ماده ۱- نام: بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی، نهاد انقلاب اسلامی است که در این اساسنامه اختصاراً «بنیاد» نامیده می‌شود.
ماده ۲- تأسیس: بنیاد از تاریخ ۱۳۵۷/۱۲/۹ با حکم حضرت آیتاله العظمی امام خمینی ولی امر مسلمین و رهبر کبیر انقلاب اسلامی برای مدت نامحدود تشکیل گردیده است.
[حکم امام خمینی برای مصادره اموال سلسله پهلوی]
ماده ۳- تابعیت: بنیاد دارای تابعیت جمهوری اسلامی ایران است.
ماده ۴- شخصیت حقوقی و استقلال مالی: بنیاد نهادی است نشأت گرفته از انقلاب اسلامی، غیرانتفاعی، دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی، اداری و استخدامی که تحت نظارت عالیه مقام معظم رهبری و طبق مقررات این اساسنامه و آییننامههای داخلی اداره می‌شود.
ماده ۵- مرکز اصلی بنیاد: مرکز اصلی بنیاد در تهران است و میتواند در داخل و یا خارج کشور حسب نیاز شعبه یا دفتر تأسیس نماید.
تبصره: تأسیس شعبه یا دفتر در خارج از کشور منوط به تصویب هیأت امناء میباشد.
ماده ۶- اهداف کلی بنیاد: اهداف کلی بنیاد عبارتست از کمک به ارتقاء سطح زندگی مادی، معنوی و فرهنگی مستضعفان و محرومین جامعه همراه با اداره بهینه دارائیهای تحت پوشش و با حضور مؤثر در صحنه‌های اقتصادی در چارچوب سیاستهای کلی نظام.
ماده ۷- سرمایه بنیاد: سرمایه بنیاد عبارتست از خالص داراییها و اموال منقول وغیرمنقولی که به بنیاد اهدا شده و یا مطابق حکم ولیفقیه به تملک بنیاد درآمده و درمیآید و یا در نتیجه فعالیتهای اقتصادی بنیاد حاصل شده و می‌شود.
تبصره: قبول اموال و یا واحدهای اقتصادی و یا سهام شرکتها از طرف بنیاد متوقف بر این است که بنیاد آن را به مصلحت بداند.
ماده ۸- وظایف کلی بنیاد در زمینههای اقتصادی و محرومان به قرار زیر است:
الف)- وظایف کلی در زمینه فعالیتهای اقتصادی:
۱- تقویم و حفظ و اداره اموال و در صورت نیاز تبدیل آنها به داراییهای مولد.
۲- حفظ اشیاء، اسناد و مدارک تاریخی و بهرهبرداری از آنها در جهت رشد فرهنگی کشور.
۳- اداره بهینه واحدهای اقتصادی، ادغام و تبدیل و توسعه آنها با هدف حضور در صحنه‌های داخلی و بینالمللی.
۴- توسعه توان اقتصادی بنیاد و نیز انجام فعالیتهای تولیدی و خدماتی به منظور افزایش تولید ملی، کسب درآمد، توسعه فضای رقابتی و کمک به اجرای اهداف و سیاستهای دولت جمهوری اسلامی ایران.
ب)- وظایف کلی کمک به محرومان: انجام فعالیتهای امدادی و عامالمنفعه به منظور کاهش محرومیت مستضعفان در چارچوب تدابیر ابلاغی مقام معظم رهبری.
ماده ۹- ارکان: ارکان بنیاد عبارتند از: ۱- هیأت امناء ۲- رئیس بنیاد ۳- حسابرس و بازرس (رکن نظارتی)
ماده ۱۰- هیأت امناء (مجمع بنیاد): هیأت امناء بنیاد با عضویت رئیس بنیاد و چهار الی شش نفر به حکم مقام معظم رهبری به عنوان امین معظمله، وظایف مجمع عمومی بنیاد را به شرح زیر به عهده خواهند داشت.
تبصره ۱: هیأت امناء با حضور اکثریت اعضاء رسمیت یافته و تصمیمات آن با رأی مثبت اکثریت حاضرین تصویب می‌شود.
تبصره ۲: اداره امور هیأت امناء بر اساس آییننامه مصوب خواهد بود.
