آیین‌نامه اجرایی بند (الف) ماده (۲۲) قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران (موضوع ارزیابی اثرات زیست‌محیطی طرح (پروژه)های بزرگ جدید و توسعه‌ای بزرگ)

هیئت وزیران در جلسه ۱۴۰۵/۲/۲۷ به پیشنهاد سازمان حفاظت محیط زیست و تأیید شورای عالی محیط زیست و به استناد بند (الف) ماده (۲۲) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳، آیین‌نامه اجرایی بند یادشده را به شرح زیر تصویب کرد:

آیین‌نامه اجرایی بند (الف) ماده (۲۲) قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران (موضوع ارزیابی اثرات زیست محیطی طرح (پروژه)های بزرگ جدید و توسعه‌ای بزرگ)

ماده ۱ـ در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:

۱ـ سازمان: سازمان حفاظت محیط زیست

۲ـ ارزیابی: ارزیابی اثرات محیط زیستی یا فرآیند نظام مند شناسایی، پیش‌بینی، ارزیابی و کاهش اثرات محیط زیستی طرح، قبل از تصمیم‌گیری های اصلی و عملیات اجرایی طرح است. فرآیند ارزیابی اثرات محیط زیستی، مجموعه مراحل غربالگری، دامنه یابی، ارزیابی، گزارش دهی، بازنگری، تصمیم‌گیری و پیگیری (پایش) است که با هدف بهبود تصمیم‌گیری و با رعایت اصول شفافیت و مشارکت ذی نفعان صورت می پذیرد.

۳ـ طرح: طرح (پروژه) بزرگ جدید و توسعه ای بزرگ دارای اثرات مهم محیط زیستی و مشمول ارزیابی به شرح پیوست که به مهر دفتر هیئت دولت تأیید شده است.

۴ـ متولی طرح: هر شخص حقیقی یا حقوقی (شامل دستگاه‌های اجرایی، مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی، شرکت‌ها و تشکل های تعاونی یا خصوصی و دیگر اشخاص یا ترکیبی از آنها) که در حدود قانونی خود، درخواست اجرای طرح را دارد.

۵ ـ برنامه مدیریت محیط زیستی (EMP): گزارشی برای تعیین تمهیدات، تعهدات، راهکارها و روش های مدیریتی در راستای کاهش، پایش و جلوگیری از اثرات نامطلوب محیط زیستی غیرقابل قبول یا قابل اجتناب و نیز افزایش مزایای محیط زیستی طرح (پروژه )ها در مراحل اجرا، بهره‌برداری و برچیدن.

۶ ـ سامانه پنجره واحد مدیریت زمین: سامانه موضوع ماده (۱) ضوابط اجرایی سامانه پنجره واحد مدیریت زمین (موضوع مصوبه شماره ۱۴۹۲۹۷/۶۰۵۷۵ مورخ ۱۴۰۱/۸/۱۸ ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی) که به عنوان یک سامانه متمرکز، امکان ثبت درخواست، پیگیری وضعیت و دریافت خدمات مرتبط با زمین را برای کاربران فراهم نموده و با هدف افزایش دقت و کاهش زمان انجام مراحل، طراحی شده است.

ماده ۲ـ متولی طرح مکلف است پیش از هرگونه عملیات اجرایی، مجوز ارزیابی را از سازمان دریافت نموده و در تمام مراحل احداث، بهره‌برداری و برچیدن، گزارش های ادواری اجرای تمهیدات، تعهدات و شروط مندرج در مجوز ارزیابی صادره از سوی سازمان را به منظور اطمینان از شناسایی اثرات منفی پیش‌بینی نشده، اجرای درست اقدامات و عدم انحراف یا تخلف از شرایط مجوز، تهیه و به اداره کل حفاظت محیط زیست استان ارائه نماید.

تبصره ۱ـ کلیه اقدامات مربوط به فرایند ارزیابی طرح اعم از ثبت درخواست توسط متولی، بارگذاری مستندات، انجام استعلامات، اعلام نظر و صدور مجوز محیط زیستی از طریق سامانه پنجره واحد مدیریت زمین انجام می پذیرد.

تبصره ۲ـ سازمان مکلف است از ادامه فعالیت طرح هایی که مجوز ارزیابی موضوع این آیین‌نامه را اخذ ننموده اند، جلوگیری نماید. همچنین در مواردی که متولی طرح، مفاد مندرج در گزارش ارزیابی اثرات محیط زیستی و مجوز صادره را رعایت نکند، سازمان مکلف است نسبت به اعلام اخطار عدم رعایت مفاد گزارش و مجوز صادره اقدام نماید. در صورت عدم اقدام متولی طرح برای رفع اشکال در مهلت پیش‌بینی شده در اخطار، سازمان مکلف است از ادامه اجرای طرح جلوگیری نماید. ادامه فعالیت طرح پس از جبران خسارات محیط زیستی وارده (موضوع آیین‌نامه اجرایی جزء (۱) بند (ث) ماده (۲۲) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران موضوع تصویب‌نامه شماره ۱۱۱۴۳۶/ت۶۴۵۹۷هـ مورخ ۱۴۰۴/۷/۱۳) و مهار آلودگی های منتشره منوط به أخذ نظر موافق سازمان خواهد بود.

ماده ۳ـ سازمان موظف است دستورالعمل های مراحل فرآیند ارزیابی و نظارت طرح و نیز تعیین تکلیف وضعیت طرح هایی که خارج از مقیاس تعریف شده در جدول پیوست این آیین‌نامه اجرا می شوند را با همکاری دستگاه‌های اجرایی ذی ربط، حداکثر ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه، تهیه و ابلاغ نماید. رعایت مفاد دستورالعمل های مذکور توسط متولیان طرح ها و دستگاه‌های اجرایی الزامی است.

ماده ۴ـ سازمان مجاز است اختیار ارزیابی طرح ها را مطابق با دستورالعملی که توسط رئیس سازمان ابلاغ می‌شود به ادارات کل حفاظت محیط زیست استان ها تفویض نماید.

ماده ۵ ـ ارزیابی اثرات محیط زیستی تأسیسات هسته ای و فعالیت های پرتویی براساس قانون سازمان انرژی اتمی ایران مصوب ۱۳۵۳ و قانون حفاظت در برابر اشعه مصوب ۱۳۶۸، توسط مراکز نظام ایمنی هسته ای کشور و با رعایت قوانین و مقررات ملی و بین‌المللی و تأیید شورای انرژی اتمی خواهد بود.

ماده ۶ ـ این آیین‌نامه، سه ماه پس از تاریخ ابلاغ، لازم الاجرا است و جایگزین تصویب‌نامه  شماره ۲۱۴۲۸۷/ت۴۵۸۸۰هـ مورخ ۱۳۹۰/۱۱/۳ با اصلاحات بعدی و بند (ث) تصویب‌نامه ۷۵۶۰۹/ت۵۱۰۵۲هـ مورخ ۱۳۹۴/۶/۱۱ می‌گردد.

معاون اول رئیس جمهور ـ محمدرضا عارف

پیوست  ـ فهرست طرح های مشمول در صنعت نفت (۱)

پیوست  ـ فهرست طرح های مشمول در صنعت نفت (۲)