رأی شماره ۳۱۸۴۰۲ – ۱۴۰۵/۲/۱۵ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری: ابطال ماده ۲۰ تعرفه عوارض موضوع بهای خدمات و نگهداری فضای سبز مصوب شورای اسلامی شهر بروجرد

تاریخ دادنامه: 1405/2/15    شماره دادنامه: 140531390000318402

شماره پرونده: 0302952

مرجع رسیدگی: هیئت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای بهمن زبردست

طرف شکایت: شورای اسلامی شهر بروجرد

موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 20 تعرفه عوارض، بهای خدمات و سایر منابع درآمدی شهرداری بروجرد سال 1400 (تحت عنوان بهای خدمات و نگهداری فضای سبز موجود در سطح شهر مصوّب شورای اسلامی شهر بروجرد)

گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال ماده 20 تعرفه عوارض، بهای خدمات و سایر منابع درآمدی شهرداری بروجرد سال 1400 مصوّب شورای اسلامی شهر بروجرد را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

"با توجه به بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوّب سال 1375 با اصلاحات بعدی، تعیین نوع و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر است، لکن طبق یک سیاست کلّی، کاهش نرخ عوارض صدور پروانه ساختمانی در کاربری های مختلف مورد تأکید قرار گرفته و از سوی دیگر بر مبنای ماده 59 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، درخواست و یا دریافت وجه مازاد بر عوارض قانونی در هنگام صدور پروانه یا بعد از صدور پروانه توسط شهرداری ممنوع اعلام شده و در قوانین مرتبط با فضای سبز، از جمله قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها و اصلاحیه های بعدی آن نیز عوارض فضای سبز پیش بینی نشده است.

مطابق آرای متعدّد هیئت عمومی دیوان عدالت اداری، از جمله رأی شماره 140009970905810364 مورخ 1400/3/4 [1400/3/8] این هیئت، دریافت بهای خدمات برای فضای سبز توسط شورای اسلامی شهرها، مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، لذا با اتّخاذ ملاک از این رأی، درخواست ابطال از زمان تصویب ماده 20 تعرفه عوارض، بهای خدمات و سایر منابع درآمدی سال 1400 شهر بروجرد تحت عنوان «بهای خدمات و نگهداری فضای سبز موجود در سطح شهر» معادل 5 درصد عوارض زیربنا و تراکم را، به دلیل مغایرت آن با آرای هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در این خصوص و همچنین مغایرت با ماده 59 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور و خروج از حدود اختیارات تعیین شده در ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران، دارم."

متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:

"تعرفه عوارض، بهای خدمات و سایر منابع درآمدی سال 1400 شهرداری بروجرد

.................................

ماده 20: بهای خدمات و نگهداری فضای سبز موجود در سطح شهر

ردیف  ـ نوع بهای خدمات  ـ مأخذ و نحوه محاسبه بهای خدمات

1ـ بهای خدمات فضای سبز در کاربری مسکونی ـ معادل 5 درصد عوارض زیربنا و تراکم.

2ـ بهای خدمات فضای سبز در سایرکاربری ها ـ معادل 5 درصد عوارض زیربنا و تراکم.

منشأ قانونی: بند 16 ماده 80 قانون موسوم به شوراها و تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده.

توضیحات:

تبصره (1): این بهای خدمات هنگام صدور پروانه، اصلاح و یا پایانکار ساختمانی توسط شهرداری وصول و تنها بایستی در ارتباط یا توسعه  و تجهیز فضای سبز به حساب سازمان های مربوطه واریز و هزینه گردد.

تبصره (2): بهای خدمات فوق از بناهایی که توسط کمیسیون ماده 100 رأی ابقاء صادر می شود نیز وصول و تنها بایستی در ارتباط با توسعه و تجهیز فضای سبز هزینه گردد.

تبصره (3): اخذ بهای خدمات مذکور تنها درصدی از عوارض زیر بنا و تراکم می باشد.

تبصره (4): بهای خدمات بند 2 تنها در زمان صدور پروانه وصول خواهد شد.

.................... ـ شهرداری بروجرد ـ شورای اسلامی شهر بروجرد"

علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی از طرف آن مرجع واصل نگردیده است.

هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1405/2/15 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.

رأی هیئت عمومی

هرچند براساس بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوّب سال 1375 با اصلاحات بعدی تعیین نوع و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر است، ولی با توجه به این که در قوانین مرتبط با فضای سبز از جمله قانون حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها و اصلاحیه های بعدی آن عوارض فضای سبز پیش بینی نشده و در آراء مختلف هیئت عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رأی شماره 140231390000312076 مورخ 1402/2/12 این هیئت نیز وضع عوارض برای فضای سبز مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است، بنابراین ماده 20 تعرفه عوارض، بهای خدمات و سایر منابع درآمدی سال 1400 شهرداری بروجرد که تحت عنوان بهای خدمات و نگهداری فضای سبز موجود در سطح شهر به تصویب شورای اسلامی این شهر رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می شود. این رأی براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب 1402/2/10) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.

رئیس هیئت عمومی دیوان عدالت اداری ـ احمدرضا عابدی