مصوبه »اساسنامه اصلاحی جایزه جهانی امام خمینی)ره(« که در جلسه ٨٧٩ مورخ ٢٢/۰١/١۴۰٢ شورای عالی انقلاب فرهنگی و بر اساس مصوبه جلسه ٣٩۵ مورخ ١١/١١/١۴۰١ شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی، به تصویب رسیده است، به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ میشود:
مقدمه:
پیروزی انقلاب اسلامی و برپایی و استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران، نویدبخش زایش فصلی نو و بالنده و پربار در عرصه تاریخ و فرهنگ و تمدن نوین اسلامی است. رهبری و هدایت و پرورش این پدیده شگفت قرن را بزرگمردی بی‌بدیل از سلاله پیامبر اکرم ـ صلّی‌الله علیه و آله ـ برعهده داشت که جان پاک و اراده نستوه خود را، به‌تمامت، در گرو تحقق اسلام و ترویج آموزه‌های الهی و انسان‌ساز و جهانی آن نهاده بود و با بهره‌هایی بس گران از علوم و معارف دینی، به‌ویژه حکمت و اخلاق و عرفان ناب اسلامی و در پرتو نبوغ سرشار و به یاری زبان گویا و پیامبرگونه، ملت ایران و امت اسلام را رهنمون راه صلاح دنیا و فلاح آخرت میشدند.
گرچه از همان آغازین روزهای برآمدن و بالیدن جمهوری اسلامی ایران، استکبار جهانی و ایادی آن در جایجای جهان بر آن شدند تا با تمسک به تلبیس و ترفندهای گوناگون، چهرهای ناشایست از انقلاب اسلامی و امام خمینی)ره( به جهانیان ارائه کنند، اما با هشیاری و پایداری ملت بزرگ ایران و به پایمردی حق‌مدارانه اندیشمندان مسلمان و آزادگان جهان، آفتاب درخشان اندیشه‌ها و آرمانهای امام و انقلاب، هماره روشنی‌بخش دل و دیده حق‌جویان و آزادیخواهان و عدالت‌طلبان عالم بوده است.
بُنمایه‌ی اندیشه‌ها و آرمانهای حضرت امام خمینی)ره(، آموزه‌های اصیل اسلامی، حراست از حقوق و کرامت انسانی، حمایت همه‌جانبه از مستضعفان و محرومان جهان، استقلال‌طلبی، آزادی خواهی و عدالت‌پروری، رویارویی با ظلم و استکبار، تشویق و ترویج دانش، تقویت خودکفایی ملی، توسعه پایدار مادی و معنوی با نگرش توحیدی، عدم تفکیک دین از سیاست و برقراری حکومت و سیاست الهی، مردمسالاری دینی و در یک کلام، تحقق »کرامت و کمال انسانی« است. این بُنمایه و رویکردهای مبتنی بر آن، تحولاتی بس گسترده و تأثیرگذار در جهان معاصر، به ویژه در کشورهای اسلامی، به همراه داشته است. گسترش این آموزهها و آرمانهای والا و گرایشهای خاسته از آنها، نیازمند اشاعه آنها به شیوه‌های شایان است.
ماده ١ـ تعریف:
جایزه جهانی امام خمینی )ره(، که در این اساسنامه به اختصار »جایزه« نامیده میشود، برجسته‌ترین جایزه انقلاب اسلامی در عرصه ملی و بینالمللی است که در دو بخش نظری و عملی، با محوریت آثار شاخص و فاخر علمی و نیز اقدامات و فعالیتهای تأثیرگذار و گسترده فکری و سیاسی ـ اجتماعی به مؤثرترین اشخاص حقیقی و حقوقی فعال در موضوعات این اساسنامه، اهدا خواهد شد.
