هیئت وزیران در جلسه مورخ ۱۳۹۱/۸/۲۱ بنا به پیشنهاد وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری و به استناد ماده (۱۳) قانون حمایت از شرکتها و مؤسسات دانشبنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات ـ مصوب ۱۳۸۹ـ آییننامه اجرایی قانون یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود:
فصل اول- تعاریف
ماده ۱- در این آییننامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
الف- قانون: قانون حمایت از شرکتها و مؤسسات دانشبنیان و تجاریسازی نوآوریها و اختراعات، مصوب ۱۳۸۹
ب- صندوق: صندوق نوآوری و شکوفایی موضوع ماده (۵) قانون.
ج- شورا: [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] شورای راهبری فناوریها و تولیدات دانشبنیان.
د- تجاریسازی: فعالیتهای مرتبط با عرضه محصول یا خدمت جدید مبتنی بر ایدهها یا فناوریهای جدید که شامل تمامی فرایندهای مرتبط از جمله ثبت اختراع، ارزشگذاری فناوری، اعطای امتیاز، انتقال و انتشار و کسب سایر فناوریهای مورد نیاز (مکمل) و پرداخت حق الامتیازهای مرتبط، جذب سرمایه و منابع (نمونهسازی، طراحی صنعتی فرایند یا محصول جدید، انجام آزمونها و دریافت تأییدیه های لازم، تولید آزمایشی، بازاریابی و رفع اشکال) و همچنین خدمات پشتیبانی تخصصی تجاری سازی (شامل فعالیتهای مشاوره، مدیریت فناوری، طراحی محصول و فرایند، خدمات استانداردسازی، اندازه سنجی و خدمات آزمایشگاهی) میشود.
هـ- سرمایهگذاری ریسکپذیر: سرمایه گذاری در شرکتهای جوان و نوپا که مبتنی بر فناوری و نوآوری شکل گرفته و در معرض ریسکهای بالا و غیرمتعارف میباشند و بر اساس ارزیابی های کارشناسی دارای رشد فراوان در آینده خواهند بود.
و- عامل صندوق: بانکهای عامل، صندوقهای پژوهش و فناوری و سایر صندوقهای مالی دارای مجوز قانونی طرف قرارداد صندوق.
ز- دستگاه اجرایی: دستگاههای اجرایی موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری.
ح- کارگروه: [الحاقی ۱۴۰۱/۵/۱۲] کارگروه شورای راهبری فناوری ها و تولیدات دانشبنیان، موضوع ماده (۴) این آییننامه
ط- معاونت: [الحاقی ۱۴۰۱/۵/۱۲] معاونت علمی و فناوری رییس جمهور
ماده ۲- [اصلاحی ۱۳۹۱/۹/۲۹] شرکتها و مؤسساتی که در زمینه «گسترش و کاربرد اختراع و نوآوری» و «تجاری سازی نتایج تحقیق و توسعه شامل (طراحی و تولید کالا و خدمات) در حوزه فناوریهای برتر و با ارزش افزوده بالا» فعالیت مینمایند، شرکت یا مؤسسه دانشبنیان محسوب می شوند.
تبصره ۱- فعالیتهایی نظیر برگزاری و شرکت در همایشهای علمی، خدمات کتابداری، آموزش و کارآموزی، فعالیتهای عادی و روزمره نرم افزاری و سایر فعالیتهایی که هدف آنها طراحی محص- ولات یا خدمات یا بهبود کیفیت آنها نیست، از فعالیتهای دانشبنیان به شمار نمی روند.
تبصره ۲- نمایندگی شرکتهای خارجی و شرکتهای واردکننده محصولات دانشبنیان که به امر تجارت می پردازند، از شمول این آییننامه خارج هستند.
تبصره ۳- شرکتهای دولتی، مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و شرکتها و مؤسساتی که بیش از پنجاه درصد از مالکیت آنها متعلق به شرکتهای دولتی، مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی باشد، مشمول حمایت های قانون نیستند.
ماده ۳- [الحاقی ۱۴۰۱/۵/۱۲] وظایف شورا به شرح زیر است:
الف- سیاستگذاری در خصوص نحوه تشخیص و حمایت از شرکتهای دانشبنیان و نظارت بر اجرای قانون.
ب- سیاستگذاری در راستای توسعه اقتصاد دانشبنیان و رفع موانع، تقویت و توسعه شرکتها و مؤسسات دانشبنیان.
پ- تصویب و ابلاغ طرحهای اولویت دار اقتصاد دانشبنیان مرتبط با اقلام راهبردی و طرحهای توسعه توانمندیهای فناورانه و تولید داخل در حوزه های فعالیت دستگاههای اجرایی.
