آیین‌نامه اجرایی ماده (۱۰) قانون ساماندهی صنعت خودرو

هیئت وزیران در جلسه ۱۴۰۲/۱۰/۱۷ به پیشنهاد مشترک سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان ملی استاندارد ایران و بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران و به استناد تبصره (۷) ماده (۱۰) اصلاحی قانون ساماندهی صنعت خودرو مصوب ۱۴۰۱ و اصل ۱۳۸ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آیین­‌نامه اجرایی ماده مذکور را به شرح زیر تصویب کرد:

ماده ۱ـ در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:

۱ـ قانون: قانون ساماندهی صنعت خودرو مصوب ۱۴۰۰ با اصلاحات بعدی آن.

۲ـ وزارت: وزارت صنعت، معدن و تجارت.

۳ـ صندوق: صندوق مادرتخصصی حمایت از تحقیقات و توسعه صنایع پیشرفته وزارت صنعت، معدن و تجارت.

۴ـ خودرو: خودوری موضوع ماده (۸) قانون.

۵ ـ سن فرسودگی: سن معین‌­شده وسایل نقلیه موتوری مطابق این آیین‌نامه.

۶ ـ خودروی فرسوده: تمامی وسایل نقلیه موتوری با سن بیشتر از سن فرسودگی.

۷ـ کلان‌شهر: شهرهای بالای یک‌ میلیون نفر جمعیت.

۸ ـ اسقاط: اعمال تغییرات فیزیکی بر روی خودروهای فرسوده به صورتی که خودرو و قطعات آن غیرقابل استفاده و غیرقابل برگشت به چرخه حمل و نقل شود.

۹ـ گواهی اسقاط: گواهی الکترونیکی دارای شناسه منحصربه ­فرد و یکتا که نشان­دهنده انجام عملیات اسقاط و از رده ‌ خارج ‌شدن صحیح خودروی فرسوده بوده و مورد تأیید مراجع ذی ‌صالح می‌باشد.

۱۰ـ سامانه: سامانه‌ای جامع شامل تمامی فرآیندهای اسقاط موضوع قانون و امور مرتبط در حوزه اسقاط، از جمله صدور گواهی اسقاط، پرداخت وجه معادل اسقاط، ارسال اطلاعات جهت شماره ‌‌گذاری و سایر موارد مبتنی بر اسقاط وسایل نقلیه که تحت مدیریت وزارت فعالیت می‌نماید.

۱۱ـ فراجا: فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران.

۱۲ـ مرکز: مرکز اسقاط و بازیافت خودرو که واحد صنعتی بوده و ضمن اخذ تأییدیه‌های فراجا و سازمان حفاظت محیط‌ زیست، پروانه بهره‌برداری معتبر از وزارت را اخذ می‌نماید و مجاز به فعالیت برابر دستورالعمل موضوع تبصره (۱) ماده (۱۸) این آیین­‌نامه در حوزه اسقاط و بازیافت خودرو می‌باشد.

۱۳ـ [الحاقی ۱۴۰۵/۴/۲۴] انواع خودروی ترکیبی (هیبریدی):

الف ـ خودرو بردافزا (ای.آر.ای.وی): انواع خودرو سواری دارای موتور برقی به عنوان نیروی محرکه خودرو و موتور احتراقی صرفاً به منظور تغذیه (شارژ) باتری بوده و در این آیین‌نامه جزو خودرو برقی محسوب می‌شود.

ب ـ خودرو برقی ـ بنزینی (هیبریدی) (اِچ.ای.وی): انواع خودرو سواری با هر دو موتور پیستونی درون سوز جرقه ای ـ احتراقی و موتور برقی به عنوان نیروی محرکه.

پ ـ خودرو برقی ـ بنزینی (هیبریدی) پلاگین (پی.اِچ.ای.وی): انواع خودرو سواری با هر دو موتور پیستونی درون سوز جرقه ای ـ احتراقی و موتور برقی به عنوان نیروی محرکه که قابلیت تغذیه (شارژ) از طریق اتصال به منابع خارجی برق را دارند.

۱۴ـ [الحاقی ۱۴۰۵/۴/۲۴] گروه کاربری پایه: کاربری هایی که به صورت هم خانواده در پرداخت عوارض عرضه کنندگان خودرو نوشماره امکان استفاده از گواهی اسقاط مطابق جدول زیر برای آنها وجود دارد:

ماده ۲ـ سن فرسودگی وسایل نقلیه به شرح زیر است:

تبصره ۱ـ سن خودروهای وارداتی در صورت داشتن سابقه شماره ‌گذاری، براساس کارت شناسایی وسیله نقلیه و در غیر این صورت براساس شماره شناسایی وسیله نقلیه (وی ­آی ­ِان) سازنده محاسبه می‌شود.

