تهیه و ابلاغ نمایند.

۲ـ۴ـ سازمان موظف است دستورالعمل های مربوط به نحوه به روزرسانی و فرایند تهیه فهرست های بها و به روزرسانی هزینه اجرا و خدمات در بستر سامانه ملی برخط فهرست بها و تعدیل را تهیه و ابلاغ نماید؛ به گونه ای که دستگاه‌های مرکزی، مرکز آمار ایران و مراجع رسمی تولید داده در قالب دستورالعمل مذکور داده های خود را در سامانه به اشتراک گذاشته و به خروجی های موردنیاز خود دسترسی داشته باشند.

۲ـ ۵ ـ سازمان و دستگاه‌های مرکزی در فرآیند تهیه ضوابط و دستورالعمل های مالی و قراردادی، از ظرفیت تشکل های مهندسی، صنفی و حرفه‌ای ذی ربط استفاده نمایند.

۳ـ زیرنظام ضوابط و معیارهای فنی: این زیرنظام با هدف ارتقای کیفیت، ایمنی، آسایش و صرفه اقتصادی و با توجه به عوامل محیط زیستی، مصرف انرژی و فناوری های روز و در چهارچوب دستورالعمل تدوین و ابلاغ اسناد فنی (موضوع بند ۳ـ ۲)، شامل الزامات زیر است:

۳ـ۱ـ دستگاه‌های مرکزی که در حوزه های تخصصی خود درخواست تهیه ضوابط و معیارهای فنی با همکاری سایر ذی نفعان آن حوزه را دارند یا به موجب قانون عهده دار این وظیفه هستند، باید در قالب تفاهم‌نامه ای (موضوع ماده (۶)) با سازمان مشتمل بر فرآیند انجام کار، نقش و مسئولیت عوامل مختلف، نحوه احصا و اولویت بندی عناوین ضوابط فنی، تعیین ابلاغ کننده (بالاترین مقام دستگاه‌های مرکزی یا رئیس سازمان) را برای هر ضابطه اقدام نمایند. در این حالت، مسئولیت محتوای تهیه شده، تفسیر، اصلاح و بازنگری این دسته از ضوابط و معیارهای فنی با دستگاه‌های مرکزی است.

تبصره ـ تهیه ضوابط و معیارهای فنی مورد نیاز بیش از یک دستگاه مرکزی یا فاقد دستگاه مرکزی مشخص، به تشخیص سازمان می‌تواند به یک دستگاه مرکزی واگذار شود و یا راساً توسط سازمان انجام و ابلاغ شود. همچنین سازمان در صورت ضرورت، ضوابط و معیارهای فنی موضوع این تبصره را به مراجع ذی ربط جهت تصویب پیشنهاد می‌نماید.

۳ـ۲ـ به منظور ایجاد وحدت رویه تهیه ضوابط و معیارهای فنی توسط دستگاه‌های مرکزی مختلف، دستورالعمل تدوین و ابلاغ اسناد فنی ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ این سند توسط سازمان تهیه و ابلاغ می‌شود.

۳ـ۳ـ در ابلاغ ضوابط و معیارهای فنی لازم الاجرا، حداقل باید (۳) ماه، بین تاریخ ابلاغ و تاریخ لازم الاجرا بودن آن ها، زمان در نظر گرفته شود.

۳ـ۴ـ دستگاه‌های مرکزی و سازمان در فرآیند تهیه ضوابط و معیار های فنی از ظرفیت تشکل های مهندسی، صنفی و حرفه‌ای ذی ربط استفاده نمایند.