ت- بررسی و تصویب برنامههای حمایتی دستگاههای اجرایی در انطباق با اهداف قانون و قانون جهش تولید دانشبنیان – مصوب ۱۴۰۱- و تعیین تکالیف آن ها در حمایت و توسعه و بهره گیری از ظرفیت شرکتها و مؤسسات دانشبنیان.
ث- تعیین اهداف کمّی اجرای قانون و تعیین مأموریت دستگاههای اجرایی در تحقق شاخص های اقتصاد دانشبنیان با رعایت قوانین و مقررات مربوط.
ج- تعیین سیاست ها و راهبردهای حمایتی و تشویقی با هدف توسعه شرکتها و مؤسسات دانشبنیان
چ- سیاستگذاری و نظارت بر توسعه نظام تأمین مالی اقتصاد دانشبنیان با تمرکز بر هم افزایی میان فعالیت های صندوق نوآوری و شکوفایی و صندوق های پژوهش و فناوری و زمینه سازی برای استفاده از منابع صندوق توسعه ملی در توسعه اقتصاد دانشبنیان.
ح- تصویب ساختار فعالیت کارگروه تولید بار اول و سیاستگذاری و نظارت بر عملکرد آن.
خ- تصویب ساز و کار تشخیص مصادیق رقابت بین شرکتها و مؤسسات دانشبنیان و وزارتخانه ها، سازمان ها و شرکتهای دولتی و مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و حسب مورد ارجاع موارد تخلف به نهادهای مسئول نظارت و پیگیری.
د- سیاستگذاری در خصوص رفع موانع و توسعه صادرات محصولات دانشبنیان با تأکید بر جهت دهی به کمک های فنی و اعتباری خارجی و توسعه ابزارهای مالی مورد نیاز؛
ذ- تصویب معیارهای مربوط به اندازه گیری و تقویت سرمایه گذاری بنگاه های بزرگ اقتصادی و بخش خصوصی در تحقیق و توسعه اثربخش و ساز و کارهای متناسب با زیست بوم نوآوری و همچنین نظارت بر نحوه تخصیص اعتبار مالیاتی به این بنگاه ها؛
ر- تصویب سازوکارهای مربوط به توسعه سرمایه گذاری سازمان های توسعه ای و بانک ها و موسسات اعتباری در حوزه دانشبنیان با مشارکت صندوق نوآوری و شکوفایی در طرحهای توسعه فناوری مصوب؛
ز- تصویب نحوه بهره مندی واحدهای پژوهشی، فناوری و مهندسی مستقر در پارک های علم و فناوری و شهرک های فناوری از مزایای قانون به پیشنهاد وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
ژ- تسهیل فرایندهای توسعه زیرساخت ها و مجوزهای مورد نیاز برای استقرار و فعالیت شرکتها و مؤسسات دانشبنیان و فناور با هماهنگی دستگاههای ذیربط.
تبصره ۱- مصوبات شورا برای دستگاههای اجرایی لازم الاجرا است.
تبصره ۲- دبیرخانه شورا در معاونت تشکیل و جلسات آن حداقل ماهی یکبار برگزار میشود.
ماده ۴- [اصلاحی ۱۳۹۵/۲/۵] - [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] - [اصلاحی ۱۴۰۱/۸/۱]
به منظور پیشنهاد سیاست ها و اقدامات اجرایی و تدوین ساز و کار لازم برای اجرای قانون و مقررات مربوط، کارگروه با ترکیب اعضای زیر تشکیل میشود: الف- معاون علمی و فناوری رئیس جمهور (رئیس کارگروه). ب- معاون وزیر علوم، تحقیقات و فناوری. پ- معاون وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح. ت- معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت. ث- معاون وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی. ج- معاون وزیر امور اقتصادی و دارایی. چ- معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات. ح- معاون وزیر جهاد کشاورزی. خ- معاون وزیر آموزش و پرورش. د- معاون رییس سازمان برنامه و بودجه کشور. ذ- معاون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران. ر- رییس هیئت عامل صندوق. ز- دو نفر صاحب نظر در حوزه شرکتهای دانشبنیان و پارک های علم و فناوری به پیشنهاد کارگروه و حکم رئیس کارگروه. ژ- یک نفر صاحب نظر به پیشنهاد اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و حکم رییس کارگروه.
تبصره ۱ - نمایندگان سایر دستگاهها حسب مورد با حق رأی به جلسه دعوت می شوند.
تبصره ۲- دبیر کارگروه با حکم رئیس کارگروه منصوب میشود.
