بسم الله الرحمن الرحیم
مقدمه: به منظور ایجاد تمرکز در مدیریت و برخورداری از سیاستگذاری واحد و هماهنگی در فعالیتهای فرهنگی، تبلیغی خارج از کشور و نیز استفاده بهینه از امکانات مادی و معنوی موجود، بنا به پیشنهاد جمعی از مسئولان فرهنگی کشور و تصویب شورای عالی تبلیغات خارجی و تأیید مقام معظم رهبری آن بخش از نهادها، مؤسسات دولتی و عمومی که در خارج از کشور فعالیت فرهنگی ـ تبلیغی دارند در یکدیگر ادغام و سازمان واحدی با نام «سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی» که در این اساسنامه اختصاراً «سازمان» نامیده می‌شود تشکیل می‌شود.
فصل اول ـ کلیات:
ماده ۱ ـ سازمان دارای شخصیت حقوقی مستقل رسماً وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است و بر اساس رهنمود های مقام معظم رهبری و تصمیمات شورای عالی با رعایت سیاست خارجی نظام، منحصراً بر طبق این اساسنامه فعالیت می کند و شمول قوانین و مقررات عمومی دولت بر آن مستلزم ذکر نام خواهد بود.
تبصره: آیین‌نامه اجرائی نحوه تأمین هماهنگی بین سازمان و وزارت امور خارجه با همکاری آن وزارت تهیه و به تصویب شورای عالی خواهد رسید.
ماده ۲ ـ اهداف سازمان: ۱ ـ احیاء و گسترش تفکر و معارف اسلامی در جهان به منظور بیداری مسلمانان و ابلاغ پیام اسلام راستین به جهانیان. ۲ ـ آگاهی جهانیان نسبت به مبانی و اهداف و مواضع انقلاب اسلامی و تبیین جایگاه آن برای مردم جهان. ۳ ـ گسترش مناسبات فرهنگی با ملل و اقوام مختلف بخصوص مسلمانان و مستضعفان جهان. ۴ ـ تقویت و تنظیم مناسبات فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با سایر کشور های سازمانهای فرهنگی. ۵ ـ عرضة صحیح فرهنگ و تمدن ایران و ویژگیهای فرهنگی، جغرافیائی و تاریخی آن. ۶ ـ فراهم آمدن زمینه های وحدت میان مسلمانان و تشکیل جبهة واحد بر اساس اصول مسلم اسلامی. ۷ ـ مقابله فکری با فرهنگ ضد دینی، ضد اسلامی و ضد انقلابی و آگاه کردن مسلمانان نسبت به توطئه های تفرقه انگیز دشمنان و دفاع از حقوق مسلمانان. ۸ ـ رشد و ارتقاء و اصلاح وضع فرهنگی، تبلیغی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مسلمانان بویژه پیروان اهل البیت علیهم السلام در جهان.
ماده ۳ ـ وظایف سازمان:
الف ـ سیاست گذاری، برنامه‌ریزی، هدایت، نظارت و هماهنگی: ۱ ـ سیاستگذاری و هماهنگی کلیة فعالیتهای فرهنگی تبلیغی در خارج از کشور. ۲ ـ هدایت، نظارت و پشتیبانی فعالیتهای فرهنگی بخش غیر دولتی در خارج از کشور. ۳ ـ نظارت بر حسن اجرای موافقت‌نامه‌ها و برنامة مبادلات فرهنگی، هنری و تبلیغی با سایر کشور ها. ۴ ـ هدایت و حمایت مادی و معنوی از شخصیتها، انجمن ها و تشکل های اسلامی و مردمی خارج از کشور و نظارت بر فعالیت های آنان. ۵ ـ برنامه‌ریزی فرهنگی و تبلیغی برای ایرانیان و علاقه مندان به فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی در خارج از کشور. ۶ ـ تعیین ضوابط و مقررات ناظر بر تهیه و انتشار کتب، نشریات و سایر محصولات فرهنگی تبلیغی برای خارج از کشور و نظارت بر حسن اجرای آن.
