اساسنامه سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی

هیئت وزیران در جلسات 1404/9/19 و 1404/11/19 به استناد جزء (2) بند (الف) و بند (پ) ماده (46) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403، اساسنامه سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی را به شرح زیر تصویب کرد:

اساسنامه سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی

فصل اول ـ کلیات

ماده 1ـ در اجرای جزء (2) بند (الف) ماده (46) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403، سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی که در این اساسنامه به اختصار «سازمان» نامیده می شود، از تجمیع و ادغام «ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت»، «شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت» و «سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا)» به شرح زیر ایجاد می‌گردد:

1ـ از تاریخ تصویب این اساسنامه، وظایف و مسئولیت‌ها، بودجه، اعتبارات، درآمدهای اختصاصی، اموال، پست های سازمانی، کارکنان و تعهدات «ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت» از وزارت راه و شهرسازی و وظایف و مسئولیت‌ها، بودجه، اعتبارات، درآمدهای اختصاصی، اموال، پست‌های سازمانی، کارکنان و تعهدات مرتبط با بهره‌وری انرژی برق از «سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا)» منتزع و به سازمان منتقل می‌گردد.

2ـ در اجرای تبصره (2) جزء (2) بند (الف) ماده (46) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403 و از تاریخ تصویب این اساسنامه «شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت» از وزارت نفت (شرکت ملی نفت) منتزع و ضمن تغییر عنوان به صندوق بهینه‌سازی مصرف انرژی که از این به بعد در این اساسنامه به اختصار «صندوق» نامیده می‌شود، با انتقال کلیه وظایف و مسئولیت ها، تعهدات، بودجه، اعتبارات، درآمدهای اختصاصی، اموال و پست های سازمانی به سازمان وابسته می‌گردد.

ماده 2ـ سازمان، مؤسسه دولتی و دارای شخصیت حقوقی، اداری و مالی مستقل بوده و مستقیماً زیر نظر رئیس جمهور اداره می شود.

ماده 3ـ اهداف سازمان به شرح زیر است:

1ـ افزایش بهره وری و بهینه‌سازی در طول زنجیره تولید تا مصرف انرژی.

2ـ کاهش شاخص شدت انرژی کشور و اثرات زیست محیطی ناشی از مصرف انرژی متناسب با سیاست های کلی ابلاغی مقام معظم رهبری (مدظله العالی).

3ـ بهره مندی عادلانه اقشار مختلف جامعه از یارانه‌های انرژی.

ماده 4ـ مأموریت‌های سازمان در چهارچوب قوانین به شرح زیر است:

1ـ ایجاد هماهنگی فرابخشی و مدیریت کلان و متمرکز در حوزه مدیریت مصرف، بهره‌وری و بهینه‌سازی در طول زنجیره تولید تا مصرف انرژی.

2ـ مدیریت بهینه ناترازی انرژی در بخش های مختلف با رعایت ملاحظات کاهش شدت انرژی و مدیریت اجرای طرح های بهره وری و بهینه‌سازی در طول زنجیره تولید تا مصرف انرژی.

3ـ تعیین میزان و نحوه تخصیص کلیه یارانه های انرژی در هر بخش با اجرای کامل قانون هدفمندکردن یارانه‌ها مصوب 1388 با اصلاحات بعدی.

4ـ تسهیل و تنظیم گری بازارهای بهینه‌سازی انرژی و محیط زیست.

ماده 5 ـ وظایف و اختیارات سازمان با رعایت قوانین و مقررات به شرح زیر است:

1ـ تدوین اهداف و بسته های سیاستی و خط مشی های اساسی در زمینه بهره وری و بهینه‌سازی در طول زنجیره تولید تا مصرف انرژی در بخش های مختلف از قبیل عمومی، صنعت، کشاورزی، نیروگاه، تجاری و خدمات، خانگی، ساختمان و حمل و نقل و تمامی حامل های انرژی از قبیل گاز طبیعی، برق، بنزین، نفت گاز و گاز مایع و ابلاغ آن به دستگاه های اجرایی ذی ربط پس از تصویب شورای سازمان.