ماده ۵- [اصلاحی ۱۳۹۳/۱۱/۲۶] [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] به منظور استفاده شرکتها و مؤسسات دانشبنیان از منابع صندوق یا نهادهای مالی همکار آن برای دریافت کمکها و تسهیلات و سایر حمایتهای پیشبینی شده در قانون، صندوق موظف است نسبت به بررسی وضعیت اقتصادی و مالی شرکتها و مؤسسات یاد شده و تعیین تضامین مناسب برای هر نوع از خدمات اقدام نماید.
فصل دوم- اعطای کمک
ماده ۶- [الحاقی ۱۴۰۱/۵/۱۲] کارگروه موظف است در چهارچوب سیاست های شورا اقدامات زیر را انجام دهد: الف- تدوین حوزه های فعالیت های دانشبنیان و معیارهای تشخیص مصادیق و نظارت بر ارزیابی شرکتهای دانشبنیان توسط معاونت.
ب - نظارت بر عملکرد دستگاهها و معاونت در ارزیابی و حمایت از شرکتها و مؤسسات دانشبنیان و تدوین و ارایه گزارش های دورهای به شورا.
پ- شناسایی موانع و مشکلات توسعه شرکتها و مؤسسات دانشبنیان و پیشنهاد راهکارهای رفع آنها به شورا.
ت- [اصلاحی ۱۴۰۱/۸/۱] تدوین ساز و کار لازم برای اجرای قانون مقررات مربوط.
ث- بررسی برنامههای حمایتی موجود و طراحی برنامههای حمایتی جدید در تعامل با دستگاههای اجرایی در چارچوب اهداف قانون و ارایه پیشنهاد به شورا.
ج- بررسی موارد تخلف مربوط به رقابت میان شرکتها و مؤسسات دانشبنیان و وزارتخانه ها، سازمان ها و شرکتهای دولتی و مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و گزارش آنها به شورا.
چ- تدوین برنامههای حمایتی در راستای پشتیبانی و رفع موانع توسعه صادرات محصولات دانشبنیان به ویژه با تأکید بر جهت دهی به کمک های فنی و اعتباری خارجی و توسعه ابزارهای مالی موردنیاز در تعامل با دستگاههای ذیربط.
ح- تعیین مصادیق سرمایه گذاری مستقیم و غیرمستقیم بنگاه های اقتصادی، سازمان های توسعه ای و بانک ها و مؤسسات اعتباری فقط در طرحهای دانشبنیان، تحقیق و توسعه اثربخش و فعالیت های نوآورانه و نظارت بر هزینه کرد تحقیق و توسعه آنها در چارچوب معیارهای مصوب شورا.
خ- [اصلاحی ۱۴۰۴/۰۸/۱۱] اعطا و لغو مجوز، تعلیق مجوز و یا فعالیت، توقف و یا تحدید برخی از فعالیت های صندوق، هدایت و نظارت بر فعالیت صندوق های پژوهش و فناوری و تصویب ضوابط فعالیت آنها در چهارچوب اساسنامه و مصوبات شورا.
ماده ۷- [اصلاحی ۱۳۹۹/۳/۲۵- متن زیر جایگزین مواد (۵) تا (۱۶) و شماره سایر مواد به ترتیب اصلاح میشود:]
[اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲]
دستورالعمل اعطای حمایتهای مالی و تسهیلاتی، بر اساس اساسنامه صندوق با تصویب هیأت امنا و در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط مشخص میشود.
تبصره- صندوق موظف است به منظور تطبیق با اهداف مندرج در قانون، آییننامههای مصوب را در اختیار دبیرخانه شورا قرار دهد و امکان دسترسی کامل و برخط شورا بر عملکرد صندوق را در موارد مربوط فراهم سازد.
ماده ۸- [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] در اجرای بند (هـ) ماده (۳) قانون و به منظور کاهش خطرپذیری محصولات و خدمات شرکتها و مؤسسات دانشبنیان، بیمه مرکزی ایران مکلف است پوشش بیمه ای مناسب را در مراحل طراحی، تولید، عرضه و بکارگیری این نوع محصولات و خدمات طراحی و ایجاد نماید.
فصل پنجم- مشارکت
ماده ۹- [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] به منظور توسعه سرمایه گذاری ریسکپذیر، صندوق برای تأسیس و توسعه شرکتها و صندوقهای سرمایه گذاری ریسک پذیر تا سقف چهل و نه درصد سهام، مشارکت نماید و حداکثر پس از پنج سال سهام خود را واگذار نماید.
