آیین نامه اجرایی بند (الف) ماده (۴۶) قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران

هیئت وزیران در جلسه 30/8/1403 به پیشنهاد شماره 386829 مورخ 5/8/1403 سازمان برنامه و بودجه کشور (با همکاری وزارتخانه های نفت، نیرو و امور اقتصادی و دارایی) و به استناد بند (الف) ماده (46) قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403، آیین‌نامه اجرایی بند یادشده را به شرح زیر تصویب کرد:

آیین‌نامه اجرایی بند (الف) ماده (۴۶) قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران

ماده 1ـ در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:

1ـ قانون: قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403.

2ـ قانون اصلاح: قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی مصوب 1389.

3ـ ماده (12): ماده (12) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب 1394.

4ـ حساب بهینه سازی: حساب بهینه سازی مصرف انرژی موضوع جزء (2) بند (الف)  ماده (46) قانون.

5 ـ بازار بهینه سازی: بازار بهینه سازی انرژی و محیط زیست موضوع مصوبه شماره 1746710 مورخ 19/12/1396 شورای عالی انرژی کشور و اصلاحیه های بعدی آن.

6 ـ آیین‌نامه بازار بهینه سازی: آیین‌نامه ایجاد بازار بهینه سازی انرژی و محیط زیست مصوب 30/11/1396 شورای­عالی انرژی موضوع مصوبه شماره 1746710 مورخ 19/12/1396 و اصلاحیه های بعدی آن و بند (پ) ماده (46) قانون.

7ـ گواهی صرفه جویی: [اصلاحی ۱۴۰۳/۱۰/۳۰] گواهی صرفه جویی انرژی که سندی قابل انتقال به غیر و قابل خرید و فروش در بهابازار (بورس) انرژی و نشان دهنده حق مالکیت دارنده بر مقدار مشخصی از حامل انرژی می­باشد و مطابق شرایط مندرج در امیدنامه گواهی، قابل تحویل، اعمال/ تسویه صورتحساب­های مصرف انرژی خود و دیگری و برای پرداخت مالیات شرکت­های مصرف­‌کننده انرژی در سقف بهای مصرف انرژی آن شرکت است.

8 ـ سازمان: سازمان برنامه و بودجه کشور.

9ـ بورس: شرکت بورس انرژی ایران.

10ـ طرح های بهینه سازی: طرح هایی که منجر به صرفه جویی در مصرف انرژی یا عدم مصرف سوخت می شود و مشتمل بر طرح های موضوع ماده (۱۲)، طرح های بازار بهینه سازی و طرح های موضوع ماده (۶۱) قانون اصلاح می­باشد.

11ـ شرکت های تابعه وزارتخانه های نفت و نیرو: شرکت های دولتی اصلی ذیل وزارتخانه های نفت و نیرو مشتمل بر شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی ایران، شرکت ملی نفت ایران، شرکت ملی گاز ایران، شرکت مادرتخصصی مدیریت تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران و شرکت مادرتخصصی تولید نیروی برق حرارتی.

12ـ ناشر گواهی: تا زمان تشکیل و فعالیت سازمان بهینه سازی و مدیریت راهبردی انرژی، شرکت ملی گاز ایران در خصوص گواهی صرفه جویی گاز، شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی ایران در خصوص گواهی صرفه جویی فراورده های نفتی و شرکت مادرتخصصی مدیریت تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران در خصوص گواهی صرفه جویی برق.

ماده 2ـ حساب بهینه سازی که به نام وزارت نفت توسط خزانه داری کل کشور به استناد بند (س) تبصره (۱) قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور نزد بانک مرکزی افتتاح گردیده است به­عنوان حساب بهینه سازی موضوع این آیین‌نامه تعیین می شود. برداشت مبالغ از این حساب توسط وزارت نفت، بر اساس ضوابط تعیین شده در این آیین‌نامه و در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط انجام می شود.