۴ـ زیرنظام مدیریت ادعا و حل اختلاف: به منظور ساماندهی مدیریت ادعاها و حل اختلافات قراردادی میان عوامل مختلف در دوره عمر پروژه ها و کاهش تأخیر در حل اختلافات قراردادی و داوری، الزامات زیر باید رعایت شود:

۴ـ۱ـ سازمان، متن های همسان قرارداد مربوط به دوره های پیدایش، پدیدآوری و بهره‌برداری طرح‌ها و پروژه ها را به گونه ای طراحی و ابلاغ می‌نماید که حتی الامکان رسیدگی و حل وفصل اختلافات از طریق ارجاع به مرجع حل اختلاف مورد توافق در زمان وقوع، الزامی و مستندسازی شود.

۴ـ۲ـ وجود اختلافات نباید باعث توقف در برنامه زمانی انجام کارهای پروژه شود.

۴ـ۳ـ در قراردادهای منعقده از محل اعتبارات طرح‌های تملک دارایی های سرمایه ای، شورای عالی فنی مطابق شیوه‌نامه داوری خود نسبت به رسیدگی به اختلافات در چهارچوب قوانین، مقررات و قرارداد اقدام می‌نماید و پذیرش داوری شورا، به منزله پذیرش شیوه‌نامه داوری مرجع یادشده از سوی طرفین است.

۴ـ۴ـ سازمان با همکاری معاونت حقوقی رئیس جمهور، دستورالعمل سازش و حل اختلافات قراردادی»، مشتمل بر نحوه استفاده از کارشناس (یا هیئت کارشناسی) مرضی الطرفین و جایگاه شورای فنی استان ها را در چهارچوب قوانین مربوط به صورت یکپارچه برای تمامی قراردادهای همسان ابلاغی، تهیه و ابلاغ می کند.

۵ ـ زیرنظام مستندسازی و مدیریت دانش: این زیرنظام با هدف هماهنگ سازی، یکپارچه سازی اطلاعات و اطلاع رسانی مناسب در دوره عمر پروژه، از طریق اقدامات زیر پیاده سازی می‌شود:

۵ ـ۱ـ اسنادی که مطابق تفاهم‌نامه توسط سازمان یا دستگاه مرکزی تهیه یا ابلاغ می شوند، الزاماً از طریق سامانه نظام، انتشار می یابد.

۵ ـ۲ـ سازمان دستورالعمل مستندسازی یکپارچه و ساماندهی مدارک، نقشه ها، آمار و اطلاعات مالی و قراردادی که در دوره عمر پروژه ها تولید می شوند را با تأکید بر هوشمند سازی در بستر الکترونیکی فرایندها و مبتنی بر اصول زیر ابلاغ می‌نماید:

۵ ـ ۲ـ۱ـ مستندسازی آمار و اطلاعات پروژه ها در بستر پایگاه اطلاعات قراردادهای کشور و سامانه تدارکات الکترونیکی دولت (ستاد)، موضوع ماده (۵۰) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مصوب ۱۳۹۵، مطابق با ضوابط قانونی مربوط انجام شود.

۵ ـ۲ـ۲ـ امکان استخراج شاخص های کارآمدی اجرای قراردادهای طرح‌ها و پروژه ها فراهم باشد.

۵ ـ۳ـ سازمان با همکاری دستگاه‌های مرکزی، ارتباط لازم میان سامانه های حوزه نظام (مانند سامانه نظام، ساجات، سافات، ستاد، پایگاه اطلاعات قراردادهای کشور و سایر سامانه های مرتبط دستگاه در دوره عمر طرح/پروژه) را با رعایت قانون مدیریت داده ها و اطلاعات ملی مصوب ۱۴۰۱ و بند (ت) ماده (۱۰۷) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ به گونه ای برقرار نماید تا ضمن ایجاد هم افزایی، از انباشتگی داده و عملیات تکراری و توسعه بی رویه سامانه ها در این حوزه جلوگیری شود.