ماده ۹ مکرر- [الحاقی ۱۳۹۱/۹/۲۹] [اصلاحی ۱۳۹۹/۳/۲۵] [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] صندوق مجاز است بر اساس دستورالعمل مصوب هیئت امنا نسبت به مشارکت در طرحهای تجاری سازی شرکتها و مؤسسات دانش بنیان اقدام نماید.
فصل ششم- معافیتهای مالیاتی و گمرکی
ماده ۱۰- [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] به منظور تکمیل چرخه سرمایه گذاری خطرپذیر و امکان استفاده شرکتها و مؤسسات دانشبنیان از بازار سرمایه، سازمان بورس و اوراق بهادار مکلف است نسبت به تعیین و تسهیل ساز و کار عرضه سهام شرکتهای دانشبنیان در بازار فرابورس، دستورالعمل های اجرایی لازم را تهیه و ابلاغ نماید.
ماده ۱۱- [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] درآمدهای مشمول مالیات شرکتها و مؤسسات دانشبنیان ناشی از قراردادها و فعالیتهای تحقیق و توسعه، تجاری سازی و تولید محصولات و خدمات دانشبنیان به مدت پانزده سال از مالیات موضوع ماده (۱۰۵) قانون مالیاتهای مستقیم معاف هستند.
ماده ۱۲- [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] شرکتها و مؤسسات دانشبنیان از پرداخت هزینههای عوارض و حقوق گمرکی و سود بازرگانی و عوارض صادراتی معاف هستند.
ماده ۱۳- [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] در اجرای ماده (۳) قانون وزارت امور اقتصادی و دارایی با همکاری معاونت موظف است دستورالعمل اجرایی این فصل را ظرف سه ماه پس از ابلاغ این آییننامه تهیه و به سازمان امور مالیاتی کشور و گمرک ایران ابلاغ نماید.
فصل هفتم- اولویت دهی به شرکتها و مؤسسات دانشبنیان و سایر حمایت ها
ماده ۱۴- [اصلاحی ۱۳۹۹/۳/۲۵] [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] شهرک های صنعتی دولتی و شهرک های فناوری، شهرک های سلامت، شهرک های کشاورزی، پارکهای علم و فناوری، مراکز رشد، مناطق ویژه علم و فناوری و مناطق ویژه اقتصادی موظفند نسبت به اولویتدهی در استقرار شرکتها و مؤسسات دانشبنیان اقدام نمایند.
ماده ۱۵- [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] صندوق حداقل سی درصد کمکها، تسهیلات و سرمایه گذاری های خود را به شرکتهای دانشبنیان مستقر در مراکز رشد علم و فناوری، پارکهای علم و فناوری، مناطق ویژه علم و فناوری و مناطق ویژه اقتصادی تخصیص دهد.
ماده ۱۶- [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] شرکتها و مؤسسات دانشبنیان در مناقصات قراردادهای پژوهشی، فناوری و تجاری سازی و عرضه کالاهای دانشبنیان ساخت داخل دستگاههای اجرایی حائز اولویت میباشند.
تبصره ۱- [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] دستگاه اجرایی پس از دریافت تأییدیه صلاحیت شرکتها و مؤسسات دانشبنیان، امتیاز ارزیابی کیفی و فنی آنها را با ضریب ۲/ ۱ (۱۲۰ درصد)، برای شرکتهای دانشبنیان مستقر در مناطق ویژه اقتصادی تا ضریب ۵/ ۱ (۱۵۰ درصد) و برای شرکتهای دانشبنیان فعال در حوزه فناوری های مرتبط با بهبود محیط زیست تا ضریب ۲ (۲۰۰ درصد) محاسبه مینماید. برای شرکتهای مستقر در پارک های علم و فناوری و مناطق ویژه علم و فناوری تا ضریب ۵/ ۱ (۱۵۰ درصد) با تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی حسب مورد قابل افزایش است.
تبصره ۲- شرکتها و مؤسسات دانشبنیان برای ارایه و فروش محصولات و خدمات دانشبنیان خود در مناقصات دولتی مشمول تخفیف پنجاه درصدی در مبلغ سپرده شرکت در مناقصه می گردند.
ماده ۱۷- [اصلاحی ۱۳۹۲/۲/۱۵] [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] دستگاههای اجرایی میتوانند در اجرای ماده (۶) قانون و از محل اعتبارات مصوب مربوط حداقل یک درصد مبلغ خرید کالا یا خدمات با مبدأ خارجی را در راستای تحقیق و توسعه، طراحی، تجاری سازی و ساخت داخل کالا یا خدمات مذکور از طریق شرکتها و مؤسسات دانشبنیان هزینه نمایند.