تبصره ۲ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴] اسقاط خودروهای حادثه­‌دیده به هر علت از جمله آتش‌سوزی، تصادف سنگین و غیره که به سن فرسودگی نرسیده باشند، براساس گزارش مراجع ذی ‌صالح و تأییدیه فراجا و پس از ثبت در سامانه بلامانع است.

تبصره ۳ـ [حذفی ۱۴۰۵/۴/۲۴] در مورد خودروهای بالای (۱۰) سال که مطابق جدول موضوع این ماده، به سن فرسودگی نرسیده ‌اند، درصورتی که از نظر ایمنی یا آلایندگی طی دو بار متوالی قادر به اخذ گواهی معاینه فنی نشوند، مالک وسیله نقلیه می‌تواند نسبت به اسقاط وسیله نقلیه خود اقدام نماید. این گروه از خودروها در اولویت پرداخت تسهیلات قرار نخواهند گرفت.

تبصره ۳ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴] سن فرسودگی اتوبوس‌های درون‌شهری مشروط به بازآمد (اورهال) و أخذ تأییدیه‌های مربوط به ایمنی و زیست محیطی از سازمان‌های ذی‌ربط تا ۵ سال قابل افزایش خواهد بود.

تبصره ۴ـ [الحاقی ۱۴۰۵/۴/۲۴] سن فرسودگی خودروهای دولتی مطابق سن فرسودگی جدول موضوع این ماده محاسبه می‌شود.

تبصره ۵ ـ [الحاقی ۱۴۰۵/۴/۲۴] خودروهای تجاری که مطابق با جدول فوق به سن فرسودگی رسیده‌اند، شامل محدودیت‌هایی از قبیل ممنوعیت حمل بار و مسافر در کلان‌شهرها و عدم ورود به منطقه کم انتشار آلاینده (LEZ) خواهند بود.

تبصره ۶ ـ [الحاقی ۱۴۰۵/۴/۲۴] کلیه سکوهای حمل بار و مسافر در کشور موظفند از هرگونه بکارگیری خودروهایی که به سن فرسودگی رسیده‌اند، ممانعت به عمل آورند.

تبصره ۷ـ [الحاقی ۱۴۰۵/۴/۲۴] خودروهایی که مطابق با جدول موضوع این ماده به سن فرسودگی رسیده‌اند، سهمیه سوخت مطابق با نرخ اول و دوم برای آنها تغذیه (شارژ) نخواهد شد و تنها در صورتی امکان دریافت کارت سوخت خواهند داشت که در سامانه ثبت نام کرده باشند.

تبصره ۸ ـ [الحاقی ۱۴۰۵/۴/۲۴] تردد، نقل و انتقال و تعویض پلاک خودروها به کلان‌شهرها پس از رسیدن به سن فرسودگی با رعایت شرایط ماده (۵) ممنوع بوده و پلیس راهور فراجا موظف است نسبت به تخصیص شماره (کد) جریمه خودروهای فرسوده به تمامی دوربین‌های نظارتی اقدام کند.

ماده ۳ـ  [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴] وزارت مکلف است تمامی زیرساخت های نرم افزاری و سخت افزاری لازم برای ایجاد سامانه را فراهم و به منظور تمرکززدایی از عملکرد سامانه و پیشگیری از تخلفات صدور گواهی اسقاط، دسترسی لازم خدمت اینترنتی (وب سرویس) به سامانه را برای دستگاه‌های اجرایی مربوط از جمله پلیس راهور فراجا، بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران، وزارت کشور و وزارت راه و شهرسازی ایجاد نماید. وزارت مکلف است به استناد ماده (۲) قانون هوای پاک مصوب ۱۳۹۶ با اصلاحات بعدی و با رعایت بند (پ) ماده (۱۰۷) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳، دسترسی کامل خدمت اینترنتی (وب سرویس) به سامانه برای سازمان حفاظت محیط زیست، ایجاد نماید.

