[قانون الحاق سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران به وزارت فرهنگ و آموزش عالی، مصوب ۱۳۶۵/۴/۲۶]
مقدمه- در نظام پویا که حرکتی را به نام جمهوری اسلامی به رهبری امام خمینی آغاز نموده و می‌رود تا روند تکاملی را بپیماید و لازم است که در تمام جوانب "اقتصادی، سیاسی، فرهنگی" به حد خودکفا برسد و از وابستگی‌هایی که امپریالیسم جهانی مخصوصاً در زمینه صنعتی ایجاد کرده رهایی یابد. پس این جامعه نیاز به رشد و تربیت افراد متخصص در زمینه‌های مختلف دارد، لذا شایسته است از افراد مخترع و مبتکر و محقق که در زمینه‌های مختلف اختراعی یا ابتکاری را به وجود می‌آورند در این مجتمع فراهم آورده و طبق ضوابطی این اشخاص نتیجه زحمات خود را در اختیار نظام جمهوری اسلامی ایران قرار دهند.
ماده ۱ - تعریف- سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران به تشکیلاتی گفته می‌شود که از افراد مخترع و مبتکر و محقق حمایت کرده و زمینه رشد و هماهنگی آنها را در مسائل علمی و صنعتی فراهم می‌کند.
تبصره- در هر ماده‌ای از این اساسنامه که کلمه سازمان آورده می‌شود، منظور سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران است.
ماده ۲ - هدف و وظایف الف- کشف، جذب و پروش استعدادها، در زمینه‌های علمی و صنعتی. ب - تشویق و ترغیب مردم به مشارکت در شناساندن چهره‌های مبتکر و مخترع و مستعد ج- به ایجاد هماهنگی بین مؤسسات تحقیقاتی و همکاری با مراکز صنعتی و اقتصادی کشور د- بررسی و اظهار نظر در طرح‌های ارائه شده و ارجاع طرحها و پیشنهادات مفید به سازمانهای ذیربط و پیگیری در جهت پیاده کردن آنها. هـ - در صورت بودن امکانات در داخل سازمان برای پیاده کردن طرح و تولید آن، سازمان موظف است اقدام نمایند.
ماده ۳ - [اصلاحی ۱۳۵۹/۴/۲۴] سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران سازمانی است عام‌المنفعه که وابسته به دفتر ریاست جمهوری بوده و دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی و اداری و استخدامی است که امور آن منحصراً طبق مقررات این اساسنامه و آیین‌نامه‌های داخلی اداره خواهد شد.
ماده ۴ - مقامات مسئول طبق وظائفی که دین مبین اسلام و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصل دوم بند ۶ و تبصره ب، اصل سوم بند ۴ و بند ۱۳) برای آنان تعیین کرده است، موظفند ترتیبی اتخاذ نمایند که این سازمان بتواند در راه هدفهای خود از امکانات موجود آنها استفاده نماید.
ماده ۵ - مدت فعالیت سازمان از تاریخ تأسیس آن نامحدود است.
ماده ۶ - تبعیت سازمان ایرانی است.
ماده ۷ - سال مالی سازمان از اول فروردین ماه شروع و به آخر اسفندماه ختم می‌شود و ترازنامه سالیانه تا آخر خرداد سال بعد به تأیید شورای سرپرستی سازمان می‌رسد.
تبصره- سال مالی اولین سال تأسیس، از تاریخ شروع فعالیت سازمان خواهد بود.
ماده ۸- بودجه سازمان تا هنگامی که از نظر اقتصادی به خودکفایی نرسیده از محل اعتبار مصرف دولت که از طریق سازمان برنامه و بودجه در اختیار شورای سرپرستی سازمان قرار می‌گیرد تأمین می‌شود.
تبصره- شورای سرپرستی سازمان می‌تواند برای نیل به اهداف سازمان که موضع ماده ۲ این اساسنامه می‌باشد، حساب جداگانه‌ای در بانکها افتتاح نموده و از کمکهای بلاعوض افراد و سازمانها بهره‌مند شود.
ماده ۹- درآمد حاصله از تولیدات، در صورت عدم نیاز سازمان به خزانه دولت واریز خواهد شد.
ماده ۱۰- تدوین، تکمیل و اصلاح آیین‌نامه‌ها و مقررات داخلی سازمان برای حسن جریان امور سازمان با پیشنهاد هیأت علمی و پس از تصویب شورای سرپرستی سازمان لازم‌الاجرا خواهد بود.
ماده ۱۱- هرگونه تغییری در موارد اساسنامه باید به پیشنهاد هیأت علمی، پس از تأیید هیأت اجرایی و شورای سرپرستی، برای تصویب نهایی به هیأت وزیران ارجاع شود.
ماده ۱۲- طرحها و ابتکارات و اکتشافات پس از ارائه به سازمان و تأیید هیأت علمی بخش مربوطه قابل اجرا خواهد بود.
ماده ۱۳- طرحها و ابتکارات و اکتشافات، در صورتی که در حد امکانات سازمان باشد قابل اجرا است در غیر این صورت برای به اجراء درآوردن آن به ارگانهای ذیربط داده خواهد شد.
