آیین‌نامه اجرایی پذیرش اوراق گواهی اعتبار مولد (گام) در دستگاه‌های اجرایی

هیئت وزیران در جلسه ۲/۱۲/۱۴۰۲ به پیشنهاد شماره ۱۹۵۶۶۳/۸۰ مورخ ۱۰/۱۰/۱۴۰۲ وزارت امور اقتصادی و دارایی (با همکاری بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران) و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آیین‌نامه اجرایی پذیرش اوراق گواهی اعتبار مولد (گام) در دستگاه‌های اجرایی را به شرح زیر تصویب کرد:

ماده ۱ـ در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:

۱ ـ اوراق گام: اوراقی که نشان دهنده بدهی قطعی متعهد به متقاضی است و بر مبنای عقد ضمان به عاملیت و ضمانت مؤسسه اعتباری صادر می­‌شود.

۲ـ بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.

۳ـ مؤسسه اعتباری عامل: بانک‌ یا مؤسسه اعتباری غیربانکی دارای مجوز از بانک مرکزی که نسبت به صدور اوراق گام اقدام و ضامن بازپرداخت مبلغ اسمی آن در سررسید می‌باشد.

۴ ـ ضوابط و مقررات اوراق گام: [اصلاحی ۱۴۰۵/۰۳/۰۴]
کلیه ضوابط و مقررات بانک مرکزی در رابطه با گواهی اوراق گام از جمله دستورالعمل ناظر بر گواهی اعتبار مولد (گام) مصوب جلسه ۱۴۰۴/۸/۲۷ هئیت عالی بانک مرکزی و ضوابط کنترل و مدیریت اوراق گام مصوب جلسه ۱۴۰۴/۹/۱۶ کمیسیون عملیات پولی و اعتباری بانک مرکزی و اصلاحات بعدی آن می باشد.

۵ ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۰۳/۰۴]
دارنده اوراق گام: شخص حقوقی غیربانکی که بر اساس ضوابط و مقررات، اوراق گام با نماد بازار پول را خرید دین (تنزل) نموده است.

۶ ـ متقاضی: شخص حقیقی یا حقوقی که بابت مطالبات خود اوراق گام را دریافت می‌کند.

۷ـ شخص بدهکار: [اصلاحی ۱۴۰۵/۰۳/۰۴]
متقاضی دوم و بعد از آن و یا دارنده اوراق گام بهره‌بردار از ترتیبات این آیین‌نامه جهت تسویه تعهدات پرداخت نشده به دستگاه های اجرایی مجاز.

۸ ـ سامانه گام: سامانه صدور و مدیریت اوراق گام در شبکه بانکی کشور.

۹ـ دستگاه اجرایی مجاز: [اصلاحی ۱۴۰۵/۰۳/۰۴]
وزارتخانه‌های صنعت، معدن و تجارت، نفت، نیرو و جهاد کشاورزی و سازمان ها/ شرکت های تابع و سازمان ها و شرکت های مشمول ذکر نام آنها نظیر سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران، شرکت بازرگانی دولتی ایران (GTC)، شرکت خدمات حمایتی کشاورزی و شرکت پشتیبانی امور دام کشور، سازمان امور مالیاتی کشور، گمرک جمهوری اسلامی ایران، سازمان تأمین اجتماعی، بیمارستان های دولتی و دانشگاه های علوم پزشکی و بانک ها یا مؤسسات اعتباری غیربانکی که در چهارچوب قوانین و مقررات و با رعایت این آیین‌نامه امکان دریافت مطالبات خود از اشخاص حقیقی و حقوقی از طریق پذیرش اوراق گام را دارند.

۱۰ـ تأییدیه دستگاه اجرایی مجاز: [اصلاحی ۱۴۰۵/۰۳/۰۴]
تأییدیه‌ای که در آن، مبلغ تعهدات پرداخت نشده شخص بدهکار و قبول اوراق گام به منظور پرداخت تعهدات پرداخت نشده وی توسط دستگاه اجرایی مجاز صادر شده است.

۱۱- [الحاقی ۱۴۰۵/۰۳/۰۴]
متقاضی دوم و بعد از آن: شخص حقیقی یا حقوقی که اوراق گام را بابت مطالبات خود در حلقه دوم زنجیره تولید و حلقه های بعدی دریافت می کند.

ماده ۲ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۰۳/۰۴]
شخص بدهکار می‌تواند انتقال اوراق گام را بابت پرداخت حداکثر پنجاه درصد (۵۰%) از تعهدات پرداخت نشده خود به دستگاه اجرایی مجاز در چهارچوب این آیین‌نامه درخواست نماید.

ماده ۳ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۰۳/۰۴]
دستگاه‌های اجرایی مجاز موظفند در صورت ارائه درخواست از سوی شخص بدهکار، نسبت به صدور تأییدیه دستگاه اجرایی مجاز و پذیرش اوراق گام جهت پرداخت تعهدات پرداخت نشده یا ترتیب پرداخت تعهدات پرداخت نشده به قیمت اسمی، به شرح جدول زیر اقدام نمایند:

تبصره ۱ـ [اصلاحی ۱۴۰۵/۰۳/۰۴]
دستگاه اجرایی مجاز موظف است حداقل بیست درصد (۲۰%) از تعهدات پرداخت نشده شخص بدهکار را از طریق اوراق گام موضوع این ماده تسویه و یا با سازوکار ترتیب پرداخت بپذیرد. در صورت ضرورت با تشخیص وزیر امور اقتصادی و دارایی و رییس سازمان برنامه و بودجه کشور، درصد یادشده با اعلام پیشینی (حداقل یک ماه) قابل تغییر می‌باشد.