۶ ـ زیرنظام ارزیابی، اولویت بندی و پایش طرح‌ها و پروژه ها: با هدف ارزیابی، سازماندهی، مدیریت هزینه و بهینه سازی طرح‌ها و پروژه ها و ارائه بازخورد به ذینفعان مختلف آن ها، اقدامات زیر انجام می‌شود:

۶ ـ۱ـ دستگاه‌های مرکزی باید در مورد طرح‌ها/پروژه های موجود، ظرف یک سال از تاریخ ابلاغ این سند، ساختار شکست طرح‌ها تا سطح زیرپروژه را تهیه نمایند.

۶ ـ۲ـ دستگاه‌های مرکزی ظرف دو سال از تاریخ ابلاغ این سند، ملزم به یکپارچه سازی سامانه های مدیریت پروژه های خود در چهارچوب موضوع بند (۵ ـ ۲) این ماده می‌باشند، به گونه ای که امکان اخذ شاخص های اثربخشی و کارآمدی طرح‌ها و پروژه ها، میزان پیشرفت ریالی و فیزیکی آن ها و امکان برقراری پیشخوان (داشبورد) مدیریتی برای سطوح مختلف تصمیم‌گیری و سیاست گذاری سازمان و دستگاه‌های مرکزی فراهم شود.

۶ ـ۳ـ دستگاه‌های مرکزی تا دو سال از تاریخ ابلاغ این سند، باید سالانه حداقل ده درصد (۱۰%) و در چهار سال بعد، سالانه بیست درصد (۲۰%) تعداد پروژه های نیمه تمام مجموعه خود (بر اساس اولویت بندی موضوع بند ۶ ـ۴) را با به کارگیری روش هایی همانند مهندسی ارزش و مطالعات توجیهی مشارکت پذیری تعیین تکلیف نموده و براساس نتایج حاصله نسبت به ارائه پیشنهاد توقف، تغییر کاربری، تغییر روش اجرا، تغییر روش تأمین مالی (از جمله شامل مشارکت عمومی ـ خصوصی) یا انجام مجدد مطالعات پیدایش اقدام نمایند.

۶ ـ۴ـ سازمان ظرف یک سال از تاریخ ابلاغ این سند، دستورالعمل نحوه اولویت بندی طرح‌ها/پروژه های تملک دارایی های سرمایه ای را به منظور استفاده در تخصیص اعتبارات و تهیه لوایح بودجه سنواتی تهیه می‌نماید.

۷ـ زیرنظام تشخیص صلاحیت (احراز ویژگی) و سلب صلاحیت عوامل نظام: با هدف به کارگیری عوامل توانمند و صاحب صلاحیت در دوره عمر طرح‌ها و پروژه ها و رعایت اصول اخلاق حرفه‌ای، ضوابط احراز صلاحیت عوامل نظام شامل کارفرمایان، مجریان طرح‌ها، مشاوران، مدیران طرح و پیمانکاران، با رعایت بند (۹) این ماده، شامل موارد زیر است:

۷ـ۱ـ توانایی سازمانی کارفرمایان: دستورالعمل تعیین الزامات سازمانی کارفرما ظرف یک سال از سوی سازمان تهیه و ابلاغ می‌شود و دستگاه‌های مرکزی در ایفای نقش کارفرما یا تعیین کارفرما ملزم به رعایت آن هستند. در صورت عدم احراز توانایی سازمانی، کارفرما ملزم به استفاده از «خدمات مدیریت طرح» می‌باشد.

۷ـ۲ـ صلاحیت مجریان طرح‌ها: سازمان تا شش ماه از تاریخ ابلاغ این سند، دستورالعمل لازم الاجرا برای نحوه انتخاب مجریان طرح‌ها متناسب با گروه بندی پروژه ها و توان اجرایی مجریان طرح‌ها /پروژه ها و با لحاظ نمودن دارا بودن شاخص هایی از جمله دانش حقوقی و مدیریتی، سوابق حرفه‌ای، دانش مدیریت پروژه و سایر ویژگی های لازم را تهیه و ابلاغ می‌نماید و کارفرما در انتخاب مجری طرح موظف به رعایت آن می‌باشد.