ماده ۱۴- افراد محقق و مبتکر و مخترع در شروع کار تعهدی طبق ضوابط سازمان برای به ثمر رساندن طرح خود خواهند داد و سازمان در ضمن کار پیشرفت طرح را ارزیابی نموده و نسبت به ادامه آن اقدام می‌کند.
تبصره ۱- منظور از به ثمر رساندن طرح همان ایجاد مراکز تولید برای رفع نیازهای جامعه می‌باشد.
تبصره ۲- امتیاز، دخل، تصرف و نوع بهره‌برداری از ابتکار یا اختراع، تحت اختیار سازمان است محقق یا مخترع حقی نسبت به نوع چگونگی فروش و یا بهره‌برداری از آن را ندارد.
تبصره ۳- اختراع یا ابتکار به نام سازنده آن به ثبت خواهد رسید.
ماده ۱۵- سازمان موظف است نتیجه تحقیقات یا اختراع هر فرد را به صورت کتابی در سطح جهان به نام خود محقق یا مخترع منتشر نماید.
ماده ۱۶- افرادی که دارای اختراع یا ابتکار باشند طبق ماده واحده مصوبه ۵۸.۱۲.۲۴ شورای انقلاب و با توجه به آیین‌نامه‌های داخلی سازمان، زندگی آنها در حد یک زندگی متوسط تأمین خواهد شد.
تبصره- افرادی که زندگی آنها تأمین می‌شود، باید تمام وقت خود را صرف تحقیقی و مسائل پژوهشی نمایند.
ماده ۱۷- افراد مخترع و مبتکر و محقق که وجود آنها در سازمان لازم و مورد تأیید هیأت علمی و هیأت بخش مربوطه و شورای سرپرستی قرار گیرد، چنانچه خدمت زیر پرچم آنان فرا رسیده باشد و مایل باشند تعهدات خود را نسبت به سازمان به ثمر رسانند، از خدمت زیر پرچم معاف خواهند بود.
تبصره ۱- ماده فوق تنها در زمان صلح قابل اجراست.
تبصره ۲- تعهدات لازم طبق آیین‌نامه داخلی سازمان مشخص خواهد شد.
ماده ۱۸- کلیه وسائل آموزش و کمک آموزشی و تحقیقاتی مورد نیاز سازمان که از محل بودجه سازمان خریداری می‌شود از پرداخت عوارض و حقوق گمرکی و سود بازرگانی معاف می‌باشد.
ماده ۱۹- ارکان سازمان عبارتند از- الف- شورای سرپرستی سازمان ب- هیأت اجرایی سازمان ج- هیأت علمی سازمان د- هیأت علمی هر بخش
ماده ۲۰- اعضای شورای سرپرستی سازمان الف- نماینده ریاست جمهوری که رییس هیأت اجرایی و شورای سرپرستی سازمان را به عهده دارد. ب- ۵ نفر از منتخبین هیأت علمی سازمان. ج- یک نفر از امور اداری و مالی به انتخاب رییس سازمان.
تبصره ۱- نماینده ریاست جمهوری باید دارای معلومات علمی و صنعتی که دارای تحقیق و پژوهش است انتخاب شود.
تبصره ۲- هیأت علمی تشکیل شده از شوراهای علمی هر بخش که از بین خود ۵ نفر را انتخاب می‌نمایند.
ماده ۲۱- نماینده ریاست جمهوری به مدت ۲ سال ریاست هیأت اجرایی و شورای سرپرستی را به عهده خواهد داشت و در صورت موافقت هیأت علمی و شورای علمی هر بخش این مدت تمدید خواهد شد.
ماده ۲۲- تعداد اعضای شورای سرپرستی هفت نفر است که در هنگام تشکیل جلسه حضور حداقل پنج نفر ضروری است.
ماده ۲۳- هر دو سال یک بار، انتخابات برای تعیین شوراهای علمی هر بخش و هیأت علمی صورت می‌گیرد.
ماده ۲۴- از وظایف شورای سرپرستی سازمان- ۱ - بررسی، تعیین خط مشی و برنامه‌ها و طرح‌های سازنده و نظارت در پیشرفت امور سازمان. ۲ - تعیین و تنظیم برنامه و بودجه سالانه سازمان ۳ - بررسی، اصلاح و تصویب آیین‌نامه‌های داخلی سازمان بر اساس هدف و وظایف آن. ۴ - پیشنهاد اصلاحات لازم در اساسنامه سازمان به مجلس شورای اسلامی. ۵ - تجهیز منابع و تأمین اعتبارات لازم برای اجرای طرح‌های سازمان ۶ - تشکیل جلسه حداقل ۱۵ روز یک بار ۷ - نظارت بر چگونگی انجام طرحها.
ماده ۲۴- اعضای هیأت اجرایی سازمان- ۱ـ رییس هیأت اجرایی سازمان که با انتخاب ریاست جمهوری است. ۲ـ معاونین علمی و اداری هیأت اجرایی که از افراد متخصص و مؤمن به جمهوری اسلامی ایران می‌باشد.