ب ـ فعالیتهای مطالعاتی و تحقیقاتی: ۱ ـ مطالعه و بررسی به منظور شناخت شیوه های مطلوب معرفی علوم، معارف، فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی. ۲ ـ انجام مطالعات و تحقیقات فرهنگی بین‌المللی و حمایت از پژوهشهای اسلامی بویژه در زمینة شناخت ادیان، فرق، فرهنگ ملل و ساختار جریانهای فکری جوامع مختلف. ۳ ـ شناخت جمعیتها، انجمنها و شخصیتهای فرهنگی و مذهبی جهان بویژه کشور های اسلامی.
ج ـ امور اجرائی: ۱ ـ ایجاد زمینه و هماهنگی برای عقد موافقت‌نامه و قرارداد های لازم به منظور مبادلات فرهنگی، علمی، آموزشی، هنری، سینمائی، جهانگردی، خبری، مطبوعاتی، ورزشی و امدادی و در صورت ضرورت شرکت در جلسات سازمان های فرهنگی منطقه‌ای و بین‌المللی با همکاری دستگاه‌های اجرائی ذیربط. ۲ ـ همکاریهای فرهنگی و تبلیغی با مراکز اسلامی و فرهنگی سایر کشور ها وسازمانهای منطقه‌ای و بین‌المللی. ۳ ـ کمک به ایجاد گسترش فعالیتهای حوزوی و دانشگاهی در خارج از کشور. ۴ ـ ایجاد، توسعه و ادارة کلیه امور نمایندگیهای فرهنگی ایران و مراکز اسلامی و فرهنگی وابسته به جمهوری اسلامی در خارج و تعیین نمایندگان فرهنگی و تبلیغی و نظارت بر اجرای وظایف آنها. ۵ ـ گزینش، آموزش، سازماندهی و اعزام مبلغ و مربی دینی به خارج از کشور. ۶ ـ برگزاری گرد هم آئیها، جشنواره ها و نمایشگاههای فرهنگی و تبلیغی و مراسم عمومی در خارج از کشور. ۷ ـ اشاعه و گسترش زبان و ادبیات فارسی و تقویت کرسیهای زبان فارسی. ۸ ـ تالیف، ترجمه و انتشار کتب و نشریات مناسب به منظور معرفی علوم، معارف، فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی و تبادل فرهنگی با سایر کشور ها.
ماده ۴ ـ مدت سازمان نامحدود است.
ماده ۵ ـ مرکز سازمان در تهران است و سازمان می‌تواند بر اساس مفاد این اساسنامه و اهداف فرهنگی و تبلیغی جمهوری اسلامی ایران، به تأسیس نمایندگی و توسعة فعالیتهای خود در خارج از کشور، اقدام نماید.
ماده ۶ ـ با تصویب این اساسنامه و تنفیذ از سوی مقام معظم رهبری آن بخش از اختیارات، وظایف و امکانات انسانی و مادی و اعتبارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت امور خارجه و سازمان تبلیغات اسلامی که به فعالیت های فرهنگی تبلیغی در خارج از کشور مربوط است، به سازمان منتقل می‌شود و هیچیک از دستگاه‌های دولتی یا سازمانهائی که از کمکهای دولت استفاده می کنند رأساً مجاز به انجام فعالیت فرهنگی تبلیغی در خارج از کشور نمی‌باشند.
تبصره ۱ ـ کلیه نهاد ها و مؤسسات غیر دولتی مکلفند فعالیتهای فرهنگی تبلیغی خود در خارج از کشور را با هماهنگی سازمان به انجام برسانند.
تبصره ۲ ـ سازمان می‌تواند در صورت ضرورت و با تصویب شورای عالی بخشی ازفعالیت ها و امور اجرائی خود در خارج از کشور را به سایر دستگاه‌ها و نهاد ها واگذار نماید.
ماده ۷ ـ مجمع جهانی اهل بیت (ع)، مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی و شورای گسترش زبان و ادبیات فارسی ضمن حفظ هویت خود به سازمان منتقل و کلیة وظایف اجرائی خارجی آن از طریق سازمان انجام می‌شود.