ماده ۴ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴]

در راستای توجیه پذیر شدن اسقاط و مشارکت در طرح های نوسازی انواع ناوگان خودرو فرسوده از نظر اقتصادی، سازمان بهینه سازی و مدیریت راهبردی انرژی مکلف است با همکاری شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران، وزارت، سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت راه و شهرسازی، در ازای اسقاط کامیون و کشنده، نسبت به اعطای گواهی صرفه جویی سوخت پذیرش شده در بهابازار (بورس) انرژی به صورت توأمان با صدور گواهی اسقاط توسط وزارت به مالک حقیقی یا حقوقی اسقاط کننده خودروی فرسوده به شرح زیر اقدام نماید:

۱ـ دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط از جمله سازمان راهداری و حمل ونقل جاده‌ای، سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور و شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران مکلفند مطابق برنامه اعلامی تبصره (۱) این ماده از ارائه هرگونه خدمات مرتبط با حمل ونقل برون شهری و درون شهری، از قبیل صدور بارنامه، باربرگ و ثبت عملکرد پیمایش و همچنین تخصیص سوخت پایه و سوخت مبتنی بر عملکرد به خودروهای باری کامیون و کشنده با ظرفیت اسمی (۲۰) تن و بالاتر که براساس اطلاعات مندرج در کارت شناسایی وسیله نقلیه مشمول سن فرسودگی مندرج در جدول زیر می‌باشند، خودداری نمایند:

جدول زمان‌بندی ایجاد محدودیت تخصیص سوخت برای ناوگان فرسوده

تبصره ۱ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴] برنامه اعمال محدودیت متناسب با ظرفیت تولید داخل و واردات توسط وزارت، وزارت راه و شهرسازی (سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای) و وزارت کشور (سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور) تهیه و اعلام می‌گردد.

تبصره ۲ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴] پس از اجرای طرح برای ناوگان بالاتر از (۵۰) تن، تصمیم‌گیری درخصوص اعمال محدودیت‌ها و مشوق های مندرج در این ماده برای سایر ناوگان با ظرفیت و سن پایین‌تر توسط کارگروهی با حضور نمایندگان سازمان بهینه سازی و مدیریت راهبردی انرژی، شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران، سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای و سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور، وزارت و سازمان حفاظت محیط زیست انجام و توسط سازمان بهینه سازی و مدیریت راهبردی انرژی ابلاغ می‌گردد.

۲ـ متقاضیان اسقاط کامیون و کشنده موضوع این ماده که دارای کارت سوخت فعال مطابق تأییدیه شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران و همچنین تابعیت ایرانی مالک براساس احراز شناسه (کد) ملی (برای اشخاص حقیقی) یا شناسه ملی (برای اشخاص حقوقی) هستند، پس از اخذ تأیید اسقاط از وزارت و ابطال کارت سوخت توسط شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران می‌توانند علاوه بر گواهی اسقاط از گواهی صرفه جویی سوخت براساس شیوه‌نامه مورد اشاره این ماده بهره‌مند شوند. شیوه‌نامه اجرایی این ماده و میزان گواهی صرفه‌جویی قابل تخصیص به هر خودرو (متناسب با سن، ارزش بازار و سایر ویژگی‌های آن) حداکثر ظرف دو ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه توسط سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی با همکاری دستگاه‌های مذکور در این ماده تدوین و ابلاغ می‌گردد.

ماده ۵ ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴] کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا مسئول سیاست گذاری و اولویت بندی طرح های نوسازی و از رده خارج کردن خودروهای فرسوده و اعلام آن به وزارت به صورت سالانه می‌باشد.

تبصره ۱ـ [الحاقی ۱۴۰۵/۴/۲۴] وزارتخانه های راه و شهرسازی، کشور و نفت موظفند طرح های خود را پس از هماهنگی با وزارت جهت تصویب در کارگروه اعلام نمایند.

تبصره ۲ـ [الحاقی ۱۴۰۵/۴/۲۴] آن دسته از خودروهای فرسوده که در سامانه ثبت نام نموده و برای اسقاط، اعلام آمادگی کرده اند، با رعایت اولویت های موضوع این ماده، حداکثر تا پنج سال و زمان ایجاد شرایط لازم و اعطای تسهیلات مزبور از طریق سامانه از محدودیت‌های مربوط به خودروهای فرسوده، موضوع تبصره های ذیل ماده (۲) این آیین‌نامه، مستثنی می‌باشند. وزارت موظف است در پایان هر سال، فهرست خودروهای مشمول معافیت را به پلیس راهور فراجا، وزارت کشور، وزارت نفت، بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران و کلیه دستگاه‌های مجری، جهت اعمال قانون اعلام نماید.

تبصره ۳ـ [الحاقی ۱۴۰۵/۴/۲۴] دارندگان خودروهایی که علی رغم ایجاد شرایط لازم و اعطای تسهیلات توسط سامانه نسبت به خروج خودروهای فرسوده خود از ناوگان اقدام نکنند، پس از اعلام توسط وزارت به پلیس راهور فراجا، با ممنوعیت تردد و سایر محدودیت‌های موضوع تبصره های ذیل ماده (۲) این آیین‌نامه مواجه می شوند.

تبصره ۴ـ [الحاقی ۱۴۰۵/۴/۲۴] در صورت عدم استقبال متقاضیان در هر گروه کاربری با اولویت های مشخص شده در کارگروه، امکان ارایه مشوق ها به خودروهای با سن فرسودگی پایین تر مجاز بوده و عدم محدودیت ایجادشده در تردد گروه قبلی لغو می‌شود.

ماده ۶ ـ [حذفی ۱۴۰۵/۴/۲۴] تردد خودروها پس از رسیدن به سن فرسودگی در کلان‌شهرها با رعایت شرایط مقرر در مواد (۳) و (۴) این آیین­‌نامه ممنوع است. پلیس راهور فراجا موظف است نسبت به تخصیص شماره (کد) جریمه خودروهای فرسوده به تمامی دوربین­های نظارتی اقدام نماید. تبصره ـ نقل و انتقال و تعویض پلاک خودروها به کلان‌شهرها پس از رسیدن به سن فرسودگی ممنوع بوده و مشمول معافیت ثبت در سامانه موضوع تبصره (۱) ماده (۴) این آیین­‌نامه نیستند.

ماده ۷ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴] در اجرای تبصره (۲) ماده (۱۰) قانون، تولیدکنندگان خودرو و موتورسیکلت در داخل کشور موظفند به ازای تولید هر چهار دستگاه خودرو یا موتورسیکلت، گواهی اسقاط خودرو یا موتورسیکلت معادل را از مرکز اسقاط دریافت کنند. شماره گذاری خودروها و موتورسیکلت ها منوط به ارائه گواهی اسقاط توسط خودروسازان و موتورسیکلت سازان معادل بیست و پنج درصد (۲۵%) تولید ماهانه است. مراکز اسقاط مکلف به ارائه گواهی اسقاط مورد تقاضای تولیدکنندگان خودرو و موتورسیکلت می‌باشند.

تبصره ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴] درصورتی که میزان تولید گواهی اسقاط در گروه‌های کاربری پایه به میزان نیاز تولیدکنندگان و واردکنندگان نباشد، وزارت با تأیید سازمان حفاظت محیط زیست با توجه به میزان عرضه و تقاضای گواهی اسقاط در سایر گروه های کاربری گواهی اسقاط، مجاز به ادغام آن و یا ایجاد سازوکار (مکانیزم) استفاده از گروه معادل به ازای گروه کاربری پایه خواهد بود.

ماده ۸ ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴] واردکنندگان خودرو (غیر از برقی و ترکیبی (هیبریدی)) موظفند به ازای واردات هر یک دستگاه خودرو، مطابق با رتبه انرژی خودروی وارداتی و با توجه به قیمت خودروی وارداتی خود، مطابق با جدول زیر نسبت به ارائه گواهی اسقاط مطابق با گروه کاربری متناظر اقدام نمایند:

[اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴]

تبصره ۱ـ برای خودروهای وارداتی کارکرده که از زمان ساخت آنها حداکثر دو سال می‌گذرد، جدول تعداد گواهی اسقاط مورد نیاز برای خودروهای سنگین (تجاری و عمومی) معادل بیست و پنج درصد (۲۵%) و برای خودروهای سواری و موتورسیکلت معادل پنجاه درصد (%۵۰) گواهی اسقاط نسبت به جدول فوق افزایش خواهد یافت.

تبصره ۲ـ برای خودروهای وارداتی کارکرده که از زمان ساخت آنها بیش از دو سال (تا سقف پنج سال) می‌گذرد، جدول تعداد گواهی اسقاط مورد نیاز برای خودروهای سنگین (تجاری و عمومی) معادل پنجاه درصد (۵۰%) و برای خودروهای سواری و موتورسیکلت معادل صد درصد (۱۰۰%) گواهی اسقاط نسبت به جدول فوق افزایش خواهد یافت.

تبصره ۳ـ برای آن دسته از خودروهای وارداتی کارکرده که فاقد مستندات مورد تأیید سازمان ملی استاندارد ایران درخصوص رتبه انرژی محصول وارداتی می‌باشند، مالک عمل پایین‌ترین رتبه انرژی ((ای ­)، ( ِا ف) و (­جی)) تعریف­‌شده در بازه ‌های قیمتی خواهد بود.

تبصره ۴ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴] برای خودروهای امدادی (آمبولانس و آتش‌نشانی)، یگان حفاظت سازمان حفاظت محیط زیست، نظامی، امنیتی و انتظامی گواهی اسقاط معادل بیست و پنج درصد (۲۵%) جدول موضوع این ماده اعمال خواهد شد.

تبصره ۵ ـ کلیه خودروهای وارداتی از جمله خودروهای وارداتی موضوع بند (ث) ماده (۳۰) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مصوب ۱۳۹۵، مشمول جدول فوق خواهند بود.

تبصره ۶ ـ [الحاقی ۱۴۰۴/۰۸/۲۱] [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴] واردات خودروهای سنگین (کامیون و کشنده) صرفاً منوط به ارائه گواهی اسقاط خودروی مشابه (کامیون و کشنده) صورت می گیرد. و واردکنندگان پیش از ثبت سفارش متعهد به ارائه گواهی اسقاط (کامیون و کشنده) می‌باشند.

ماده ۹ـ هرگونه استفاده و نگهداری از خودروهای فرسوده دولتی، فروش و واگذاری آنها در تمامی دستگاه‌های دولتی دو سال پس از لازم ‌الاجرا شدن این آیین‌نامه ممنوع است و بدون استفاده از تسهیلات دولتی از رده خارج می‌شوند.

ماده ۱۰ـ خودروهای تولیدی تمام‌­برقی از ارائه گواهی اسقاط و یا تعهدات مالی مرتبط معاف می‌باشند. واردکنندگان خودروهای برقی موظفند به ازای واردات (۸) دستگاه خودرو، گواهی اسقاط (۱) دستگاه خودرو از همان گروه خودرویی مندرج در جدول ماده (۲) این آیین­‌نامه را در سامانه درج نمایند.

تبصره ۱ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴] تولیدکنندگان خودروهای ترکیبی (هیبریدی) موظفند به ازای تولید هر (۴) خودرو، گواهی اسقاط (۱) دستگاه خودرو از همان گروه خودرویی مندرج در جدول ماده (۲) این آیین‌نامه را در سامانه درج نمایند و واردکنندگان خودروهای ترکیبی (هیبریدی) موظفند به ازای واردات هر (۲) دستگاه خودرو، فارغ از میزان ارزبری، گواهی اسقاط (۱) دستگاه خودرو از همان گروه خودرویی مندرج در جدول ماده (۲) این آیین‌نامه را در سامانه درج نمایند.

تبصره ۲ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴] واردات و شماره ‌گذاری خودروهای تمام‌­برقی و ترکیبی (هیبریدی) کامل وارداتی که به منظور کاربری اختصاصی حمل و نقل عمومی به تشخیص وزارت کشور و وزارت راه و شهرسازی وارد می‌شوند، معاف از اسقاط خودروهای فرسوده می‌باشند.

ماده ۱۱ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴] مراکز موظفند نسبت به عرضه گواهی‌های اسقاط در سامانه حداکثر ظرف (۷) روز پس از تولید گواهی اسقاط اقدام نمایند و در صورت عدم عرضه گواهی‌های اسقاط تولیدی خود در مهلت مقرر، امکان عرضه مجدد و فروش آنها را نخواهند داشت. گواهی‌های اسقاط عرضه‌­شده در مهلت مقرر و با قیمت مصوب، تاریخ انقضا نداشته و تا زمان عرضه به متقاضیان، در سامانه فعال خواهند بود.

تبصره ۱ـ مالکیت گواهی اسقاط با مالک وسیله نقلیه بوده و مجاز است استفاده از آن را به سایر ذی‌نفعان واگذار نماید.

تبصره ۲ـ [حذفی ۱۴۰۵/۴/۲۴] وزارت موظف است ضمن ایجاد سازوکار فروش گواهی اسقاط در سامانه برای کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی، حداقل قیمت خرید خودروی فرسوده را به تفکیک نوع و سال ساخت (مدل)، با و بدون احتساب قیمت گواهی اسقاط به مراکز اسقاط ابلاغ و در سامانه درج نماید.

تبصره ۳ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴] وزارت موظف به ایجاد سازوکاری در سامانه خواهد بود تا گواهی‌های اسقاط تولیدی و عرضه­‌نشده توسط مراکز، امکان فروش و عرضه خارج از سامانه را نداشته باشد و اطلاعات گواهی‌های اسقاط ابطال­‌شده را به‌ صورت برخط به فراجا و وزارت نفت ارسال نماید.

تبصره ۴ـ وزارت موظف است سازوکاری را فراهم نماید که تولیدکنندگان و واردکنندگان براساس سازوکارهای موجود و مطابق با میزان آمار تولید و واردات واقعی خود، نسبت به خرید گواهی اسقاط در سامانه اقدام نمایند.

تبصره ۵ ـ [حذفی ۱۴۰۵/۴/۲۴] سازمان حمایت مصرف ‌­کنندگان و تولیدکنندگان موظف است با توجه به ارائه اسناد و مدارک مثبته از ناحیه مراکز، هر شش ماه یک بار نسبت به ارزش ‌­گذاری گواهی اسقاط اقدام نماید.

تبصره ۶ ـ [حذفی ۱۴۰۵/۴/۲۴] مراکز موظفند ظرف دو ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه، تمامی گواهی‌های اسقاط انباشتی خود قبل از ابلاغ این آیین‌نامه را با قیمت مصوب سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان در سامانه عرضه نمایند. پس از پایان مهلت مقرر، تمامی این گواهی‌ها از درجه اعتبار ساقط و غیرقابل استفاده خواهند بود.

تبصره ۷ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴] درصورت عدم تأمین گواهی اسقاط در سامانه به تشخیص وزارت، تولیدکنندگان خودرو می‌توانند یک و نیم درصد (۱/۵%) به مأخذ تبصره (۱) ماده (۲۸) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۴۰۰ را به صندوق پرداخت نمایند. سازمان امور مالیاتی کشور مکلف است نسبت به صحت سنجی موضوع (به صورت خدمات (سرویس) برخط و در لحظه به سامانه) اقدام و سپس وزارت تأییدیه شماره گذاری (رعایت شرط اسقاط) را به پلیس راهور فراجا ارسال نماید.

تبصره ۸ ـ در اجرای تبصره (۴) ماده (۱۰) قانون، تولیدکنندگان خودروی سواری با سهم داخلی‌سازی کمتر از چهل درصد (۴۰%) قطعات، موظف به ارائه گواهی اسقاط برابر با پنجاه درصد (۵۰%) تعداد تعیین‌­شده برای خودروهای وارداتی مشابه تعیین­‌شده در ماده (۸) این آیین‌نامه می‌باشند. این دسته از تولیدکنندگان مشمول شرایط تبصره (۷) این ماده نخواهند بود.

تبصره ۹ ـ [حذفی ۱۴۰۵/۴/۲۴] وزارت موظف است با همکاری فراجا، زیرساخت سامانه‌های خود را برای انجام برخط تمامی فرآیندهای این ماده، فراهم کند و امکان نظارت بر روی تمامی فرآیندهای مورد نظر به سازمان حفاظت محیط ‌زیست را ارائه نماید.

تبصره ۱۰ـ فراجا موظف است نسبت به ارسال دوره ‌ای اطلاعات خودروهای فرسوده اسقاط ­شده (در بازه ‌های زمانی هفتگی)، به صورت برخط به سامانه اقدام نموده و متقابلا وزارت در همان بازه ‌های زمانی، به ‌صورت برخط اطلاعات مربوط به خودروهای مجاز به شماره ‌گذاری از نظر شرط اسقاط (پرداخت عوارض‌­شده) را به فراجا ارسال نماید.

ماده ۱۲ـ صندوق موظف است منابع حاصل­‌شده را هر سه ماه یک‌ بار به ‌حساب خزانه‌­داری کل کشور واریز و گزارش عملکرد مالی را به دولت ارائه نماید.

تبصره ـ [الحاقی ۱۴۰۵/۴/۲۴] در اجرای صحیح مفاد تبصره (۲) ماده (۱۰) قانون، صندوق موظف است تحت نظارت وزارت، اطلاعات مالی درآمد (شامل گزارش دریافتی به تفکیک شرکت‌های تولیدکننده و واردکننده، تعداد محصول، تاریخ واریز به صندوق، تاریخ واریز صندوق به خزانه‌داری کل کشور، گردش مالی ناشی از عوارض مربوط به این قانون) و هزینه کرد (از قبیل پرداخت تسهیلات به تفکیک گروه کاربری) را به صورت برخط به سامانه ارائه نماید. صندوق موظف به هماهنگی کامل با وزارت در حوزه منابع و مصارف وجوه دریافتی حوزه اسقاط خودروهای فرسوده می‌باشد.

ماده ۱۳ـ منابع حاصل‌­شده پس از گردش خزانه‌داری کل کشور به ‌صورت صد درصد (۱۰۰%) تخصیص­‌یافته، صرف پرداخت یارانه سود و تسهیلات بانکی به متقاضیان اسقاط خودرو و موتورسیکلت فرسوده (با اولویت موتورسیکلت و خودروهای حمل و نقل عمومی) خواهد شد.

ماده ۱۴ـ در اجرای تبصره (۶) ماده (۱۰) قانون، به‌منظور جایگزینی موتورسیکلت‌ها و خودروهای فرسوده با اولویت خودروهای حمل و نقل عمومی، وزارت نفت مکلف است با همکاری وزارت، به مبلغ مصوب شورای اقتصاد از محل سازوکار ماده (۱۲) قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب ۱۳۹۴ و منابع بانکی تعیین­‌شده توسط شورای پول و اعتبار برای هر سال، تسهیلات و کمک‌های بلاعوض لازم که در سه ماهه اول سال تعیین می‌شود، پرداخت نماید.

ماده ۱۵ـ جدول میزان تولید گواهی اسقاط حاصل از اسقاط خودروهای فرسوده به شرح زیر می‌باشد:

[اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴]

تبصره ۱ـ جدول موضوع این ماده (معادل ‌سازی گواهی اسقاط) صرفًا برای خودروهایی که پس از ابلاغ این آیین‌نامه در فرآیندهای مختلف سامانه ثبت‌نام می‌نمایند، لحاظ خواهد شد.

تبصره ۲ـ وزارت موظف است سازوکاری را جهت نظارت بر حسن عملکرد مراکز اسقاط در سامانه ایجاد نماید تا مراکز اسقاط و بازیافت متخلف، پس از اخطار لازم به مراجع قضایی معرفی­ شده و پروانه فعالیت آنها لغو شود.

تبصره ۳ـ وزارت نفت مکلف است کارت سوخت خودروهای اسقاط ­شده را ابطال نماید.

تبصره ۴ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴] شماره‌گذاری خودروها و موتورسیکلت‌های تولید داخل منوط به ارائه گواهی اسقاط معادل یک دستگاه خودرو به ازای هر (۴) دستگاه تولید محصولات خود، مطابق با تعداد گواهی اسقاط مندرج در جدول موضوع این ماده خواهند بود.

تبصره ۵ ـ [حذفی ۱۴۰۵/۴/۲۴] گروه کاربری موتورسیکلت مشمول حکم مقرر در تبصره ماده (۷) این آیین­‌نامه نخواهد بود و تولیدکنندگان موتورسیلکت موظفند صرفا نسبت به ارائه گواهی اسقاط با کاربری موتورسیکلت اقدام نمایند. گواهی اسقاط موتورسیکلت امکان استفاده در همه گروه ‌های کاربری را خواهد داشت.

 تبصره ۶ ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴] متقاضیانی که در طرح های جایگزینی موتورسیکلت‌های فرسوده نسبت به انتخاب موتورسیکلت‌های برقی اقدام نمایند تعداد گواهی اسقاط موتورسیکلت فرسوده آنها، معادل دو برابر تعداد گواهی اسقاط مندرج در جدول موضوع این ماده، در نظر گرفته خواهد شد. نحوه تخصیص این تعداد گواهی اسقاط به ذی نفعان در طرح‌های جایگزینی، مطابق با شیوه‌نامه‌های ابلاغی وزارت خواهد بود.

تبصره ۷ـ [الحاقی ۱۴۰۵/۴/۲۴] قیمت‌گذاری برای انواع گواهی اسقاط با در نظر گرفتن جزء (۲) بند (ث) ماده (۴۸) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳، مطابق با گروه کاربری تعیین شده در ماده (۱) این آیین‌نامه صورت می‌گیرد.

ماده ۱۶ـ حداقل بیست درصد (۲۰%) از خودروهای عرضه­‌شده در قرعه‌کشی، به دارندگان خودروهای فرسوده (هرکدام برای یک دستگاه، در صورت وجود) با اولویت حمل و نقل عمومی اختصاص می‌یابد، مشروط به اینکه خریدار در هنگام تحویل خودروی جدید، گواهی اسقاط خودروی فرسوده خود را تحویل دهد.

ماده ۱۷ـ شرکت‌های تولیدکننده و واردکننده خودرو موظفند از ابتدای خرداد ماه سال ۱۴۰۳ نسبت به ارائه دفترچه راهنمای بازیافت محصولات خود به مراکز اقدام نمایند.

تبصره ـ شرکت ‌ های مذکور موظفند نسبت به درنظر گرفتن ملاحظات اسقاط در فرآیند طراحی محصول خود اقدام و نحوه انجام بازیافت با بالاترین بهره ‌وری را در اختیار مراکز قرار دهند. صدور تأییدیه شماره ‌گذاری محصوالت جدید علاوه بر تأییدیه سایر مراجع، منوط به ارائه دفترچه اسقاط محصول به وزارت می‌باشد.

ماده ۱۸ ـ مراکز موظفند ضمن دریافت دفترچه راهنمای اسقاط از تولیدکنندگان و واردکنندگان خودرو، نسبت به ایجاد تجهیزات و سازوکار نوین برای کاربرد مجدد و بازیافت حداکثری قطعات محصوالت اسقاطی، اقدام نمایند.

تبصره ۱ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴] دستورالعمل نحوه اسقاط و بازیافت، تعیین هزینه‌های کارشناسی، احراز اصالت خودرو، سطح فناوری و عملکرد مراکز و رتبه‌‌بندی آن ‌ها براساس میزان بازیافت محصوالت، همچنین نحوه نظارت بر فعالیت مراکز و برخورد با تخلفات آنها ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه، در چارچوب قوانین و مقررات توسط وزارت و با کسب نظر از سازمان حفاظت محیط زیست و فراجا و سایر دستگاه‌های مربوط تدوین و توسط وزارت ابلاغ می‌شود.

تبصره ۲ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴] مراکز موظفند امکان استقرار، بازدید و ارزیابی شرکت‌های بازرسی صالحیت‌دار مورد تأیید مرکز ملی تأیید صلاحیت و سایر نمایندگان وزارت از فرآیندهای اسقاط خودرو و انتقال اطلاعات مورد نیاز آنها را فراهم نمایند. همچنین سازمان حفاظت محیط زیست مطابق قانون امکان بازدید و نظارت بر مراکز اسقاط را دارد.

ماده ۱۹ـ وزارت موظف است ضمن نظارت بر حسن عملکرد مراکز اسقاط و سازوکار صدور گواهی اسقاط در سامانه با افراد یا مراکز متخلف متناسب با سطح تخلف آنها برخورد قانونی نماید.

تبصره ۱ـ استعلام اولیه سوابق خودرو از سه مرجع پلیس راهور فراجا، بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران و شرکت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی صورت می‌پذیرد. مراجع مذکور موظفند همکاری لازم را با وزارت به عمل آورند.

تبصره ۲ـ وزارت موظف است ضمن بهره ‌گیری از فناوری ‌های نوین از جمله هوش مصنوعی و داده‌کاوی در شناسایی تخلفات، دستورالعمل نظارت و رتبه‌بندی مراکز اسقاط مشتمل بر نحوه اسقاط خودرو، بازیافت و اسقاط مجدد از قطعات را با مشارکت ذی­نفعان، ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ این آیین­‌نامه تدوین و ابلاغ نماید.

ماده ۲۰ـ خودروهای موضوع آیین‌نامه شناسایی و صیانت از وسیله­‌های نقلیه تاریخی موضوع تصویب‌نامه شماره ۱۸۶۰۹۴/ت۶۰۵۸۲هـ مورخ ۱۴۰۲/۱۰/۱۲ از شمول این آیین‌نامه مستثنی می‌باشند.

ماده ۲۱ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۴/۲۴] تصویب‌نامه شماره ۶۱۵۷۲/ت۴۲۵۹۶ک مورخ ۱۳۸۸/۳/۲۰، بند (۴) تصویب‌­نامه شماره ۹۲۳۰۸/ت۴۰۵۸۷ک مورخ ۱۳۸۷/۶/۷، بند (۱) تصویب‌نامه شماره ۲۱۲۳۲۶/ت۴۶۳۲۰هـ مورخ ۱۳۹۰/۱۲/۱۶، بند (۲) تصویب‌نامه شماره ۶۲۹۲۴ت۵۴۵۲۲هـ مورخ ۱۳۹۶/۵/۲۴، تصویب‌­نامه شماره ۹۵۲۰۰/ت۵۵۰۷۴هـ مورخ ۱۳۹۷/۷/۱۸، تصویب­‌نامه شماره ۲۷۹۷۹/ت۵۸۲۹۴هـ مورخ ۱۴۰۰/۳/۱۲، تبصره (۲) ماده (۴) و مواد (۱۱) و (۱۲) آیین‌نامه فنی در زمینه کنترل و کاهش آلودگی‌ها (موضوع ماده (۲) قانون هوای پاک) تصویب‌­نامه شماره ۱۰۰۶۰۲/ت۵۵۰۷۲هـ مورخ ۳۰/۷/۱۳۹۷ لغو می­شوند.

معاون اول رئیس‎ جمهور ـ محمد مخبر