2ـ بررسی و تصویب برنامه‌های دستگاه های اجرایی ذی ربط در راستای تحقق اهداف و سیاست های مصوب.

3ـ پایش و ارزیابی وضعیت تحقق اهداف، سیاست ها، برنامه‌ها و رتبه بندی دستگاه های اجرایی پس از تصویب شورای سازمان.

4ـ تعیین الگوی مصرف بهینه حامل‌های انرژی در بخش های مختلف و پیگیری تصویب در مراجع ذی صلاح.

5 ـ تدوین معیارها و مشخصات فنی و استانداردهای اجباری در بخش‌های مختلف زنجیره تولید تا مصرف انرژی با همکاری دستگاه های اجرایی ذی ربط و پیگیری تصویب در مراجع ذی صلاح.

6 ـ رصد و پایش مستمر وضعیت بهره وری و بهینه‌سازی در طول زنجیره تولید تا مصرف انرژی.

7ـ جمع آوری، یکپارچه سازی و انتشار داده‌ها و اطلاعات مرتبط با بهره وری و بهینه‌سازی در طول زنجیره تولید تا مصرف انرژی.

8 ـ راهبری آموزش، آگاه سازی عمومی و ارتقای فرهنگ جامعه برای ارتقای بهره وری و بهینه‌سازی مصرف انرژی.

9ـ طراحی و راهبری سازوکارهای جلب مشارکت اجتماعی برای ارتقای بهره وری و بهینه‌سازی زنجیره تولید تا مصرف انرژی.

10ـ طراحی و راهبری سازوکارهای انگیزشی و نظارتی برای ارتقای بهره وری و بهینه‌سازی زنجیره تولید تا مصرف انرژی با استفاده از ابزارهای مالی و غیرمالی پس از تصویب شورای سازمان.

11ـ تعیین سازوکارها و سیاست های مدیریت تقاضای انرژی با رعایت پایداری شبکه گاز و برق بر اساس پیشنهاد وزارتخانه های نفت و نیرو پس از تصویب شورای سازمان.

12ـ تصویب طرح (پروژه)های بهره وری و بهینه‌سازی در طول زنجیره تولید تا مصرف انرژی و عقد قرارداد با سرمایه گذاران پس از اخذ تأییدیه های فنی و اقتصادی لازم با رعایت تراز مالی صندوق.

13ـ صدور انواع گواهی ها از قبیل گواهی صرفه جویی و گواهی عدم مصرف سوخت پس از اعلام شرکت های تابعه ذی ربط وزارتخانه های نفت و نیرو و اخذ تأییدیه های فنی و اقتصادی لازم با رعایت تحویل پذیری حامل های انرژی و تراز مالی صندوق.

14ـ تدوین سازوکارها، تأیید صلاحیت و رتبه بندی شرکت های غیردولتی برای خرید خدمات بهره وری و بهینه‌سازی در طول زنجیره تولید تا مصرف انرژی توسط مردم، نهادهای عمومی غیردولتی و بخش خصوصی.

15ـ تعیین میزان و نحوه تخصیص کلیه یارانه های انرژی در قالب هر نوع انرژی یارانه ای یا سهمیه ای برای بخش های مختلف از قبیل عمومی، صنعت، کشاورزی، نیروگاه، تجاری و خدمات، خانگی، ساختمان و حمل و نقل پس از تصویب شورای سازمان.

16ـ تعییـن سازوکارهای قیمت گذاری تمامی حامل های انرژی پس از تصویب شورای سازمان.

17ـ تسهیل عملیات بازارهای انرژی در طول زنجیره تولید تا مصرف تمامی حامل های انرژی در بستر بهابازار انرژی و توسعه فعالیت های خرده فروشی انرژی.