ماده ۸ ـ منابع مالی سازمان عبارتند از: ۱ ـ کمک دولت از محل اعتبارات عمومی در ردیف مستقل بودجة سالیانة کل کشور. ۲ ـ درآمد های ناشی از فعالیتهای فرهنگی و تبلیغی سازمان در خارج از کشور. ۳ ـ کمک بلاعوض اشخاص حقیقی و حقوقی. ۴ ـ کمک های دریافتی از محل وجوه شرعیه. ۵ ـ سایر درآمد هائی که منبع آن به تصویب شورای عالی سازمان برسد.
فصل دوم ـ ارکان:
ماده ۹ ـ ارکان سازمان عبارتند از: ۱ ـ شورای عالی. ۲ ـ رئیس سازمان.
ماده ۱۰ ـ ترکیب شورای عالی: شورای عالی مرکب از ۱۱ عضو به شرح زیر می‌باشد که با حکم مقام معظم رهبری منصوب می شوند: الف ـ سه نفر از شخصیت های علمی و فرهنگی به انتخاب معظم له. ب ـ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (رئیس شورا) ج ـ وزیر امور خارجه. د- رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی. هـ ـ رئیس سازمان تبلیغات اسلامی. و ـ دبیر کل مجمع التقریب (ع) ز ـ دبیر کل مجمع جهانی اهل البیت (ع). ح ـ معاون روابط بین‌المللی دفتر مقام معظم رهبری. ط ـ رئیس سازمان.
ماده ۱۱ ـ اختیارات و وظایف شورای عالی: ۱ ـ بررسی و تعیین سیاست ها و راهبرد های کلی حاکم بر امور و فعالیتهای فرهنگی و تبلیغی خارج از کشور. ۲ ـ بررسی و تصویب طرحها و برنامه‌های بلند مدت و میان مدت سازمان. ۳ ـ بررسی و تصویب برنامه و بودجه سالانه و منابع قابل تخصیص. ۴ ـ اظهار نظر در مورد پیشنهاد وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مبنی بر معرفی رئیس سازمان. ۵ ـ نظارت بر حسن اجرای سیاست ها و ارزیابی عملکرد و فعالیت های فرهنگی و تبلیغی سازمان در خارج از کشور.
تبصره: شورایعالی می‌تواند به منظور نظارت بر فعالیتها و برنامه‌های سازمان از وجود افراد صاحبنظر و با صلاحیت به عنوان بازرس استفاده نماید. رئیس سازمان موظف است تسهیلات لازم را برای حسن اجرای وظائف آنان فراهم آورد.
ماده ۱۲ ـ تشکیل جلسات شورا: شورای عالی سازمان هر دو ماه یکبار تشکیل جلسه خواهد داد و در صورت لزوم جلسات فوق العاده با یپشنهاد رئیس سازمان یا هر یک از اعضاء و تأیید رئیس شورا برگزار می‌شود.
ماده ۱۳ ـ جلسات شورا با حضور اکثریت اعضاء رسمیت می یابد و مصوبات آن با اکثریت آراء حاضر و حداقل ۵ رأی معتبر خواهد بود.
تبصره: در غیاب رئیس شورا یکی از اعضاء به انتخاب شورا عهده دار اداره جلسه خواهد بود.
ماده ۱۴ ـ ترتیب انتخاب رئیس سازمان: رئیس سازمان از بین شخصیتهای فرهنگی کشور که مدیر و مدبر و آشنا به مسائل بین‌المللی باشد از سوی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی پیشنهاد و پس از تأیید شورای عالی و موافقت مقام معظم رهبری با حکم وزیر فرهنگ و ارشاد برای مدت سه سال منصوب می‌شود. تجدید انتخاب وی بلا مانع است.
تبصره: رئیس سازمان در صورت استعفا یا اتمام دوره تصدی تا تعیین رئیس جدید کماکان عهده دار مسئولیت های محوله در اساسنامه خواهد بود.