تبصره ـ در صورت تشکیل سازمان بهینه سازی و مدیریت راهبردی انرژی، این حساب به نام آن سازمان خواهد شد.

ماده 3ـ منابع حساب بهینه سازی و سازوکار واریز به آن به شرح زیر می باشد:

1ـ معادل یک درصد (1%) از منابع حاصل از صادرات نفت خام، میعانات گازی و خالص صادرات گاز طبیعی برای بازپرداخت طرح های بهینه سازی مصرف انرژی.

تبصره ـ سازمان مکلف است سالانه منابع فوق را در لوایح بودجه سنواتی پیش­بینی نماید.

۲ـ [اصلاحی ۱۴۰۳/۱۰/۳۰] [اصلاحی ۱۴۰۳/۱۲/۱۵] شركت های تابعه وزارتخانه های نفت و نیرو مكلفند پنج درصد (5%) از سود خود را به حساب درآمد عمومی ذی ربط واریز نمایند. در صورت عدم پرداخت، خزانه داری كل كشور مكلف است وجوه مذكور را از حساب تمركز وجوه شركت ها نزد خزانه برداشت نماید.

تبصره ۱ـ [الحاقی ۱۴۰۳/۱۰/۳۰] [حذفی ۱۴۰۳/۱۲/۱۵] [سازمان موظف است پنج ­درصد (5%) سود موضوع این آیین­نامه را در لوایح بودجه سنواتی پیش‌­بینی نماید.]

تبصره ـ [اصلاحی ۱۴۰۳/۱۰/۳۰] [اصلاحی ۱۴۰۳/۱۲/۱۵] خزانه داری کل کشور مکلف است بلافاصله پس از دریافت ابلاغ سازمان، با رعایت قوانین و مقررات، نسبت به واریز منابع موضوع بندهای (1) و (2) به حساب بهینه سازی اقدام نماید.

3ـ تمام عوارض دریافتی حاصل از هدررفت گازهای مشعل (فلر) که مطابق سازوکار مندرج در آیین‌نامه اجرایی بند (ث) ماده (۴۶) قانون موضوع تصویب­نامه شماره 119070/ت63099هـ مورخ 8/8/1403، بلافاصله پس از وصول به حساب بهینه سازی واریز می گردد.

4ـ جریمه های دریافتی موضوع ماده (۲۶) قانون اصلاح و عواید حاصل از صرفه جویی سوخت موضوع ماده (61) قانون اصلاح که مطابق سازوکار مندرج در آیین‌نامه اجرایی بند (ث) ماده (۴۶) قانون موضوع تصویب‌نامه شماره 119070/ت63099هـ مورخ 8/8/1403، بلافاصله پس از وصول، به حساب بهینه سازی واریز می گردد.

5 ـ ده درصد (10%) از عواید حاصل از صادرات و فروش داخلی تمامی محصولات فرعی گاز از جمله اتان، پروپان، بوتان، پنتان و گوگرد و همچنین مایعات گازی شرکت های تابعه وزارت نفت.

تبصره ـ شرکت ملی نفت ایران و شرکت ملی گاز ایران مکلفند به صورت ماهانه نسبت به واریز منابع موضوع این بند به حساب بهینه سازی اقدام و گزارش واریز را به معاونت برنامه ریزی وزارت نفت اعلام نمایند.

6 ـ حداقل سی درصد (30%) از سهم دولت از عواید حاصل از صرفه جویی انرژی مطابق سازوکار موضوع بند (پ) ماده (46) قانون.

تبصره ـ معادل منابع قابل اختصاص به حساب بهینه سازی موضوع بند (7) این ماده از محل سهم دولت در هریک از طرح های صرفه‌­جویی ماده (۱۲) که دوره بازپرداخت اصل و فرع سرمایه گذاری آنها به پایان رسیده است با اعلام وزارت نفت به صورت سالانه در لوایح بودجه سنواتی پیش­بینی و با رعایت قوانین و مقررات اختصاص می یابد.