18ـ تنظیم گری و وضع مقررات با هدف توسعه رقابت در فعالیت‌های رقابت پذیر و حفاظت از منافع مشترکین در فعالیت های رقابت ناپذیر حوزه بهینه‌سازی انرژی و محیط زیست از جمله تنظیم و اصلاح آیین‌نامه‌ها، دستورالعمل ها و ضوابط مرتبط وحسب مورد، تصویب یا پیگیری تصویب از مراجع ذی ربط.

19ـ پایش مستمر بازارهای انرژی و محیط زیست و تهیه گزارش های دوره ای از وضعیت کارایی و عدالت در بازار.

20ـ مدیریت، نظارت و بازرسی و اقدام لازم در زمینه ممیزی انرژی در طول زنجیره تولید تا مصرف انرژی.

21ـ نظارت بر نحوه فعالیت واحدهای مصرف کننده انرژی و ارائه مشاوره و راهنمایی به این واحدها از طریق استقرار نظام حرفه ای صدور مجوز، صلاحیت و ارتقای تخصصی برای میزان انرژی.

22ـ نظارت بر تشکیل و فعالیت های واحدهای مدیریت انرژی و استقرار نظام حرفه ای صلاحیت و آموزش و ارتقای تخصصی مدیران این واحدها، موضوع مواد (24)، (54) و (69) قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی مصوب 1389 با اصلاحات بعدی.

23ـ تدوین آیین‌نامه‌ها، دستورالعمل ها، طرح ها و اقدامات اجرایی و نظارتی مرتبط با بهره وری و بهینه‌سازی زنجیره تولید تا مصرف انرژی و ارائه به مراجع ذی ربط برای تصویب.

24ـ سیاست گذاری در زمینه فعال سازی ظرفیت استان ها در حوزه بهره وری و بهینه‌سازی در طول زنجیره تولید تا مصرف و ایجاد هماهنگی استانداران در این خصوص.

25ـ استفاده از ظرفیت مشاوران بهینه‌سازی در طول زنجیره تولید تا مصرف انرژی و همکاری و امضای انواع قرارداد با نهادها و شرکت های غیردولتی در چهارچوب وظایف سازمان.

26ـ نمایندگی، عضویت و حضور در مجامع بین المللی.

27ـ جذب منابع مالی و مشوق های بین المللی در زمینه بهره وری و بهینه‌سازی انرژی و محیط زیست.

28ـ سایر وظایف و اختیارات محوله به سازمان به موجب قوانین.

فصل دوم ـ ارکان سازمان

ماده 6 ـ سازمان دارای ارکان زیر می‌باشد:

1ـ شورای سازمان.

2ـ رئیس سازمان.

ماده 7ـ شورای سازمان مرکب از اعضای زیر است:

1ـ رئیس جمهور (رئیس شورا).

2ـ وزیر نفت.

3ـ وزیر نیرو.

4ـ وزیر امور اقتصادی و دارایی.

5 ـ وزیر کشور.

6 ـ وزیر راه و شهرسازی.

7ـ وزیر صنعت، معدن و تجارت.

8 ـ وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات.

9ـ رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور.

10ـ رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.

11ـ رئیس سازمان (دبیر شورا).

12ـ دو نفر از افراد مسلمان، مؤمن، موثق و امین و صاحب نظر مرتبط با اهداف و مأموریت های سازمان به پیشنهاد رئیس سازمان و با حکم رئیس جمهور.

تبصره1ـ تصمیمات شورا پس از تأیید رئیس جمهور، لازم الاجرا است.

تبصره 2ـ ترتیب تشکیل جلسات و چگونگی اتخاذ تصمیم شورا براساس شیوه نامه/دستورالعملی است که به تصویب شورا خواهد رسید.