ماده ۱۵ ـ اختیارات و وظایف رئیس سازمان: ۱ ـ تهیه و تنظیم خطوط مشی و سیاست های کلی حاکم بر امور و فعالیت های فرهنگی و تبلیغی خارج از کشور و ارائه به شورای عالی. ۲ ـ تهیه و تنظیم طرحها و برنامه‌های بلند مدت و میان مدت برای پیشنهاد به شورای عالی. ۳ ـ تهیه و تنظیم برنامه و بودجة سالانه فعالیت های سازمان و پیشنهاد به شورای عالی. ۴ ـ تهیه و پیشنهاد ساختار سازمانی و تشکیلات تفصیلی سازمان و هر گونه تغییر یا اصلاح بعدی در آن به سازمان امور اداری و استخدامی کشور جهت بررسی و تائید. ۵ - تهیه و تنظیم آیین‌نامه‌های استخدامی و مالی سازمان و اجرای آن پس از کسب موافقت مراجع قانونی ذیربط. ۶ - نصب و عزل، معاونان و مدیران سازمان. ۷ - اجرای مصوبات و تصمیمات شورای عالی. ۸ - امضاء موافقت‌نامه‌ها و قرارداد های داخلی و خارجی به نمایندگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در چهارچوب وظایف سازمان با رعایت قوانین و مقررات مربوط. ۹ - ادارة امور سازمان. ۱۰ - ارائه گزارش های دوره ای و موردی از عملکرد سازمان به شورای عالی. ۱۱ - عقد قرارداد با اشخاص حقیقی یا حقوقی و نمایندگی سازمان در مراجع اداری و قضائی و انتخاب وکیل با حق توکیل تا یک درجه و پایان دادن به دعاوی از طریق مصالحه یا ارجاع به داوری.
تبصره: رئیس سازمان در مقابل شورا و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مسئول است و در کلیه مواردی که بر طبق این اساسنامه به عهده وی گذاشته شده است پاسخگو خواهد بود.
فصل سوم- امور مالی:
ماده ۱۶ - سال مالی سازمان از اول فروردین ماه هر سال آغاز می‌شود و آخر اسفند ماه همان سال خاتمه می یابد.
ماده ۱۷ - دارایی های سازمان عبارتند از: ۱ - کلیة اموال و دارایی های منقول و غیر منقول که به موجب تصویب اساسنامه و تأسیس سازمان و ادغام فعالیتهای فرهنگی و تبلیغی خارج از کشور از وزارتخانه ها، سازمان ها، نهاد ها یا مؤسسات دولتی و غیر دولتی به سازمان انتقال می یابند. ۲ - دارایی ها و اموالی که از محل سرمایه گذاری برای تأسیس سازمان، به دست می آید. ۳ - دارایی ها و اموال ناشی از کمک های بلا عوض اشخاص حقیقی و حقوقی. ۴ - سایر دارایی ها و اموال ناشی از فعالیتهای جاری سازمان.
ماده ۱۸ - کلیة اسناد و اوراق مالی سازمان از محل اعتبارات دولتی با امضای مشترک رئیس سازمان و ذیحساب یا کسانی که از طرف ایشان حق امضاء دارند، اعتبار خواهد داشت.
ماده ۱۹ - رئیس سازمان موظف است بودجة پیشنهادی سالانه را تا پایان شهریور ماه هر سال به شورای عالی تقدیم کند.
ماده ۲۰ - سازمان به منظور انجام فعالیت های خود می‌تواند نسبت به تأسیس و اداره شرکت ها و مؤسسات وابسته با رعایت قوانین و مقررات مربوط اقدام نماید.
ماده ۲۱ - گزارش های مالی سالانه و تراز نامه شرکت ها و مؤسسات وابسته متعلق به هر سال مالی تا پایان اردیبهشت ماه سال بعد تنظیم و تقدیم خواهد شد. شورای عالی ظرف یکماه گزارش های مالی را بررسی و پس از تأیید صورتهای مالی، آن را به تصویب می رساند.
ماده ۲۳ - این اساسنامه پس از اصلاحات لازم در سه فصل و ۲۳ ماده و پنج تبصره تنظیم و بنا به پیشنهاد وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در تاریخ ۳۰ /۸ /۱۳۷۴ به تصویب شورایعالی سازمان رسید.
دیدگاه شما