تبصره ۲ـ مؤسسه اعتباری عامل، مجاز به دریافت اوراق گام صادر شده توسط خود در رابطه با موضوع این ماده نمی‌باشد.

تبصره ۳ـ درصورتی که اوراق گام در شبکه بانکی کشور باشد (اعم از اینکه اوراق گام از نوع قابل انتقال به بازار سرمایه یا غیرقابل انتقال به بازار سرمایه باشد)، مؤسسه اعتباری عامل موظف به انتقال اوراق گام به دستگاه اجرایی مجاز از طریق تغییر ذی­نفع اوراق گام در سامانه گام است.

تبصره ۴ـ در صورتی که اوراق گام به بازار سرمایه منتقل شده باشد، انتقال اوراق به دستگاه اجرایی مجاز از طریق سازوکاری که سازمان بورس و اوراق بهادار ظرف دو هفته از تاریخ ابالغ این آیین‌نامه فراهم می­نماید، انجام می­گیرد.

تبصره ۵ ـ [حذفی ۱۴۰۵/۰۳/۰۴]
سازمان تأمین اجتماعی درخصوص دریافت حق بیمه جاری مجاز است نسبت به پذیرش اوراق گام اقدام نماید.

ماده ۴ـ اوراق گام مشمول این آیین‌نامه در زمان انتقال، باید دارای مدت زمان تا سررسید سه ماه یا کمتر از آن و تا انتهای بهمن ماه سال مالی پذیرش اوراق باشند.

تبصره ـ [الحاقی ۱۴۰۵/۰۳/۰۴]
دستگاه اجرایی مجاز، می تواند اوراق گام با سررسید بیش از سه ماه تا حداکثر شش ماه را تا انتهای بهمن ماه سال مالی پذیرش اوراق بپذیرد.

ماده ۵ ـ  [اصلاحی ۱۴۰۵/۰۳/۰۴]
دستگاه اجرایی مجاز می تواند اوراق گام پذیرش شده را تا سررسید، نگهداری نماید یا به سایر دستگاه های اجرایی مجاز و سایر اشخاص اعم از حقیقی و حقوقی به جز شبکه بانکی با رعایت ضوابط و مقررات انتقال دهد. هرگونه عملیات اوراق گام پذیرش شده مبنی بر انتقال به بازار سرمایه یا خرید دین در شبکه بانکی توسط دستگاه اجرایی مجاز، ممنوع است.

تبصره ۱ـ تنزیل یا خرید دین اوراق گام پذیرش‌­شده در چهارچوب این آیین‌نامه، توسط مؤسسات اعتباری عامل طبق ضوابط و مقررات گام ممنوع است.

تبصره ۲ـ انتقال اوراق گام به سازمان امور مالیاتی کشور به منزله ترتیب پرداخت بدهی بوده و ‌ به قیمت اسمی انجام می­گیرد.

ماده ۶ ـ مؤسسه اعتباری عامل موظف است در سررسید، مبلغ اسمی اوراق گام (غیرقابل انتقال به بازار سرمایه) منتقل‌شده به دستگاه اجرایی مجاز را مطابق قوانین و مقررات مربوط به شماره حساب اعلام‌­شده از سوی دستگاه ذی­ربط واریز نماید.

تبصره ـ در صورت انتقال اوراق گام به بازار سرمایه، واریز وجه اوراق توسط شرکت سپرده ‌گذاری مرکزی و تسویه وجوه انجام می­‌شود.

ماده ۷ـ سازمان امور مالیاتی کشور موظف است در جهت شفاف­سازی فرآیندهای مربوط، ظرف دو هفته از تاریخ ابالغ این آیین‌نامه، با صدور بخشنامه­‌ای، ترتیبات مقرر درخصوص پذیرش اوراق گام بابت ترتیب پرداخت بدهی توسط مؤدیان و سازوکارهای الزم برای تفویض اختیار بخشودگی تمام یا بخشی از جرائم قابل بخشش را حسب مقررات ماده (۱۹۱) اصلاحی قانون مالیات­های مستقیم مصوب ۱۳۸۰ اعلام نماید.

ماده ۸ ـ [الحاقی ۱۴۰۵/۰۳/۰۴]
دستگاه اجرایی مجاز، موظف است با صدور بخشنامه ای، ترتیبات مقرر در خصوص پذیرش اوراق گام بابت ترتیب پرداخت تعهدات پرداخت نشده آن را به سازمان ها/شرکت های تابع و مشمول ذکر نام خود ابلاغ نموده و ظرف سه ماه سازوکار اتصال سامانه های مربوط به سامانه گام را فراهم نماید. تا زمان اتصال سامانه های مربوط به سامانه گام، اوراق گام در چارچوب رویه اعلامی بانک مرکزی و از طریق مکاتبات اجرایی پذیرش می شود.

ماده ۹ـ [الحاقی ۱۴۰۵/۰۳/۰۴]
در اجرای این آیین‌نامه در کلیه مواردی که دستگاه اجرایی مجاز مکلف به پذیرش اوراق گواهی اعتبار مولد(گام) بابت پرداخت یا ترتیب پرداخت تعهدات پرداخت نشده اشخاص بدهکار می باشد، برات الکترونیکی نیز با همان شرایط و احکام، از حیث تسویه یا ترتیب پرداخت تعهدات پرداخت نشده، در حکم اوراق گام بوده و دستگاه اجرایی مجاز مکلف به پذیرش آن است.

ماده ۱۰ـ [الحاقی ۱۴۰۵/۰۳/۰۴]
هزینه‌های ناشی از تنزیل ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید از جمله اوراق گام و برات الکترونیکی به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی در راستای اجرای ماده (۱۴۷) قانون مالیات‌های مستقیم با اصلاحات بعدی پذیرفته می شود.

معاون اول رئیس‎ جمهور ـ محمد مخبر