تبصره 3ـ به تشخیص رئیس شورا، از وزرا و عالی ترین مقام دستگاه های اجرایی ذی ربط در موارد لزوم برای حضور در جلسات شورا و تصمیم گیری دعوت می شود.

ماده 8 ـ وظایف شورای سازمان در چهارچوب قوانین و مقررات و علاوه بر وظایف مقرر در سایر مفاد این اساسنامه، به شرح زیر است:

1ـ تصویب ساختار، تشکیلات و آیین‌نامه مالی و معاملاتی سازمان و صندوق جهت طی فرآیند قانونی.

2ـ تأیید گزارش های نظارت بر صندوق مشتمل بر وصول منابع و مدیریت مصارف صندوق.

3ـ تصویب برنامه و بودجه سازمان و صندوق جهت طی فرآیند قانونی.

4ـ اتخاذ تصمیم درخصوص انحلال یا تصفیه صندوق و ارائه آن به هیئت وزیران جهت طی مراحل قانونی.

ماده 9ـ رئیس سازمان بالاترین مقام حقوقی، اداری و اجرایی سازمان است که از میان افراد مسلمان، مؤمن، موثق و امین و با حکم رئیس جمهور برای مدت چهار سال با قابلیت تمدید، منصوب و مسئولیت حسن اجرای امور و حفظ حقوق، منافع و اموال سازمان را برعهده خواهد داشت.

ماده 10ـ رئیس سازمان در چهارچوب قوانین و مقررات، کلیه وظایف و اختیارات اداره سازمان از جمله موارد زیر را بر عهده دارد:

1ـ اجرای مصوبات شورای سازمان.

2ـ عقد قرارداد با سرمایه گذاران و یا صدور انواع گواهی ها از قبیل گواهی صرفه جویی و گواهی عدم مصرف سوخت.

3ـ پیشنهاد اعضای هیئت مدیره صندوق به رئیس هیئت امنای صندوق جهت انتصاب.

4ـ تدوین برنامه و بودجه سازمان و صندوق و ارائه به شورای سازمان.

5 ـ تدوین ساختار و تشکیلات سازمان و صندوق و ارائه به شورای سازمان.

6 ـ اتخاذ تصمیم نسبت به جذب، انتصاب و ارتقای سرمایه انسانی و تعیین حقوق، مزایا و پاداش مبتنی بر شایستگی ها و عملکرد آن ها.

7ـ پیگیری و اقدام در راستای مشارکت و همکاری با سایر دستگاه‌های اجرایی و مؤسسات و شرکت‌های واجد صلاحیت فنی و مالی در چهارچوب وظایف سازمان.

8 ـ افتتاح حساب و پرداخت و دریافت وجوه نزد بانک ها و مؤسسات مالی کشور.

9ـ انعقاد انواع عقود و معاملات، از جمله قراردادهای خرید خدمات از بخش تعاونی، خصوصی و نهادها و موسسات عمومی غیردولتی و افراد حقیقی واجد صلاحیت در چهارچوب وظایف سازمان به استناد مواد فصل دوم قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 با اصلاحات بعدی.

10ـ امضای کلیه اسناد و اوراق تعهدآور، اسناد مالی، اداری و مکاتبات سازمان.

11ـ ارائه گزارش عملکرد از تحقق اهداف و اجرای وظایف سازمان به هیئت وزیران، شورای سازمان، نهادهای نظارتی و مردم.

12ـ نمایندگی سازمان در کلیه مراجع اداری و قضایی با حق توکیل به افراد موثق و امین برای استیفای حقوق سازمان. وکیل باید با رعایت شرایط اسلام، ایمان، تخصص، وثاقت و امانت انتخاب شود.

13ـ استفاده از ظرفیت مطالعات و پژوهش های کاربردی مراکز علمی، تحقیقاتی و مشاوره ای در راستای تحقق اهداف سازمان.

14ـ مسئولیت کلی اداره امور سازمان، هدایت، ارزیابی و نظارت بر حسن اجرای فعالیت های سازمان.