ماده ۱۸- [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] وزارت علوم، تحقیقات و فناوری موظف است با همکاری دستگاههای اجرایی ذیربط، در اجرای تبصره (۲) ماده (۱) قانون حداکثر استفاده از توان فنی و مهندسی تولیدی و صنعتی و اجرایی کشور در اجرای پروژه ها و ایجاد تسهیلات به منظور صدور خدمات- مصوب ۱۳۷۵- فهرست نیازهای فناورانه، تجهیزات و مواد اولیه مورد نیاز دستگاههای اجرایی مندرج در قانون مذکور را به شرکتها و مؤسسات دانشبنیان نیز اعلام نماید.
ماده ۱۹- [اصلاحی ۱۳۹۵/۲/۵] [اصلاحی ۱۳۹۹/۳/۲۵] [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] در اجرای ماده (۹) قانون و به منظور ایجاد و توسعه شرکتها و مؤسسات دانشبنیان و تقویت همکاری های بینالمللی، اجازه داده میشود واحدهای پژوهشی، فناوری و مهندسی مستقر در پارکهای علم و فناوری و مناطق ویژه علم و فناوری در جهت انجام مأموریتهای محوله از مزایای قانونی مناطق آزاد درخصوص روابط کار، معافیتهای مالیاتی و عوارض سرمایه گذاری خارجی و مبادلات مالی بینالمللی برخوردار گردند.
تبصره ـ [الحاقی ۱۳۹۱/۹/۲۹] آییننامه اجرایی ماده (۴۷) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران موضوع تصویبنامه شماره ۲۸۶۰۹/ت۳۲۸۶۳هـ مورخ ۱۰/۵/۱۳۸۴ به عنوان مقررات اجرایی ماده (۹) قانون تنفیذ میگردد.
ماده ۲۰ ـ [اصلاحی ۱۳۹۹/۳/۲۵] [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] شرکتها و مؤسسات دانشبنیان مجازند مرکز فعالیت خود را در محدوده شهر تهران و دیگر شهرها با رعایت مقررات زیست محیطی مستقر نمایند.
فصل نهم ـ نظارت و گزارش دهی، رسیدگی به اعتراضات و مجازاتهای قانونی
ماده ۲۱ـ [اصلاحی ۱۳۹۹/۳/۲۵] [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] شرکتها و مؤسسات دانشبنیان میتوانند اعتراض خود را نسبت به عملکرد دستگاههای مجری قانون با ارایه مستندات به دبیرخانه شورا ارسال نمایند. دبیرخانه شورا موظف است ظرف یک ماه نسبت به رسیدگی به اعتراضات واصل شده اقدام نماید.
ماده ۲۲ـ [اصلاحی ۱۳۹۹/۳/۲۵] [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] دبیرخانه شورا موظف است جهت ایجاد فرصتهای برابر و شفاف سازی حمایتها و تسهیلات مندرج در این آییننامه نسبت به انتشار آییننامهها و دستورالعملهای ذی ربط، اسامی دستگاههای اجرایی مرتبط و بانک اطلاعاتی شرکتها و مؤسسات دانشبنیان برخوردار شده از این تسهیلات از طریق پایگاه جامع اطلاع رسانی اقدام نماید.
ماده ۲۳- [اصلاحی ۱۳۹۵/۲/۵] [اصلاحی ۱۳۹۹/۳/۲۵] [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] شرکتها و مؤسسات دانشبنیان که از حمایتهای قانون برخوردار می شوند، چنانچه براساس گزارش دستگاه اجرایی ذی ربط یا نظارت دوره ای یا موردی دبیرخانه شورا یا صندوق با کتمان اطلاعات یا ارایه اطلاعات ناصحیح از این حمایتها برخوردار شده باشند یا حمایتها و تسهیلات اعطا شده بر طبق قانون را برای مقاصد دیگری مصرف نموده باشند، با تشخیص دبیرخانه شورا یا صندوق، ضمن محرومیت از استفاده مجدد از حمایتهای قانون، با ارجاع به مراجع قانونی ذی صلاح، مشمول مجازاتهای موضوع ماده (۱۱) قانون خواهند گردید.
ماده ۲۴ـ [اصلاحی ۱۳۹۹/۳/۲۵] [اصلاحی ۱۴۰۱/۵/۱۲] دبیرخانه شورا مسئولیت پیگیری اجرای این آییننامه را به عهده دارد و مکلف است گزارش عملکرد و نحوه اجرای قانون را هر شش ماه یک بار به شورا و مجلس شورای اسلامی ارایه نماید.
معاون اول رییس جمهور ـ محمدرضا رحیمی
دیدگاه شما