۱- ۱۰: بررسی تغییرات لازم در اساسنامه و پیشنهاد آن به مقام معظم رهبری جهت تصویب.
تبصره پیشنهادات اصلاحی منحصراً از طریق رئیس بنیاد در جلسه هیأت امناء مطرح خواهد شد.
۲- ۱۰: بررسی و تصویب سیاستهای کلان و برنامه دورهای به پیشنهاد رئیس بنیاد بر اساس سیاستهای کلی مقام معظم رهبری.
۳- ۱۰: استماع گزارش رئیس بنیاد و همچنین بررسی و تصویب صورتهای مالی بنیاد بر اساس گزارش حسابرس و بازرس قانونی.
۴- ۱۰: بررسی و تصویب کلیات برنامه و بودجه سالیانه بنیاد.
۵- ۱۰: تصویب تشکیلات و شرح وظایف کلان بنیاد به پیشنهاد رئیس بنیاد.
۶- ۱۰: تصویب آییننامههای مالی و معاملاتی، مشتمل بر روشهای خرید و فروش اموال و املاک، برداشت از خزانه و عملیات سرمایه گذاری به پیشنهاد رئیس بنیاد.
۷- ۱۰: بررسی و اتخاذ تصمیم در مورد پیشنهادهای رئیس بنیاد.
۸- ۱۰: ارائه گزارش عملکرد ششماهه هیأت امناء (مجمع) به مقام معظم رهبری.
۹- ۱۰: تصمیمگیری درباره اموری که از طرف مقام معظم رهبری به هیأت امناء (مجمع) محول می‌شود.
۱۰- ۱۰: هیأت امناء (مجمع) میتواند بخشی از وظایف خود را با حفظ مسئولیت به رئیس بنیاد تفویض نماید.
ماده ۱۱- حسابرس و بازرس (رکن نظارتی): وظایف حسابرس و بازرس( رکن نظارتی) بنیاد بعهده معاونت نظارت و حسابرسی دفتر مقام معظم رهبری است که اعم از حسابرسی و کنترلهای برنامهای، بودجهای، مقرراتی و بازرسیهای موردی و نوبهای میباشد.
ماده ۱۲- رئیس بنیاد: رئیس بنیاد با حکم مقام معظم رهبری منصوب و به عنوان بالاترین مقام اجرائی بنیاد، مسئول انجام و اجرای کلیه امور و هدایت فعالیتها و حفظ حقوق و منافع بنیاد است، وی وظایف خود را در چارچوب این اساسنامه و مصوبات هیأت امناء انجام خواهد داد.
ماده ۱۳- وظایف و اختیارات رئیس بنیاد به قرار زیر میباشد:
۱- ۱۳: اجرای اموری که از طرف مقام معظم رهبری به رئیس بنیاد محول می‌شود.
۲- ۱۳: اداره امور بنیاد و اتخاذ تصمیم در مورد چگونگی آن.
۳- ۱۳: تأسیس، مشارکت، توسعه و انحلال شرکتها و مؤسسات و دفاتر نمایندگی بنیاد در داخل و خارج از کشور.
۴- ۱۳: اعمال حقوق مالکانه بنیاد در همه زمینهها از جمله در مجامع عمومی شرکتها و اتخاذ تصمیم نسبت به آنها به نمایندگی از طرف بنیاد.
۵- ۱۳: نمایندگی بنیاد در کلیه مراجع و امضاء اسناد و اوراق تعهدآور.
۶- ۱۳: ارجاع اختلافات و دعاوی به داوری یا محاکم.
۷- ۱۳: ختم اختلافات و دعاوی از طریق صلح و سازش طبق آییننامه مصوب هیأت امناء.
۸- ۱۳: وصول مطالبات و نیز تعهد و پرداخت دیون بنیاد.
۹- ۱۳: ارائه گزارش عملکرد سالیانه و صورتهای مالی بنیاد به هیأت امناء.
۱۰- ۱۳: تعیین و عزل و نصب معاونین و مدیران و اتخاذ تصمیم نسبت به امور کارکنان بنیاد.
۱۱- ۱۳: تهیه نمودار ارکان اساسی بنیاد (ساختار کلان) و آییننامههای مالی و معاملاتی جهت پیشنهاد به هیأت امناء.