تبصره ـ رئیس سازمان می تواند با مسئولیت خود قسمتی از اختیارات و و ظایف خود را به هر یک از مدیران ارشد سازمان که واجد شرایط اسلام، ایمان، تخصص، وثاقت و امانت می‌باشد تفویض نماید.

تفویض اختیارات مزبور نافی مسئو لیت های نهایی و پاسخگویی رئیس سازمان به مراجع ذی صلاح نمی‌باشد.

فصل سوم ـ صندوق بهینه‌سازی مصرف انرژی

ماده 11ـ صندوق دارای شخصیت حقوقی، اداری و مالی مستقل بوده و با ماهیت شرکت دولتی زیر نظر سازمان  و بدون ایجاد نمایندگی و شعب استانی تشکیل و واجد وظایف زیر در چهارچوب قوانین و مقررات می‌باشد:

1ـ بررسی های اقتصادی و مالی از قبیل تراز مالی، جریان نقدینگی و بازدهی برای طرح (پروژه)های بهره وری و بهینه‌سازی در طول زنجیره تولید تا مصرف انرژی معرفی شده توسط سازمان و تأیید طرح (پروژه)ها برای انعقاد قرارداد و یا صدور انواع گواهی ها پس از تصویب سازوکارهای آن توسط هیئت امناء.

2ـ جلب، جذب و هدایت منابع مالی و وجوه ریالی و ارزی از سرمایه گذاران داخلی و خارجی برای اجرای طرح (پروژه)های بهره وری و بهینه‌سازی در طول زنجیره تولید تا مصرف انرژی مصوب سازمان به صورت رقابتی با اطمینان از عدم بروز تعارضات منافع پس از تصویب سازوکارهای آن توسط هیئت امناء.

3ـ مشارکت با بانک ها، بیمه ها، صندوق های تخصصی و نهادهای مالی به منظور تأمین مالی طرح (پروژه)ها با اهرم سازی منابع صندوق و عاملیت مؤسسات مالی، سرمایه گذاری مشترک و صدور انواع ضمانت نامه‌های بانکی و اعتباری با شرایط رقابتی پس از تصویب سازوکارها و شرایط تأمین مالی توسط هیئت امناء.

4ـ تسهیل عملیات بازار بهینه‌سازی انرژی از طریق تقویت بازارگردانی و پوشش خطر (ریسک) با استفاده از ابزارهای مختلف بازار مشتمل بر گواهی صرفه جویی با تضمین خرید و تسویه گواهی ها و کاهش نکول پذیری آن ها.

5 ـ استفاده از ظرفیت انواع نهادهای مالی تخصصی و به کارگیری انواع ابزارهای مالی صندوق طرح (پروژه) و گواهی صرفه جویی انرژی برای انجام وظایف محوله در راستای مأموریت صندوق.

6 ـ پایش و ارزیابی عملکرد طرح (پروژه)های مصوب و گواهی های صادره.

7ـ ارائه گزارش بازخورد و پیشنهادهای اصلاحی در خصوص تحقق اهداف و نظامات طرح (پروژه)های مصوب و گواهی های صادره به سازمان.

8 ـ مدیریت بهینه منابع در اختیار به منظور حفظ ارزش سرمایه صندوق.

ماده 12ـ منابع صندوق به شرح زیر است:

1ـ منابع باقیمانده در حساب بهینه‌سازی مصرف انرژی.

2ـ  اختصاص سالانه یک واحد درصد از سهم دولت از منابع حاصل از صادرات نفت خام، میعانات گازی و خالص صادرات گاز طبیعی متناسب با وصول این منابع با پیش بینی در قوانین بودجه سنواتی.

3ـ سالانه پنج درصد (5%) از سود شرکت های تابعه وزارتخانه های نفت و نیرو.

