لایحه قانونی اصلاح لایحه قانونی نحوه واگذاری و احیاء اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۵۸/۶/۲۵ [مصوب ۱۳۵۸/۱۲/۱۱]

[لایحه قانونی نحوه واگذاری و احیای اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران، مصوب ۱۳۵۸/۶/۲۵]

[‌لایحه قانونی اصلاحیه لایحه قانونی نحوه واگذاری و احیای اراضی مصوب ۱۳۵۸/۶/۲۵، مصوب ۱۳۵۸/۱۲/۸]

[لایحه قانونی اصلاح «لایحه قانونی نحوه واگذاری و احیای اراضی در حکومت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۵۸/۶/۲۵ و «لایحه قانونی مربوط به واگذاری زمین به کشاورزان مصوب ۱۳۵۸/۱۲/۸»، مصوب ۱۳۵۸/۱۲/۲۸]

اراضی مورد نظر به سه قسمت تقسیم می‌شوند:

الف : اراضی منابع طبیعی که در اختیار دولت اسلامی است.

توضیح بند الف ـ اینگونه اراضی بعنوان ثروت عمومی در اختیار و کنترل دولت اسلامی است و دولت اسلامی بر اساس نیاز و توانائی افراد واجد شرایط بهره‌وری از اینگونه اراضی و منابع را به آنها واگذار میکند، در واگذاری این اراضی همیشه مصلحت جامعه مدنظر قرار گیرد.

ب : اراضی که زیرکشت بوده و توسط نهادهای دولت اسلامی قانوناً مصادره شده و در دست بنیاد مستضعفین میباشد.

توضیح بند ب ـ در مورد اراضی مصادره شده، مانند بند الف با توجه به مصلحت جامعه و نیاز و توانائی اشخاص اراضی به افراد واجد شرایط واگذار میشود و یا برای کارهای عام المنفعه اختصاص مییابد.

ج : اراضی بزرگ که در دست زمین داران بزرگ است و ظاهراً با ملاک های رژیم قبلی مجوز قانونی هم دارند. (زمین بزرگ سه برابر زمینی است که عرف محل برای یک کشاورز با خانواده خود لازم میداند)

توضیح بند ج ـ در مورد زمینهای مالکین بزرگ میتوان اینگونه زمینها را بدو قسمت تقسیم نمود:

۱ ـ زمینهای بایر: که بعلل مختلف توسط مالکین بزرگ بایر نگاه داشته شده است و با توجه به نیاز جامعه و مسئله خودکفائی مملکت و با توجه باینکه این زمینها فقط بصرف اینکه مالکیت ازآن آنهاست بدون کشت مانده و اجازه کشت بدهقانان هم داده نمیشود، دولت اسلامی این زمینها را در اختیار خود میگیرد تا در اختیار دهقانان و داوطلبان و اجد شرایط گذارده شود.

تبصره- در صورت وجود تأسیساتی دراینگونه زمینها، آن قسمتی از زمینی که عرفاً و بطور طبیعی مربوط و مورد احتیاج تأسیسات مزبور مستثنی تلقی می‌شود، چنانچه تأسیسات موجود مستقیماً برای کشاورزی زمین باشد ارزیابی گردیده بهای آن پرداخت خواهد شد و در غیر این صورت کماکان در اختیار مالک باقی می ماند.

در مورد زمینهای دائر و مزروعی تحت تصرف اینگونه افراد اگر شخصاً بامر کشاورزی اشتغال داشته باشند شرایط اقلیمی و اجتماعی مختلف ایران تا حد سه برابر مذکور در توضیح بند ج زمین در اختیارشان باقی خواهد ماند در صورتیکه کشت کننده فرد دیگری است و و اجد شرایط میباشد زمین به او واگذار خواهد شد اینگونه متصرفین با توافق و پس از کسر بدهیهای قانونی و شرعی میتوانند اراضی محل دیگری را در مقابل زمین متصرفی خود دریافت دارند و یا اینکه اجرت المثل بگیرند. و سپس بقیه زمینها در اختیار دو لت قرار میگیرد تا با توجه به مصلحت جامعه بواجدین شرایط واگذار شود.