۱۲- ۱۳: تصویب ساختار تفصیلی و دستورالعملها و مقررات جاری بنیاد در چارچوب تشکیلات و شرح وظایف کلان مصوب.
۱۳- ۱۳: بررسی و تصویب عملیات سرمایهگذاری و طرحهای توسعه بنیاد در چارچوب برنامههای کلی مصوب.
۱۴- ۱۳: تهیه و تنظیم اهداف، سیاستهای کلان، برنامههای دورهای و بودجه سالانه بنیاد جهت پیشنهاد به هیأت امناء به منظور تصویب.
۱۵- ۱۳: تشخیص، تعهد، تسجیل، پرداخت و هزینه نمودن وجوه بنیاد در قالب بودجه و آییننامه مالی و معاملاتی.
۱۶- ۱۳: بررسی و تصویب برنامه و بودجه تفصیلی معاونتها و واحدهای تابعه بنیاد.
۱۷- ۱۳: صدور و ابلاغ دستورالعملهای اجرایی بنیاد.
۱۸- ۱۳: تصویب ضوابط و مقررات داخلی بنیاد ( پس از انجام بررسیهای کارشناسی و حقوقی).
۱۹- ۱۳: حفظ و حراست از اموال و دارائیهای بنیاد و اعمال حقوق مالکانه نسبت به آنها و نگهداری حسابها و افتتاح حسابهای مورد نیاز بنیاد نزد بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری در داخل و خارج و صدور مجوز افتتاح انواع حسابها توسط واحدهای تابعه.
۲۰- ۱۳: پیشنهاد قائم مقام بنیاد به محضر مقام معظم رهبری و صدور حکم ایشان بعد از تأیید معظم له.
۲۱- ۱۳: تحصیل اعتبار و استقراض از بانکها و شرکتها و مؤسسات به نفع بنیاد و تعهد و تضمین و ظهرنویسی و قبول و پرداخت و واخواست اوراق تجاری و صدور مجوز تحصیل اعتبار و استقراض از بانکها و مؤسسات توسط شرکتها و واحدهای تابعه بنیاد در قالب برنامه و بودجه مصوبه سالانه و دورهای.
۲۲- ۱۳: عقد هر نوع قرارداد و تغییر و تبدیل و یا فسخ و اقاله آن و خرید و فروش و معاوضه اموال و ماشینآلات و مناقصه و مزایده در حدود آییننامه مالی و معاملاتی.
۲۳- ۱۳: طرح و اقامه دعاوی و دفاع و جوابگویی به هرگونه دعوای حقوقی و جزایی و اداری در کلیه مراجع قضایی، اداری، ثبتی، نظامی و شهرداریها به طرفیت هر یک از اشخاص حقیقی یا حقوقی (در داخل یا خارج کشور) و بطور کلی ورود و شرکت در هر گونه دعاوی و ادعاهایی که یک طرف آن بنیاد و یا به نحوی مرتبط با بنیاد باشد با اختیار تعیین وکیل یا نماینده حقوقی در حد اختیارات وکلای دادگستری و تفویض اختیارات لازم به آنان.
۲۴- ۱۳: ایجاد هماهنگی کامل بین سازمانها و معاونتها و هدایت فعالیتهای در جهت تحقق اهداف بنیاد.
۲۵- ۱۳: قبول اموال و واحد اقتصادی و سهام یا سهمالشرکه شرکتها به نحوی که متضمن صرفه و صلاح بنیاد باشد.
۲۶- ۱۳: هر گونه اتخاذ تصمیم و اقدام در خصوص سایر موارد پیشبینی نشده در چارچوب اساسنامه و مصوبات هیأت امناء.
تبصره - رئیس بنیاد میتواند با حفظ مسئولیت، وظایف و اختیارات موضوع این ماده را به مسئولین و کارکنان بنیاد با حق توکیل به غیر ولو کراراً واگذار نماید.
ماده ۱۴- سازمان:
الف: ساختار کلان تشکیلات بنیاد به پیشنهاد رئیس بنیاد در چارچوب این اساسنامه به تصویب هیأت امناء خواهد رسید.
ب: قائم مقام بنیاد به پیشنهاد رئیس بنیاد و تأیید مقام معظم رهبری و حکم رئیس بنیاد منصوب می‌شود.