4ـ تمام عوارض گازهای مشعل (فلر) سوزانده شده در تاسیسات نفت و گاز مطابق سازوکار مندرج در بند (ث) ماده (46) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403.

5 ـ عواید حاصل از صرفه جویی سوخت موضوع ماده (61) قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی مصوب 1389 با اصلاحات بعدی.

6 ـ جریمه های موضوع ماده (26) قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی مصوب 1389 با اصلاحات بعدی بر مبنای قیمت صادراتی.

7ـ ده درصد (10%) از عواید حاصل از صادرات و فروش داخلی تمامی محصولات فرعی گاز از جمله اتان، پروپان، بوتان، پنتان و گوگرد و همچنین مایعات گازی شرکت های تابعه وزارت نفت.

8 ـ منابع حاصل از خسارت عدم تحویل حامل های انرژی صرفه جویی شده توسط شرکت های تابعه وزارتخانه های نفت و نیرو در چهارچوب و با رعایت قوانین مربوط.

9ـ جریمه دریافتی جزء (2) بند (پ) ماده (44) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403.

10ـ حداقل سی درصد (30%) از سهم دولت از عواید حاصل از صرفه جویی انرژی در هر بخش.

11ـ منابع حاصل از عملیات صندوق.

12ـ کمک های دریافتی با رعایت قوانین.

13ـ سایر منابع پیش بینی شده در قوانین برای ارتقای بهره وری و بهینه‌سازی زنجیره تولید تا مصرف انرژی.

ماده 13ـ مصارف صندوق با رعایت قوانین مربوط به شرح زیر است:

1ـ خرید تضمینی گواهی‌های صرفه جویی انرژی یا عدم مصرف سوخت ارائه شده توسط مردم، بخش دولتی و بخش غیردولتی با حداقل قیمت معادل پنجاه درصد (50%) بالاترین قیمت داخلی هر حامل انرژی مندرج در گواهی.

2ـ تأمین مالی طرح (پروژه)های بهره وری و بهینه‌سازی در طول زنجیره تولید تا مصرف انرژی مصوب سازمان صرفاً از طریق اهرم سازی منابع با بانک ها، بیمه ها، صندوق های تخصصی و نهادهای مالی تا سقف پنجاه درصد (50%) کل منابع صندوق.

3ـ سایر مصارف براساس تکلیف قانونی و وظایف مندرج در این اساسنامه.

تبصره ـ استفـاده از منابع صندوق برای هرگونه مصـارف غیر از موارد فوق، از جمله اعتبارات هزینه ای، تملک دارایی های سرمایه ای، پرداخت دیون و تعهدات گذشته ممنوع است.

ماده 14ـ ارکان صندوق به شرح زیر است:

1ـ هیئت امنا.

2ـ هیئت مدیره.

3ـ رئیس.

4ـ حسابرس و بازرس قانونی.

ماده 15ـ اعضای هیئت امنای صندوق همان اعضای شورای سازمان است.

تبصره 1ـ دبیرخانه هیئت امنا در سازمان مستقر است و امور مربوط به هیئت امنا از طریق دبیرخانه انجام می شود.

تبصره 2ـ جلسات هیئت امنای صندوق حداقل سالی دو بار تشکیل می شود و با حضور حداقل دوسوم اعضا رسمیت یافته و مصوبات آن با رای اکثریت اعضا معتبر خواهد بود.

تبصره 3ـ ترتیب تشکیل جلسات و چگونگی اتخاذ تصمیم هیئت امنا براساس شیوه نامه/دستورالعملی است که به تصویب هیئت امنا خواهد رسید.

ماده 16ـ هیئت امنا به عنوان بالاترین رکن صندوق علاوه بر وظایف و اختیارات مقرر در سایر مفاد این اساسنامه دارای وظایف و اختیارات زیر در چهارچوب قوانین و مقررات است:

1ـ تصویب برنامه‌ها، بودجه سالانه، صورت های مالی و گزارش عملکرد صندوق.

