تاریخ دادنامه:۱۴۰۵/۳/۱۹ شماره دادنامه: ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۰۶۸۱۳۱۵
شماره پرونده: ۰۴۰۰۸۲۱
مرجع رسیدگی: هیئت عمومی دیوان عدالت اداری
موضوع: اِعمال ماده ۹۱ قانون دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۱۶۲۴۳۲۲ مورخ ۱۴۰۳/۷/۱۰ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری
گردشکار: به دنبال طرح شکایتی به خواسته ابطال ردیف ۲۵ـ۴ـ۲ صفحه ۴ جدول معافیت های بند (الف) ماده (۹) قانون مالیات بر ارزش افزوده موضوع اطّلاعیه شماره ۹۳۲۰ مورخ ۱۴۰۱/۱۰/۴ سازمان امور مالیاتی کشور، هیئت عمومی دیوان عدالت اداری به موضوع رسیدگی و به موجب دادنامه شماره ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۱۶۲۴۳۲۲ مورخ ۱۴۰۳/۷/۱۰ حکم به ابطال مقرره مذکور از زمان صدور آن صادر نمود. متن دادنامه صادره از هیئت عمومی دیوان عدالت اداری به شرح زیر است:
"با عنایت به اینکه معافیت مالیاتی ردیف ۲۵ـ۴ـ۲ صفحه ۴ جزء ۲ جدول بند (الف) ماده ۹ قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال ۱۴۰۰ و تبصره آن اختصاص به دام زنده و خوراک آن دارد و از سوی دیگر اصطلاح «دام» به حیواناتی اطلاق می گردد که برای امور تغذیه انسان و یا فعالیتهای اقتصادی و آزمایشگاهی تولید، نگهداری و پرورش داده می‌شوند، در نتیجه ردیف ۲۵ـ۴ـ۲ صفحه ۴ جزء ۲ جدول بند (الف) ماده ۹ قانون مالیات بر ارزش افزوده که در قالب اطّلاعیه شماره ۹۳۲۰ مورخ ۱۴۰۱/۱۰/۴سازمان امور مالیاتی کشور اعلام شده و براساس آن خوراک سگ و گربه از مصادیق خوراک دام و مشمول معافیت از مالیات بر ارزش افزوده معرفی گردیده است، خارج از حدود اختیار و خلاف قانون است و مستند به بند یک ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال می‌شود. این رأی براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب۱۴۰۲/۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است."
پس از صدور رأی مذکور، آقای دکتر سبحانیان رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور به موجب نامه شماره ۱۸۶۸۰/۲۰۰/ص مورخ ۱۴۰۳/۹/۲۴ به ریاست دیوان عدالت اداری خواستار اِعمال ماده ۹۱ قانون دیوان عدالت اداری نسبت به رأی مذکور شد. متن نامه ایشان به شرح زیر است:
"حجت الاسلام و المسلمین جناب آقای دکتر عابدی
رئیس کل دیوان عدالت اداری
با سلام و احترام
موضوع: درخواست اِعمال مواد (۹۱) و (۹۴) قانون دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۱۶۲۴۳۲۲ مورخ ۱۴۰۳/۷/۱۰ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری
با عنایت به پرونده کلاسه ۱/۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۱۱۶۰۱۶۷ و به شماره بایگانی ۰۲۰۶۸۸۵ ضمن رسیدگی مجدّد برابر مفاد مواد (۹۱) و (۹۴) قانون دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۱۶۲۴۳۲۲ مورخ ۱۴۰۳/۷/۱۰ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری، موضوع ابطال ردیف ۲۵ـ ۴ـ ۲ صفحه (۴) جدول معافیت های بند (الف) ماده (۹) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوّب ۱۴۰۰ درخصوص خوراک سگ و گربه، با عنایت به این که ابطال مصوبه مذکور از تاریخ تصویب در اجرای ماده (۱۳) قانون دیوان عدالت اداری مغایر با شرع می‌باشد، موارد زیر را به استحضار می رساند:
با توجّه به این که خوراک سگ و گربه براساس ردیف ۲۵ـ ۴ـ ۲ صفحه (۴) جدول معافیت های بند (الف) ماده (۹) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوّب ۱۴۰۰، ابلاغی توسّط این سازمان، معاف از مالیات تلقّی شده بود و عرضه کننده کالای فوق، مالیات و عوارض ارزش افزوده را براساس مندرجات جدول معافیت ها از خریداران دریافت نکرده است، فلذا در صورت اِعمال ماده (۱۳) قانون دیوان عدالت اداری نسبت به مقرره مذکور (بدان گونه که در دادنامه معترضٌ عنه تصریح گردیده است)، برای عرضه کننده در مورد فروش های مربوط به بازه های زمانی سابق، وضعیتی پیش می آید که امکان شناسایی خریداران و دریافت مالیات بر ارزش افزوده از آنها وجود نخواهد داشت. این موضوع موجب خواهد شد مطالبه مالیات و عوارض ارزش افزوده و جرایم مربوط از عرضه کننده به عنوان مؤدّی صورت پذیرد که این امر، از مصادیق «عقاب بلا بیان» و «تکلیف مالایطاق» است و مغایر شرع به نظر می رسد. یادآور می‌شود، پیش از صدور رأی ابطالی، جدول مذکور اصلاح شده است. درخصوص مطالبه مالیات و عوارض ارزش افزوده و جرایم مربوط در موضوع موصوف از عرضه کننده که موجبات تکلیف مالایطاق برای آنها را فراهم نموده است، به پیوست نامه یکی از شرکت ها که در زمینه تولید خوراک آبزیان و حیوانات خانگی فعالیت می‌نماید، صرفاً به عنوان یک نمونه از استیصال مؤدّیان، ارسال می گردد. با توجّه به این که خوراک سگ و گربه براساس ردیف ۲۵ـ۴ـ۲ صفحه (۴) جدول معافیت های بند (الف) ماده (۹) قانون مالیات بر ارزش افزوده معاف از مالیات شناخته شده بود و عرضه کننده کالای فوق، مالیات و عوارض ارزش افزوده را براساس مندرجات اعلامی از سوی سازمان امور مالیاتی کشور از خریدار دریافت نکرده است و علی القاعده شرکت یادشده امکان شناسایی خریداران را نداشته که مالیات متعلّقه را از آنان اخذ کند و در صورت شناسایی نیز مصرف کنندگان مالیات متعلّقه را پرداخت نخواهند نمود، بنابراین مطالبه مالیات و عوارض ارزش افزوده و جرایم مربوط در موضوع موصوف می بایست از شرکت مذکور مورد مطالبه قرار گیرد که این امر به وضوح مخالف شرع انور به نظر می رسد.