7ـ تعهدات ناشرین برای پرداخت خسارت موضوع ماده (5) این آیین‌نامه.

8 ـ سایر منابع پیش بینی­شده در لوایح بودجه سنواتی برای بهینه سازی مصرف انرژی.

ماده 4ـ استفاده از منابع حساب بهینه سازی با هدف تسهیل در شکل گیری بازار بهینه سازی، تضمین تسویه گواهی های صرفه جویی و کاهش نکول پذیری آنها به ترتیب اولویت های زیر صورت می­پذیرد:

1ـ خرید تضمینی گواهی صرفه جویی مطابق سازوکار ماده (5) این آیین‌نامه.

2ـ بازپرداخت تعهدات از اصل و فرع سرمایه گذاری سرمایه گذاران دولتی و غیردولتی طرح های بهینه سازی مطابق ترتیبات جزء (۳) بند (پ) ماده (۴۶) قانون و ماده (14) قانون مانع­زدایی از توسعه صنعت برق مصوب 1401 تعیین می­شود.

ماده 5 ـ دارندگان گواهی صرفه جویی دوره اوج در اولویت عدم اعمال مدیریت مصرف دوره اوج نسبت به سایر مصارف به استثنای مصارف خانگی و تجاری می باشند. پرداخت خسارت عدم تحویل حامل انرژی به دارنده گواهی صرفه جویی انرژی در چهارچوب مقررات بازار سرمایه در مواردی که نکول در تحویل حامل خارج از اختیار ناشرین باشد، مطابق شرایط مندرج در امیدنامه و آیین‌نامه بازار (موضوع آیین‌نامه بازار بهینه سازی) تعیین می­شود.

ماده 6 ـ در راستای کاهش نکول پذیری و تسهیل­گری بازار بهینه سازی، وزارت نفت  مجاز است تمهیدات لازم برای عملیات بازارگردانی از طریق نهادهای مالی مطابق مقررات بازار سرمایه را به عمل آورد.

ماده 7ـ قیمت خرید تضمینی در هر حامل انرژی صرفه جویی شده پنجاه درصد (50%) بالاترین قیمت مصوب داخلی همان حامل تعیین می شود.

تبصره ـ [اصلاحی ۱۴۰۳/۱۰/۳۰] در صورتی که سفارش فروش گواهی های متعلق به سرمایه گذار طرح های بهینه سازی طی پنج جلسه معاملاتی متوالی با نرخی معادل یا بالاتر از قیمت خرید تضمینی منجر به معامله نشود، با درخواست متقاضی و با اعلام بورس، وزارت نفت موظف است حداکثر ظرف پنج روز نسبت به خرید گواهی عرضه‌­شده با نرخ خرید تضمینی از محل حساب بهینه‌­سازی مصرف انرژی اقدام نماید.

ماده 8 ـ به منظور تسهیل شکل­گیری بازار و کاهش نکول پذیری در مواردی که تخصیص گواهی صرفه جویی گاز از محل صرفه جویی در سایر حامل های انرژی مشمول قانون هدفمندی یارانه ها باشد، مابه التفاوت تعرفه محل مصرف گاز مشترک متقاضی اعمال گواهی پس از اعمال در قبض مشترک از این حساب به حساب سازمان هدفمندسازی یارانه ها واریز می شود.

ماده 9ـ مانده حساب بهینه سازی در پایان هر سال به سال بعد منتقل می شود و در سال های آتی به عنوان اعتبارات قانونی حساب منظور می شود.

ماده 10ـ وزارتخانه های نفت، نیرو و امور اقتصادی و دارایی مکلفند گزارش عملکرد واریز منابع و هزینه کرد اعتبارات حساب بهینه‌­سازی را حسب مورد هر شش ماه یکبار به سازمان ارایه نمایند.

معاون اول رئیس جمهور ـ محمدرضا عارف