ماده ٢ـ اهداف:
١. تبیین و نظریه‌پردازی در جهت هویت اسلامی و انقلابی و گسترش اندیشه تأسیس تمدن نوین اسلامی
٢. اعتلا و پاسداشت نام و راه راستین امام راحل عظیم‌الشأن)ره(
٣. جریان سازی و گسترش گفتمان و آرمانهای انقلاب اسلامی در جهان
۴. حمایت از اندیشمندان و دانشمندان فعال و همسو با اهداف عالی انقلاب اسلامی و اندیشههای امام خمینی)ره(
۵. تقویت جریان تقریب مذاهب اسلامی و تعامل و هم‌افزایی میان ادیان توحیدی.
ماده ٣ـ موضوعات و محورهای اعطای جایزه:
گزینش آثار و اشخاص و جریانها و مؤسسات و خدمات، بر اساس موضوعات و محورهای زیر خواهد بود:
١( معرفی اندیشه‌ها و منظومه فکری و سیره عملی امام خمینی)ره(
٢( ترویج اخلاق، عرفان و معنویت‌گرایی توحیدی
٣( عدالتطلبی، آزادیخواهی و دفاع از کرامت انسان
۴( تبیین و ترویج گفتمان پیشرفت و تمدن نوین اسلامی
۵( تقریب مذاهب اسلامی، ترویج روحیه اخوت و تعامل با ادیان
۶( مردمگرایی و خدمت به محرومان و مستضعفان
٧( استکبارستیزی، مقاومت و مبارزه با صهیونیزم و نژادپرستی
٨( ترویج صلح عادلانه و امنیت جمعی
٩( تبیین و ترویج سبک زندگی دین پایه
١۰( ارتقای نقش زنان در جامعه و ترویج گفتمان خانواده محور
ماده ۴ـ ارکان
ارکان اجرایی جایزه عبارتاند از:
١. شورای سیاستگذاری
٢. هیأت داوران
٣. دبیرخانه
ماده ۵ ـ شورای سیاستگذاری:
شورای سیاستگذاری جایزه وظیفه تعیین سیاستها و اولویتهای جایزه، تصویب آیین‌نامه اجرایی و مقررات اداری و مالی جایزه، تعیین هیأت داوران و گزینش نهایی واجدان شرایط دریافت جایزه را بر عهده دارد و متشکل از اعضای حقیقی و حقوقی زیر است:
١. رئیس جمهور )ریاست عالیه(
٢. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی )نایب رئیس شورا(
٣. رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی )دبیر شورا(
۴. وزیر امور خارجه
۵. وزیر علوم، تحقیقات و فناوری
۶. مدیر حوزه‌های علمیه
٧. رئیس جامعه المصطفی العالمیه
٨. رئیس دانشگاه تهران
٩. دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی
١۰. رئیس مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی )ره( ١١ . دو نفر از رؤسای سازمانها و نهادهای اسلامی بینالمللی از جمله: مؤسسه فرهنگی اِکو، مؤسسه فرهنگی و هنری ارسیکا، دانشگاه‌های اسلامی بینالمللی
١٢. هشت نفر از شخصیتهای برجسته و نخبه بینالمللی که حداقل دو تن از آنان از میان بانوان فرهیخته خواهند بود، به پیشنهاد دبیر شورای سیاستگذاری و تصویب آن شورا؛
تبصره ١ـ اعضای مذکور در بندهای ١١ و ١٢، در نخستین جلسه شورای سیاستگذاری، از مناطق مختلف جهان )به تفکیک: سه نفر از آسیا، دو نفر از اروپا و آمریکا، سه نفر از کشورهای آفریقایی ـ عربی، دو نفر از ایران( برگزیده میشوند.
تبصره ٢ـ احکام اعضای حقیقی و حقوقی شورا از سوی رئیس جمهور، برای مدت چهار سال، صادر میشود. انتصاب مجدد اعضای حقیقی بلامانع است.
تبصره ٣ـ آیین‌نامه نحوه اعطای جایزه و اولویتهای هر دوره آن، متناسب با اقتضائات آن دوره، با توجه به حرکت در راستای اندیشههای امام خمینی )ره( و ترویج آن و با تأکید بر تکریم اشخاص جریانساز و مؤثر، از سوی »شورای سیاستگذاری جایزه« تعیین و توسط »دبیرخانه جایزه« اعلان عمومی خواهد شد.