۷ـ۳ـ صلاحیت سایر عوامل نظام: نحوه احراز و سلب صلاحیت عوامل نظام با توجه به شاخص هایی مانند دانش لازم، سوابق و تجربه کاری، توان مالی و مدیریتی، پایبندی به اصول اخلاق حرفه‌ای و ارزشیابی عوامل، بر اساس آیین‌نامه‌هایی است که از سوی سازمان تهیه و به تصویب هیئت وزیران می رسد. فهرست عوامل یادشده و ظرفیت آن ها از طریق سامانه اطلاعات عوامل نظام سازمان اطلاع رسانی می‌شود و تنها مرجع پایش(کنترل) صلاحیت و ظرفیت عوامل در واگذاری کارها در پروژه ها و طرح‌های سرمایه گذاری می‌باشد.

۸ ـ زیرنظام ارجاع کار: سازمان به منظور تسهیل فرایند ارجاع کار، شفاف سازی، انتخاب بهینه، مدیریت تعارض منافع و رعایت اصل رقابت منصفانه و عادلانه، ضوابط مربوط به ارجاع کار را با اخذ نظر مشورتی دستگاه‌های مرکزی و تشکل های صنفی ذی ربط در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط تهیه، به روزرسانی و ابلاغ می‌نماید.

۹ـ زیرنظام آموزش و ترویج ضوابط: هدف از این زیرنظام، ارتقای آموزش و توسعه مهارت ها و فناوری های نوین در بخش مهندسی و ترویج ضوابط ابلاغی می‌باشد.

۹ـ۱ـ سازمان در قالب تفاهم‌نامه با دستگاه‌های مرکزی و سایر مراکز مرتبط و با لحاظ استفاده حداکثری از ظرفیت سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، بخش خصوصی و تعاونی های ذی ربط، باید نسبت به برنامه‌ریزی و راهبری آموزش و ترویج ضوابط و اخلاق حرفه‌ای اقدام کند. صلاحیت عوامل نظام، مشروط به گذراندن دوره ها یا موفقیت در آزمون های نظام آموزش و ترویج ضوابط طبق دستورالعمل های سازمان است.

۹ـ۲ـ راهبری برنامه‌های آموزشی تخصصی برای عوامل نظام در زمینه های فنی و مدیریتی، ترویج و استفاده از فناوری های نوین (ازجمله هوش مصنوعی) و صنعتی سازی، حمایت از پروژه های تحقیق و توسعه در بخش مهندسی به گونه ای باشد که زمینه بهبود کیفیت خدمات و توانمند نمودن بخش خصوصی برای حضور در بازارهای بین‌المللی و صدور خدمات فنی مهندسی فراهم شود.

۱۰ـ زیرنظام تأمین مالی و مشارکت عمومی ـ خصوصی: هدف از این زیرنظام، استقرار و سازماندهی سازوکارهایی است که امکان استفاده از ظرفیت های فنی و همچنین اعتباری و مالی پایدار بخش عمومی و غیردولتی (بخش خصوصی) را برای اجرا و بهره‌برداری از پروژه های توسعه ای فراهم نموده و با وضع مقررات و ضوابط ویژه و همچنین نظارت و پایش (کنترل) تخصصی، مسیر مشارکت سرمایه گذاران بخش خصوصی را در این حوزه هموار نماید.

۱۰ـ۱ـ طرح‌ها و پروژه هایی که بخشی از منابع آن از محل منابع داخلی دستگاه یا بخش غیردولتی تأمین می‌شود در فرآیند پیدایش و تخصیص اعتبار با رعایت ماده(۳۰) قانون برنامه و بودجه کشور مصوب ۱۳۵۱ در اولویت می‌باشند.

۱۰ـ۲ـ سازمان شرایط عمومی همسان قراردادی را برای روش های پرکاربرد تأمین مالی پروژه ها، تهیه و ابلاغ می‌نماید.