تبصره- در صورتی که در محل زمینهای دولتی و مصادره شده قابل کشت مشمول بندهای الف و ب وجود داشته باشد اول آن زمین ها داده میشود.

ترکیب هیئت ۷ نفره این هیئت تشکیل شده از نمایندگان زیر: ۱ ـ دو نفر نماینده از وزارت کشاورزی ۲ ـ یک نفر نماینده وزارت کشور یا استانداری محل ۳ ـ یک نفر نماینده جهادسازندگی ۴ ـ یک نفر نماینده دادگستری یا دادگاههای انقلاب ۵ ـ دو نفر نماینده شورای ده

تبصره ۲ ـ مقررات مغایر با این هیئت ملغی میباشد.

وظائف هیئت ۷ نفره ۱ ـ حل و فصل قضایای مورد نزاع مربوط به اجرای این قانون ۲ ـ واگذاری زمین با توجه به نوع اراضی بالا بند «الف ـ ب ـ ج». ۳ ـ تشخیص صلاحیت و میزان استفاده از وام و امکانات کشاورزی در طول اجرای این قانون.

ضوابط واگذاری زمین ۱ ـ در واگذاری زمین به روستائیان بدون زمین، کم زمین و فارغ التحصیلان کشاورزی و افراد علاقمند به کار کشاورزی با توجه به اولویت بین آنها زمین داده میشود. ۲ ـ واگذاری زمین برای مدت معین (چند ساله) با توجه بشرایط خاص منطقه است و در صورت عملکرد مطلوب واگذاری زمین تمدید میشود. ۳ ـ زمینهای و اگذاری بصورت شرکت و تعاونی و مشاع میباشد بجز موارد استثنائی که در این صورت تصمیم مقتضی توسط گروه ۷ نفری اتخاذ خواهد شد. ۴ ـ در صورتیکه قرار بشود زمین انتقال یابد اینکار باید از طرف دولت اسلامی انجام گیرد. ۵ ـ باید زمین بدون عذر موجه معطل نماند. ۶ ـ باید عملکرد روی زمین به گونه ای باشد که موجب اتلاف زمین نشود. ۷ ـ زمینهای واگذاری قابل فروش نمیباشد. ۸ ـ کشت روی زمینها باید با توجه به نیازهای جامعه باشد. ۹ ـ زارع یا زارعین موظف هستند حدود و سازمان اراضی مورد قرارداد را حفظ نمایند. ۱۰ ـ زارعین حق تصرف زمینهای دیگر غیر از آنچه که دولت اسلامی به آنها داده است ندارند.

واژه نامه ۱ ـ اراضی بایر: زمینهائی است که سابقه احیاء دارد ولی بعلت اعراض و عدم بهره‌برداری برای مدت پنجسال متوالی بدون عذرموجه مترو ک مانده و یا بماند. ۲ ـ اراضی دایر: زمینهائی است که احیاء شده و مستمراً مورد بهره‌برداری است. ۳ ـ اراضی منابع طبیعی: جنگلها و مراتع ـ بیشه های طبیعی ـ نهالستانهای دولتی - جنگلهای دست کاشت میباشد غیر از اراضی فوق الذکر زمینهائی که بنحوی از انحاء در رژیم سابق ملی اعلام شده (زمینهائی که جهت محیط زیست و شکارگاهها و جلوگیری از بدی آب و هوا در ملکیت دولت در آمده است). ۴ ـ اراضی موات: زمینهائی است که سابقه احیاء و بهره‌برداری ندارد و بصورت طبیعی باقی مانده است. ۵ ـ اراضی آیش: زمین دایری است که بصورت متناوب طبق عرف محل برای دوره معینی بدون کشت بماند.

شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران