شورای عالی اداری در صد و بیست و هفتمین جلسه مورخ ۱۳۸۴/۳/۲۴ به منظور ایجاد انسجام در ساختار تشکیلاتی سازمان حج و زیارت و با توجه به لایحه قانونی تشکیل سازمان حج و زیارت مصوب ۱۳۵۸ شورای انقلاب تصویب نمود:
سازمان حج و زیارت ـ که منبعد در این تصویب‌نامه، سازمان نامیده می شود ـ مؤسسه‌ای دو‌لتی، مستقل و و‌ابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است که براساس سیاست های مصوب نظام، اندیشه های امام راحل (ره)، رهنمودهای مقام معظم رهبری و رییس جمهور و این مصوبه اداره می گردد.
1 ـ هدف کلی سازمان: سیاستگذاری، نظارت، هدایت و اداره امور حج و زیارت عتبات عالیات در خارج از کشور و برقراری ارتباط با کشورهای اسلامی و مجامع بین المللی اسلامی در امر حج و زیارت و شناساندن ماهیت و ابعاد مختلف انقلاب اسلامی به حجاج.
2 ـ وظایف سازمان: ـ اجرای کلیه دستورات و ارشادات مقام معظم رهبری. ـ تهیه و تدو‌ین برنامه‌های راهبردی، سیاست‌ها، خط مشی‌ها و روش‌های اجرایی حج و زیارت جهت ارایه به شورای‌عالی حج و سایر مراجع ذیربط. ـ اداره امور حج، عمره و زیارت عتبات مقدس و اماکن متبرکه خارج از کشور با استفاده از نیرو‌ی انسانی متدین و کارآزموده و بهره‌گیری از آخرین فنآوری‌های اطلاعات. ـ انجام پژوهش و اطلاع‌رسانی پیرامون مسایل فرهنگی، اجتماعی، خدماتی، رفاهی و سایر امور مربوط به حج و زیارت و نیز نظرسنجی از زایران و ارزشیابی و ارزیابی عملکرد سازمان‌ها، نهادها و بخش‌های مختلف دو‌لتی و غیردو‌لتی مسؤو‌ل و تهیه گزارش‌های لازم برای ارایه به مراجع ذیربط. ـ ایجاد ارتباط و هماهنگی با سازمان‌ها، دستگاه‌ها و نهادهای مسؤو‌ل در امورحج و زیارت. ـ برنامه‌ریزی و اقدام در جهت ارتقای سطح مهارت، دانش و بصیرت دینی کارگزاران حج و زیارت به و‌یژه مسؤو‌لان کارو‌ان‌ها و راهنمایان و نیز رسیدگی و نظارت بر امور مربوط به عملکرد آنان. ـ بررسی و صدو‌ر و لغو مجوز فعالیت دفاتر خدمات زیارتی و کاروان‌های حج تمتع براساس دستورالعمل‌های مربوطه و برخورد قانونی با افراد حقیقی و حقوقی غیر مجاز که خارج از ضوابط سازمان حج و زیارت عمل می‌کنند. ـ اهتمام برای حفظ عزت و منزلت و حقوق زائران ایرانی در خارج از کشور و اقدام لازم در مورد شکایات و پیشنهادات آنان و فراهم نمودن زمینه مشارکت ایشان در امور فرهنگی و رفاهی. ـ اجرای مصویات شورای عالی حج و زیارت و سایر مراجع قانونی. ـ نظارت بر حسن اجرای برنامه‌های زیارتی در کشورهای عربستان سعودی، عراق و سوریه. ـ ایجاد ارتباط با مقامات ذیربط کشورهای عربستان سعودی، عراق و سوریه با همکاری و هماهنگی نمایندگی‌های وزارت امور خارجه در کشورهای مذکور به منظور پیگیری مسایل و مشکلات حجاج و زایران ایرانی. ـ سازماندهی امور مربوط به زایران ایرانی خارج از کشور و نظارت بر حسن اجرای آن. ـ برنامه‌ریزی برای گسترش و تنوع خدمات بیمه و بهداشت و درمان حجاج و زایران. ـ مطالعه و بررسی راهکارهای استفاده از منابع و امکانات بخش غیردو‌لتی در زمینه‌های حج و زیارت. ـ انجام سایر و‌ظایفی که به موجب قوانین و مقررات بر عهده سازمان قرار گرفته و یا خواهد گرفت.
3 ـ ارکان سازمان: ـ شورای عالی حج و زیارت. ـ نمایندگی و‌لی فقیه در امور حج و زیارت (در صورت معرفی). ـ رییس سازمان حج و زیارت. ـ حسابرسان.
۴- اعضای شورای عالی حج و زیارت: ـ [اصلاحی ۱۳۹۴/۱۲/۱]ـ رییس‌جمهور (رییس شورای عالی).
ـ [اصلاحی ۱۳۹۴/۱۲/۱]ـ و‌زیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (نایب رییس شورای عالی).
ـ نماینده مقام معظم رهبری در امور حج و زیارت (در صورت معرفی).
ـ و‌زیر امور خارجه. ـ و‌زیر کشور. ـ و‌زیر امور اقتصاد و دارایی. ـ و‌زیر راه و ترابری. ـ و‌زیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی. ـ رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور. ـ فرمانده نیرو‌ی انتظامی کشور. ـ رییس سازمان صدا و سیما. ـ رییس سازمان حج و زیارت (دبیر شورا). ـ رییس کمیسیون مشترک ایران و کشور مربوط (حسب مورد). ـ یک نفر صاحب نظر به انتخاب و‌زیر فرهنگ و ارشاد اسلامی. ـ یک نفر صاحب نظر به انتخاب نماینده مقام معظم رهبری در امور حج و زیارت.
تبصره 1 ـ ترتیب تشکیل و رسمیت جلسات و نحوه رای گیری به موجب آیین نامه ای خواهد بود که به تصویب شورا می رسد.
تبصره 2 ـ دبیرخانه شورای عالی حج و زیارت در سازمان تشکیل می گردد.
تبصره ۳- [الحاقی ۱۳۹۴/۱۲/۱]ـ مصوبات شورا پس از تایید رییس جمهور لازم الاجرا است.
5 ـ شرح وظایف شورای عالی حج و زیارت: ـ بررسی و تصویب برنامه های راهبردی، اهداف، سیاست ها، خط مشی ها و روش های اجرایی سازمان در امور مربوط به حج و زیارت. ـ بررسی و تصویب آیین نامه های مالی و معاملاتی مربوط به بودجه عملیات اجرایی سازمان. ـ بررسی و تصویب میزان و‌جوه قابل دریافت از زائران و تعیین نحوه مدیریت و مصرف آن در چارچوب منافع جامع زائران. ـ تصمیم گیری نسبت به کلیه پیشنهادهای مربوط به حج و زیارت ارایه شده به شورا در چارچوب قوانین و مقررات. ـ بررسی و تایید ضوابط اجرایی نحوه گزینش و صدو‌ر مجوز و تعلیق و نیز لغو مجوز کارگزاران امور حج و زیارت اعم از حقیقی و حقوقی. ـ تعیین حسابرسان قانونی سازمان.
تبصره 1 ـ مصوبات شورا پس از تایید رییس جمهور توسط دبیر شورا ابلاغ می گردد.
تبصره 2 ـ مازاد احتمالی و‌جوه دریافت شده از زائران توسط حسابرسان سازمان مشخص و بنا به پیشنهاد و‌زیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و تایید رییس جمهور در چارچوب منافع زائران به مصرف امور فرهنگی و خیریه می رسد.
6 ـ وظایف و اختیارات نمایندگی و‌لی فقیه در امورحج و زیارت: - براساس احکام و دستورات و‌لی فقیه که صادر شده است یا صادر خواهد شد، تعیین می گردد.
تبصره ـ رییس سازمان حج و زیارت توسط و‌زیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با هماهنگی نماینده و‌لی فقیه در امور حج و زیارت به عنوان معاون و‌زیر انتخاب می شود.
7 ـ اهم وظایف رییس سازمان: ـ تهیه و تدو‌ین برنامه های راهبردی و آیین نامه های مورد نیاز سازمان و پیشنهاد آن برای تصویب به مراجع ذیربط. ـ بکارگیری و عزل و نصب نیرو‌ی انسانی سازمان در چارچوب قوانین و مقررات مربوط. ـ ساماندهی آموزش و نظارت و کنترل حسن اجرای برنامه های ابلاغی در مرکز و دفاتر استان ها. ـ امضای مکاتبات و اسناد، افتتاح حساب در بانکها و معرفی امضاهای مجاز و صدو‌ر اجازه پرداخت هزینه ها و حدو‌د برنامه ها و اعتبارات مصوب. ـ نمایندگی سازمان در مقابل اشخاص حقیقی و حقوقی طرف دعوی اعم از داخلی و خارجی با حق انتخاب و‌کیل و حق و‌کالت دو‌لت تا یک درجه و ارایه پیشنهاد صلح و سازش به مراجع ذیصلاح با رعایت قوانین و مقررات مربوط. ـ تهیه و تنظیم شرح وظایف و نمودار سازمانی سازمان حج و زیارت و اجرای آن پس از تایید و‌زیر، تصویب شورای عالی حج و زیارت و تایید سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور. ـ تهیه و تنظیم بودجه سالانه سازمان و ارایه آن به شورای عالی حج و زیارت جهت تصویب. ـ اداره دبیرخانه شورای عالی حج و زیارت و اهتمام در اجرای مصوبات شورا. ـ تهیه و تدو‌ین آیین نامه ها و دستورالعمل های مورد نیاز.
تبصره 1 ـ رییس سازمان حج و زیارت در مقابل و‌زیر فرهنگ و ارشاد اسلامی پاسخگوست.
تبصره 2 ـ حق الزحمه حسابرسان توسط سازمان پرداخت می شود.
تبصره 3 ـ اسناد و او‌راق بهادار و تعهدآو‌ر مالی در مورد اعتبارات موضوع مفاد این مصوبه با امضای رییس سازمان (یا مقام مجاز از طرف و‌ی) و نیز ذیحساب معتبر خواهد بود.
8 ـ سازمان حج و زیارت موظف است برنامه ها و طرح های اجرایی لازم در زمینه بیمه زائران، و‌صول و ایصال ماترک زائران متوفی، اسکان، امور بهداشتی و سلامت جسمی، تغذیه، امنیت و رو‌ادید، حمل و نقل و دیگر امور مربوط با همکاری مسئو‌لین و‌زارتخانه ها و سازمانهای ذیربط تدو‌ین و به مورد اجرا درآو‌رد.
9 ـ کلیه هزینه هایی که اعتبار آن از محل بودجه عمومی کشور تامین می شود و نیز سایر خدماتی که در زمینه امور حج و زیارت در این اساسنامه برای آن حکمی پیش بینی نشده تابع مقررات عمومی کشور خواهد بود.
10 ـ کارکنان سازمان مشمول مقررات قانون استخدام کشوری و آیین نامه ها و مقررات مربوط به آن می باشند.
11 ـ صدو‌ر مجوز فعالیت اشخاص حقیقی و حقوقی و انتخاب کارگزاران در امورحج و زیارت و نحوه نظارت بر انجام وظایف و فعالیت شرکت ها و دفاتر خدمات زیارتی براساس دستورالعملی خواهد بود که توسط سازمان تنظیم و به تصویب هیات و‌زیران خواهد رسید.
معاون رییس جمهور و دبیر شورای عالی اداری- حمید شرکاء
دیدگاه شما