۱۰ـ۳ـ دستگاه باید برای پروژه های جدید، نیمه تمام و درحال بهره‌برداری خود، میزان سازگاری طرح/پروژه ها با الگوی مشارکت عمومی ـ خصوصی را مطابق با فرایند تعریف شده در ضابطه شماره (۸۸۳) ابلاغی سازمان (موضوع بخشنامه شماره ۱۴۰۳/۲۰۸۰۱۲ مورخ ۱۴۰۳/۵/۲) تعیین نماید و برای پروژه هایی که دارای سازگاری با روش مشارکت می‌باشند، فرایند انتخاب بخش غیردولتی را مطابق مقررات مربوط اجرایی نماید.

۱۰ـ۴ـ دستگاه موظف است شناسنامه طرح/پروژه برای پروژه های نیمه تمام قابل واگذاری از طریق مشارکت عمومی ـ خصوصی خود را بر مبنای چارچوب پیشنهادی سازمان تهیه و منتشر نماید.

۱۰ـ ۵ ـ برنامه تجهیز منابع و توسعه مشارکت عمومی ـ خصوصی و ظرفیت سازی در بخش های عمومی ـ خصوصی تدوین شود.

۱۰ـ ۶ ـ ساختار و سازوکار مناسب مبتنی بر حضور نظام مند نمایندگان ذی نفعان اصلی ازجمله تشکل های ذی ربط بخش خصوصی با هدف ایجاد ظرفیت های علمی و فنی و تجمیع توانمندی های لازم برای انجام کارشناسی و تصمیم سازی ایجاد شود.

۱۰ـ۷ـ ارزیابی و پایش (کنترل) منظم امور مرتبط با حوزه مشارکت عمومی ـ خصوصی در تمامی زمینه ها و جوانب مختلف از جمله حقوقی، قراردادی، نظارتی و اجرایی انجام شود.

۱۰ـ ۸ ـ هماهنگی و سازماندهی همکاری با سایر سازمان ها و نهادهای مرتبط با حوزه سرمایه گذاری از جمله نهادهای مالی و اعتباری و بانکی به منظور جلب مشارکت سرمایه گذاران در پروژه های عمرانی و ساخت وساز ایجاد شود.

ماده ۵ ـ ارزیابی تحقق اهداف نظام: به منظور ارزیابی تحقق اهداف نظام مبنی بر ارتقای اثربخشی و کارآمدی طرح‌ها و پروژه ها، اهداف کمی و کیفی در طول اجرای این سند به شرح زیر تبیین می‌شود:

۱ـ اهداف حوزه اثربخشی و کارآمدی: اهداف حوزه اثربخشی و کارآمدی مرحله ساخت (اجرا) طرح‌ها و پروژه ها به شرح زیر است:

۱ـ۱ـ دستگاه باید پس از ابلاغ این سند در ابتدای هرسال، نسبت به محاسبه شاخص های اثربخشی و کارآمدی (بهره‌وری) مرحله ساخت (اجرا) طرح‌ها و پروژه های ملی و استانی خود (موضوع بند (۲) این ماده) اقدام نموده و نتایج آن را تا پایان خرداد همان سال به سازمان و یا سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان(حسب مورد) ارسال نمایند.

۲ـ۱ـ دستگاه باید در سه سال اول پس از ابلاغ این سند، شاخص های زمان و هزینه (موضوع بندهای (۲ـ ۱) و (۲ـ ۲) این ماده) را برای بیست درصد (۲۰%) پروژه های ملی اولویت دار خود (بر اساس اسناد بالادستی و پیشرفت پروژه) که شاخص های بزرگ تر از (یک) دارند، بیست درصد (۲۰%) کاهش دهند و از سال (چهارم) به گونه ای عمل نمایند تا در سال دهم پس از ابلاغ سند شاخص های زمان و هزینه برای پروژه های ملی، بزرگ تر از یک نباشد. دستگاه مرکزی، اطلاعات مربوط به این شاخص ها را به صورت سالانه از واحدهای تابع خود جمع‌آوری کرده و گزارش آن را به سازمان ارسال می‌نماید.

۲ـ شاخص های حوزه اثربخشی و کارآمدی:

۲ـ۱ـ شاخص زمان: نسبت مدت واقعی سپری شده به مدت پیش‌بینی شده برای تحقق پیشرفت ریالی مشخص.

۲ـ۲ـ شاخص هزینه: نسبت مبلغ هزینه تمام شده برای کار انجام شده به برآورد اجرای کار انجام شده طبق برنامه زمان بندی (به قیمت روز در زمان ارزیابی).

۲ـ۳ـ شاخص هزینه ـ زمان: نسبت هزینه تمام شده کار انجام شده (به قیمت روز) به جمع هزینه آن عملیات بر اساس فهرست بها و مقادیر منضم به پیمان یا پیمان های پروژه.

۲ـ۴ـ شاخص کیفیت: شاخص کیفیت اجرای پروژه مطابق با ضوابط مرتبط (در صورت وجود).

۲ـ ۵ ـ شاخص های سودآوری طرح: از قبیل ارزش خالص کنونی مالی طرح، ارزش خالص کنونی اقتصادی طرح، نرخ بازده داخلی مالی طرح و نرخ بازده اقتصادی طرح.

۲ـ ۶ ـ شاخص های اختصاصی طرح: چنانچه در موافقت‌نامه مبادله شده با سازمان (یا سند رسمی مشابه در نهادهای عمومی) برای اثربخشی طرح، شاخص اختصاصی تعریف شده باشد.

۲ـ۷ـ شاخص نقدینگی عملیاتی سالانه: نسبت نقدینگی تأمین شده واقعی در هر سال به نقدینگی مورد نیاز مطابق برنامه زمان بندی مصوب در هر سال.

ماده ۶ ـ چهارچوب همکاری عوامل در راهبری نظام: به منظور مدیریت و راهبری طرح‌ها و پروژه ها، استقرار نظام، ایجاد یکپارچگی و نیز تعیین نقش و مسئولیت سازمان، تشکل های مهندسی، صنفی و حرفه‌ای کشور و دستگاه‌های مرکزی در این حوزه، سازمان، تفاهم‌نامه ای را با هریک از دستگاه‌های مرکزی و همچنین تشکل های مهندسی، صنفی و حرفه‌ای و با رعایت موارد زیر مبادله می کند:

۱ـ الزامات تفاهم‌نامه:

۱ـ۱ـ سازمان با هماهنگی دستگاه‌های مرکزی، تا دو سال پس از ابلاغ سند، برنامه زمان بندی به صورت اولویت بندی شده را برای بررسی و مبادله تفاهم‌نامه با دستگاه‌های مرکزی، تهیه می‌نماید.

۱ـ۲ـ دستگاه‌های مرکزی، ضمن هماهنگی با سازمان و حوزه های مرتبط خود، با رعایت قوانین و ملاحظات بالادستی و با توجه به موارد زیر تفاهم‌نامه را تهیه نموده و برای بررسی و تصویب به سازمان ارسال می‌نماید:

۱ـ۲ـ۱ـ دستگاه مرکزی پس از نیازسنجی و نظرخواهی از واحدهای تابع خود و تشکل های مهندسی، صنفی و حرفه‌ای ذی ربط و بررسی مقررات مرتبط، تفاهم‌نامه را برای دوره زمانی (۳ تا ۵) سال به تفکیک رشته تخصصی تهیه و به سازمان ارسال می کند.

۱ـ۲ـ۲ـ حفظ یکپارچگی نظام در حوزه های تخصصی واحدهای تابع هر دستگاه مرکزی بر عهده آن دستگاه است.

۱ـ۳ـ دستگاه مرکزی فهرست اولویت بندی شده ضوابط و دستورالعمل های فنی، مالی و قراردادی را با رعایت مفاد ماده (۴) این سند، همراه با مشخصات ضوابط یادشده مانند عنوان، شناسه(کد) عنوان، اولویت، ضرورت تهیه، هدف، رئوس کلی مطالب ضوابط، برنامه زمانی تهیه ضوابط و برآورد اعتبارات مورد نیاز آن ها به همراه نقش و مسئولیت عوامل نظام ، برای سازمان ارسال می کند تا پس از تأیید سازمان، ملاک عمل قرار گیرد.

۲ـ برنامه‌ها و اقدام ها: دستگاه‌های مرکزی برنامه زمانی اقدامات تعیین شده در این سند را که حداقل شامل موارد زیر است، در قالب تفاهم‌نامه به سازمان ارائه می کنند تا پس از تصویب و ابلاغ سازمان ملاک عمل قرار گیرد:

۲ـ۱ـ برنامه آموزش و ترویج.

۲ـ۲ـ برنامه کسب بازخورد از ضوابط فنی، مالی و قراردادی در حوزه دستگاه.

۲ـ۳ـ طبقه بندی پروژه های واحدهای تابع خود در هر رشته تخصصی بر اساس فراوانی آن ها.

۲ـ۴ـ برنامه پایش و ارزیابی اثربخشی و کارآمدی طرح‌ها و پروژه ها.

۲ـ ۵ ـ شیوه‌نامه ارزیابی و پایش دوره ای تفاهم‌نامه‌ها

ماده ۷ـ الزامات تکمیلی

۱ـ سازمان، دستورالعمل ها، ضوابط و راهنماهای مورد نیاز این سند را با همکاری دستگاه‌های مرکزی و تشکل های مهندسی، صنفی و حرفه‌ای ذی ربط تهیه و ابلاغ می‌نماید. نظارت و ارزیابی بر حسن اجرای برنامه‌ها، الزامات و اصول این سند و ارائه اصلاحات لازم بر عهده سازمان خواهد بود که با مشورت تشکل های مهندسی، صنفی و حرفه‌ای کشور و حسب موضوع با دستگاه‌های مرکزی صورت می پذیرد. رفع ابهام و پاسخگویی به سؤالات و ابهامات احتمالی این سند به عهده سازمان است.

۲ـ چنانچه مفادی از این دستورالعمل ها و ضوابطی که به استناد آیین‌نامه‌های نظام فنی و اجرایی سال های قبل ابلاغ شده است در مغایرت با ضوابط و مقررات دستگاه بوده و نیاز دستگاه را تکافو ننماید، موارد به سازمان اعلام می‌شود تا در صورت لزوم نسبت به اصلاح آن اقدام گردد.

۳ـ به منظور ایجاد یکپارچگی در نظام و همسوسازی نظامات مهندسی با آن، سازمان موظف است با همکاری دستگاه ذی ربط و سازمان های نظام مهندسی و صنفی، حداکثر ظرف سه سال از تاریخ ابلاغ این سند، حسب مورد آیین‌نامه یا لایحه یکپارچگی نظامات را تدوین و جهت تصویب و سیر مراحل قانونی به هیئت وزیران ارائه نماید.

۴ـ اختیارات شورای فنی استان مندرج در آیین‌نامه روش کار شورای فنی استان در لایحه قانونی واگذاری اختیارات فنی به استان ها مصوب ۱۳۵۸ شورای انقلاب به دامنه کاربرد مندرج در ماده (۳) این سند تسری می یابد.

۵ ـ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مجاز است واحد درسی معرفی نظام در رشته های دانشگاهی مهندسی و ضوابط فنی اختصاصی مربوط به نظام را در سرفصل های دروس رشته های دانشگاهی مرتبط اضافه نماید.

معاون اول رئیس جمهور ـ محمدرضا عارف