لازم به ذکر است تسرّی اثر ابطال دادنامه هیئت عمومی نسبت به مواردی که با ابطال مقرره مورد شکایت امکان پرداخت مالیات محاسبه شده جدید توسّط مؤدّی وجود ندارد، مصداق قاعده «تکلیف مالایطاق» است و براساس آرای هیئت عمومی دیوان عدالت اداری خلاف شرع تشخیص داده شده است. از جمله آن آراء، می توان به دادنامه شماره ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۲۶۶۸، ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۲۶۶۹ مورخ ۱۴۰۰/۱۰/۷ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری اشاره نمود.
با توجّه به مراتب ذکر شده، خواهشمند است دستور فرمایید در اجرای مواد (۹۱) و (۹۴) قانون دیوان عدالت اداری موجبات رسیدگی مجدّد به دادنامه فوق فراهم گردد."
حجت الاسلام و المسلمین جناب آقای دکتر عابدی رئیس دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۳/۱۱/۳ با ارجاع موضوع جهت بررسی به هیئت تخصصی موافقت نمودند و پس از طرح موضوع در هیئت تخصصی و موافقت اکثریت اعضای هیئت با اعمال ماده ۹۱ قانون دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۱۶۲۴۳۲۲ مورخ ۱۴۰۳/۷/۱۰ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری موضوع در دستور کار هیئت عمومی قرار گرفت و هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۵/۳/۱۹ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت نمود:
رأی هیئت عمومی
براساس دادنامه شماره ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۱۶۲۴۳۲۲ مورخ ۱۴۰۳/۷/۱۰ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری معافیت مالیاتی ردیف ۲۵ـ۴ـ۲ صفحه ۴ جزء ۲ جدول بند (الف) ماده ۹ قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوّب سال ۱۴۰۰ و تبصره آن اختصاص به دام زنده و خوراک آن دارد و از سوی دیگر اصطلاح «دام» به حیواناتی اطلاق می گردد که برای امور تغذیه انسان و یا فعالیت های اقتصادی و آزمایشگاهی تولید، نگهداری و پرورش داده می‌شوند و در نتیجه ردیف ۲۵ـ ۴ـ ۲ صفحه ۴ جزء ۲ جدول بند (الف) ماده ۹ قانون مالیات بر ارزش افزوده که در قالب اطّلاعیه شماره ۹۳۲۰ مورخ ۱۴۰۱/۱۰/۴ سازمان امور مالیاتی کشور اعلام شده و براساس آن خوراک سگ و گربه از مصادیق خوراک دام و مشمول معافیت از مالیات بر ارزش افزوده معرفی گردیده است، خارج از حدود اختیار و خلاف قانون تشخیص داده شده و با استناد به بند ۱ ماده ۱۲ و مواد ۱۳ و ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال ۱۳۹۲ از تاریخ تصویب ابطال گردیده است و با عنایت به مراتب مذکور صرف نظر از این که پیش از ابطال مقرره فوق جداول ناظر بر معافیت‌های مالیاتی یادشده اصلاح شده بود، با توجّه به این که عرضه کننده خوراک سگ و گربه براساس مندرجات جدول معافیت‌ها که از سوی سازمان امور مالیاتی اعلام شده، مالیات بر ارزش افزوده را از خریداران دریافت نکرده است و از سوی دیگر چون اساساً عرضه‌کننده خود تکلیفی به پرداخت آن ندارد، با ابطال مقرره مذکور و اعمال ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری، عملاً امکان شناسایی و دریافت مالیات بر ارزش افزوده در مورد فروش‌های مربوط به بازه‌های زمانی سابق نیز وجود نخواهد داشت و بنابراین نظر به این که مطابق ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری اثر ابطال مصوبات از زمان صدور رأی هیئت عمومی است مگر در مورد مصوبات خلاف شرع یا در مواردی که به منظور جلوگیری از تضییع حقوق اشخاص هیئت مذکور اثر آن را به زمان تصویب مصوبه مترتب نماید، در نتیجه بنا به دلایل یادشده و از بین رفتن زمینه اجرایی اخذ ارزش افزوده از مصرف‌کننده نهایی موجبی جهت اعمال حکم ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری و ترتب اثر ابطال به زمان تصویب مصوبه وجود ندارد و ضمن موافقت با اعمال ماده ۹۱ قانون دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه شماره ۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۱۶۲۴۳۲۲ مورخ ۱۴۰۳/۷/۱۰ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری از حیث اعمال ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری، ماده مذکور و عبارت «از تاریخ تصویب» از دادنامه یادشده حذف می‌گردد.
رئیس هیئت عمومی دیوان عدالت اداری ـ احمدرضا عابدی
دیدگاه شما