ج: ارائه خدمات به محرومان و مستضعفان در اروب تدابیر مقام معظم رهبری و برابر برنامه و بودجه سالانه و دورهای مصوب انجام خواهد شد.
تبصره - ریاست بنیاد میتواند ارائه این خدمات را از طریق تشکیلات داخلی یا سازمانها و مؤسسات خارج از بنیاد انجام دهد.
ماده ۱۵- دفاتر و محاسبات:
الف: سال مالی بنیاد از اول فروردین ماه هر سال شروع و در آخر اسفندماه همان سال پایان خواهد گرفت.
ب: دفاتر حسابهای بنیاد در محل اصلی استقرار آن نگهداری خواهد شد و در کلیه اوقات متعارف جهت اعمال نظارت در دسترس حسابرس و بازرس خواهد بود.
ج: صورتحسابهای مالی که حساب سالانه بنیاد را تشکیل میدهند شامل ترازنامه، حساب سود و زیان و تغییرات وضعیت مالی و گردش وجوه خواهد بود. این صورتحسابها مطابق قواعد و رسوم متداول، توسط رئیس بنیاد تهیه و به همراه گزارش عملکرد سالانه به حسابرس و بازرس بنیاد تسلیم خواهد شد. حسابرس و بازرس سپس گزارش خود را حداکثر ظرف یک ماه به هیأت امناء تسلیم خواهد نمود.
د: تدوین دفاتر و ارائه گزارشات مالی بنیاد بایستی به طریقی انجام شود که حسابها و عملکرد سال قبل بنیاد حداکثر تا آخر تیرماه به تصویب هیأت امناء برسد و حسابهای تجمیعی بنیاد و واحدهای تابعه (که به تصویب مجامع ذیربط رسیده باشد) و عملکرد کل بنیاد به همراه اظهارنظر حسابرس و بازرس حداکثر تا پایان مهرماه به هیأت امناء تقدیم و به تصویب هیأت امناء برسد.
ه: تصویب حسابهای بنیاد توسط هیأت امناء به منزله تأیید و قبول عملکرد مدیران و تصفیه حساب سالانه آنها بوده و قطعی و لازمالاجرا خواهد بود.
ماده ۱۶- تمرکز وجوه: خزانه بنیاد به نحوی که کلیه درآمدهای بنیاد از جمله سود حاصل از سرمایهگذاریها و فروش اموال منقول و غیرمنقول و وجوه حاصل از مالیاتهای مأخوذه از تمام واحدهای تابعه در آن تمرکز یابد به وجود میآید.
تبصره - برداشت از حسابهای تمرکزی برای هر منظور از جمله هزینهها (محرومین و ستادی)، سرمایهگذاریها و طرحهای توسعه در چارچوب آییننامه خاصی است که به تصویب مقام معظم رهبری خواهد رسید.
ماده ۱۷- محدودیتها:
الف: معاملات بنیاد با رؤسا و مدیران و اقارب سببی و نسبی آنها تا درجه سوم اعم از مستقیم و غیرمستقیم ممنوع خواهد بود.
ب: انجام معاملات نظیر معاملات بنیاد که متضمن رقابت با عملیات بنیاد باشد، برای مدیران و مسئولین بنیاد ممنوع است.
ج: اعطای هر گونه تخفیف و واگذاری بلاعوض اموال و یا اعطای وام و اعتبار به مؤسسات و اشخاص در حداقل ضرورت و بر مبنای ضوابط مصوب هیأت امناء مجاز میباشد.
د: اعطای وام و اعتبار به مدیران و مسئولین بنیاد صرفاً بر مبنای آییننامهای است که به تصویب هیأت امناء خواهد رسید.
تبصره - حدود و ثغور محدودیتهای فوق را هیأت امناء تعیین میکند.
ماده ۱۸: انحلال، تصفیه و یا ادغام بنیاد با نظر مبارک مقام معظم رهبری است.
ماده ۱۹: این اساسنامه در ۱۹ ماده و ۹ تبصره در تاریخ ۱۳۷۹/۵/۱۱ به توشیح مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (مدظلهالعالی) رسید و اجازه فرمودند رئیس بنیاد نسبت به ثبت و اجرای آن اقدام نماید.
با تصویب این اساسنامه کلیه مقررات مغایر آن ملغی خواهد بود.
دیدگاه شما