تبصره ۱- تعیین تعداد معاونین علمی و اداری به تشخیص رییس هیأت اجرایی خواهد بود.
ماده ۲۶- رییس هیأت اجرایی و اعضای شورای سرپرستی و معاونین علمی و اداری هیأت اجرایی باید دارای شرایط زیر باشند- ۱ـ مؤمن به جمهوری اسلامی ایران ۲ـ دارای مدارج عالی در رشته‌های علمی و فنی ۳ـ دارای تجربه و بصیرت بوده و به مسائل تحقیقی و پژوهشی آشنایی کامل داشته باشند. ۴ـ دارای حسن شهرت و فضیلت اخلاقی باشند. ۵ - [حذف ۱۳۵۹/۴/۲۴]
ماده ۲۷- رییس هیأت اجرایی نمایندگی سازمان را در کلیه مراجع قضایی و غیر قضایی و یا در مقابل اشخاص حقیقی و حقوقی عهده‌دار است.
ماده ۲۸- رییس هیأت اجرایی سازمان نباید هیچ شغلی یا سمتی در سازمانها و شرکت‌های خصوصی داشته باشد.
ماده ۲۹- وظایف هیأت اجرایی سازمان- ۱ - اداره کلیه امور سازمان طبق آیین‌نامه‌های و مصوبات اساسنامه. ۲ - تهیه و پیشنهاد طرحها و برنامه‌های لازم به شورای سرپرستی سازمان ۳ - برنامه‌ریزی برای اجرای طرح‌های مصوب شورای سرپرستی سازمان ۴ - عقد قرارداد و معاملات طبق آیین‌نامه‌های داخلی. ۵ - برپایی کنفرانس‌ها و سمینارهای علمی و صنعتی به پیشنهاد هیأت علمی هر بخش ۶ - ایجاد و شرکت در نمایشگاه‌های علمی و صنعتی در ایران و خارج از کشور برای تشویق و ترغیب افراز و نمایش سیاسی این گونه نمایشگاه‌ها.
ماده ۳۰- وظایف رییس هیأت اجرایی سازمان پژوهش. ۱ - ایجاد هماهنگی در برنامه‌های سازمان ۲ - امضاء چکها و اوراق مالی و اسناد و نامه‌هایی که جنبه مأموریت دارد.
تبصره ۱- با غیبت رییس هیأت اجرایی، وظایف مشارالیه با تفویض اختیارات به عهده معاون مربوطه خواهد بود.
تبصره ۲- چکها و اسناد مالی علاوه بر امضاء رییس هیأت اجرایی باید دارای امضای مسئول امور مالی نیز باشد.
ماده ۳۱- هیأت علمی سازمان متشکل است از افراد منتخب هیأت‌های علمی هر بخش مختلف سازمان.
ماده ۳۲- وظایف هیأت علمی سازمان- ۱ - تحقیق و پیگیری مسائل علمی سازمان ۲ - تأیید سفرهای علمی مورد نیاز سازمان ۳ - تأیید خرید وسائل آزمایشگاهی و صنعتی مورد لزوم سازمان. ۴ - تشکیل جلسات هفتگی برای تبادل نظر فکری و ایجاد هماهنگی بین بخشهای علمی و رفع نارسایی‌ها.
ماده ۳۳- اعضای هیأت علمی هر بخش از افراد متخصص و کاردان و با تجربه و مؤمن به جمهوری اسلامی که تعداد آنها ۵ نفر می‌باشد متشکل است.
ماده ۳۴- وظایف هیأت علمی هر بخش- ۱ - بررسی و تأیید و تصویب طرحها و پروژه‌های علمی و صنعتی ۲ - تأیید صلاحیت افراد محقق، مبتکر، مخترع و مستعد برای واگذاری امکانات به آنها. ۳ - بررسی نیازهای علمی و صنعتی بخش مربوطه سازمان و تهیه آنها توسط هیأت اجرایی. ۴ - تحقیق و کاوش در زمینه‌های علمی و صنعتی. ۵ - تعاون و همکاری با افراد محقق و مبتکر تجربی و سنتی. ۶ - ایجاد ارتباط و هماهنگی بین مراکز علمی و صنعتی داخلی و خارجی. ۷ - تنظیم برنامه‌های آموزشی و تشویق افراد مستعد از طریق رسانه‌های گروهی. ۸ - انتشار یک بولتن که گزارشی از فعالیت‌های علمی و صنعتی در این سازمان است و گزارشی از پیشرفت علم و صنعت در داخل و خارج از کشور.
تبصره- ایجاد ارتباط هماهنگی با مراکز خارجی باید به تأیید شورای سرپرستی وزیر نظر هیأت اجرایی و طبق مواد اساسنامه و آیین‌نامه‌های داخلی سازمان باشد.
ماده ۳۵- در صورت عدم وجود بانک اطلاعاتی در ایران، ایجاد این مراکز به عهده این سازمان می‌باشد.
شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران
دیدگاه شما