ماده ۶ ـ هیأت داوران:
هیأت داوران جایزه متشکل از رؤسای کمیتههای داوری است و بر مبنای موضوعات و محورهای دهگانه اعطای جایزه و از میان شخصیتهای داخلی و خارجی آشنا به اندیشههای امام خمینی )ره(، به پیشنهاد دبیر شورای سیاستگذاری و با حکم رئیس/ نایب رئیس آن شورا، منصوب میشوند. پیشنهاد داوران برای هر کمیته داوری به دبیرخانه جایزه و مدیریت فرآیند ارزیابی و گزینش آثار و اشخاص، بر عهده هیأت داوران خواهد بود.
تبصره١: سنجه‌های گزینش و شیوهنامه داوری، به پیشنهاد دبیرخانه جایزه و با تصویب هیأت داوران، تعیین میشود و این هیأت، پس از بررسی و تأیید صحت فرآیند داوریها، اثر/ شخص برتر در هر موضوع را برای دریافت جایزه به دبیرخانه جایزه معرفی میکند.
تبصره ٢ـ فرهنگستانها و مراکز علمی و فرهنگی داخلی و خارجی میتوانند نامزدهای دریافت این جایزه را به دبیرخانه جایزه و هیأت داوران پیشنهاد کنند.
ماده ٧ـ دبیرخانه:
به منظور پایش و شناسایی آثار و اشخاص حقیقی و حقوقی موضوع جایزه و نیز انجام امور اداری و اجرایی برگزاری آن، دبیرخانه جایزه در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در سقف پستهای سازمانی تشکیل میشود و زیر نظر رئیس آن سازمان، به عنوان دبیر شورای سیاستگذاری و دبیر جایزه، فعالیت میکند.
ماده ٨ ـ نوع و میزان جایزه: جایزه میتواند شامل مزایای مادی و معنوی زیر باشد: ١. هدیه ویژه ٢. تندیس جایزه ٣. لوح سپاس رئیس جمهوری اسلامی ایران ۴. نصب تصویر و لوح یادبود برگزیدگان در موزه یا مرقد مطهر امام خمینی )ره(
تبصره١ـ میزان و نوع هدیه ویژه و نحوه تأمین آن، در هر دوره از جایزه به پیشنهاد دبیرخانه و تصویب شورای سیاستگذاری تعیین می- گردد و بودجه آن، از محل اعتبارات بخش دولتی، در ذیل بودجه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی پیش‌بینی میشود و تخصیص می- یابد. جلب مشارکت و استفاده از کمک اشخاص حقیقی و حقوقی ملی و بینالمللی در اجرای این جایزه، با تأیید شورای سیاستگذاری، بلامانع است.
تبصره ٢ـ دریافت دیگر جوایز ملی یا بینالمللی، مانع پذیرش و گزینش آثار و خدمات واجد شرایط برای دریافت این جایزه نیست.
تبصره ٣ـ فاصله زمانی میان انتشار اثر و انجام و استمرار خدمت تا زمان برگزاری مراسم اهدا جایزه در هر دوره، نباید بیش از دو سال باشد.
ماده ٩ـ دوره زمانی اعطای جایزه و برگزاری مراسم: جایزه به صورت دو سالانه و آیین اعطای جایزه، در دهه مبارک فجر برگزار میشود.
ماده ١۰ـ این اساسنامه، در ١۰ماده و ٨ تبصره، در جلسه ٨٧٩ مورخ ٢٢/۰١/١۴۰٢ شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید و از تاریخ ابلاغ، جایگزین اساسنامه جایزه جهانی امام خمینی(ره) مصوب جلسه ٧٣٣ مورخ ١٣٩٢/۲/۳ این شورا خواهد شد.
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی ـ سیدابراهیم رئیسی
دیدگاه شما