2ـ تعیین حسابرس و بازرس قانونی با رعایت شرایط اسلام، ایمان، تخصص، وثاقت و امانت.

3ـ پیشنهاد انحلال یا تصفیه صندوق و ارائه آن به شورای سازمان جهت طی مراحل قانونی.

ماده 17ـ به منظور اداره امور صندوق در چهارچوب مفاد این اساسنامه و مصوبات هیئت امنا، هیئت مدیره صندوق مرکب از رئیس سازمان (رئیس هیئت مدیره) و دو نفر عضو موظف از بین معاونین سازمان که از میان افراد مسلمان، موثق و امین انتخاب شده اند به پیشنهاد رئیس سازمان و با حکم رئیس هیئت امنا برای مدت چهار سال منصوب می شوند و در صورت انقضای مدت عضویت تا تعیین اعضای جدید، مسئولیت آنان ادامه خواهد داشت و انتخاب مجدد ایشان برای دوره های بعد بلامانع است.

ماده 18ـ هیئت مدیره در چهارچوب قوانین و مقررات، دارای وظایف و اختیارات زیر می‌باشد:

1ـ اجرای مصوبات هیئت امنا در چهارچوب مفاد این اساسنامه.

2ـ تدوین برنامه‌ها، بودجه سالانه، صورت های مالی و گزارش عملکرد صندوق و ارائه به هیئت امنا.

3ـ انعقاد قرارداد مشاوره با اشخاص حقیقی و حقوقی در امور سرمایه گذاری و مهندسی مالی و نظارت کمی و کیفی برای ارزیابی، بهبود و ارتقای عملکرد صندوق.

4ـ افتتاح یا بستن حساب های ارزی و ریالی در بانک های داخلی و خارجی و استفاده از آن ها به نام صندوق و مسدود نمودن آن ها حسب مورد.

5 ـ ارجاع دعاوی مورد اختلاف به داوری و پیشنهاد صلح و سازش دعاوی به هیئت امنا با رعایت اصل یکصد و سی و نهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.

6 ـ پیشنهاد انحلال یا تصفیه صندوق و ارائه آن به هیئت امنا.

7ـ اتخاذ تصمیم نسبت به امور اجرایی که در محدوده وظایف و اهداف صندوق قرار دارد به جز آنچه که صراحتاً برابر مفاد این اساسنامه در صلاحیت هیئت امنا قرار گرفته است.

8 ـ هیئت مدیره می تواند قسمتی از اختیارات خود را به موجب ابلاغ کتبی به رئیس سازمان تفویض کند.

ماده 19ـ رئیس سازمان بالاترین مقام اجرایی صندوق است که در چهارچوب قوانین و مقررات، مفاد اساسنامه و مصوبات هیئت امنا و هیئت مدیره دارای اختیارات لازم برای انجام کلیه امور صندوق و وظایف و اختیارات زیر می‌باشد:

1ـ اجرای مصوبات هیئت امنا و هیئت مدیره.

2ـ طرح و برنامه ریزی، تهیه و تأمین تدارکات برای انجام برنامه‌های مصوب صندوق.

3ـ اتخاذ تصمیم درباره کلیه امور اداری، آموزشی، استخدامی و اخراج کارکنان.

4ـ تهیه و تنظیم صورت های مالی و گزارش عملکرد سالانه صندوق.

5 ـ اقامه دعوا علیه اشخاص اعم از حقیقی و حقوقی، مؤسسات و شرکت های دولتی و غیردولتی در موارد لزوم و دفاع از کلیه دعاوی که علیه صندوق اقامه شده و اقامه دعوای متقابل، ورود ثالث و دفاع از دعاوی متقابل در تمام مراجع با رعایت اصل یکصد و سی و چهارم قانون اساسی و مفاد حکم بند (الف) ماده (117) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403.

6 ـ نمایندگی صندوق در مراجع قضایی، اداری، ثبتی و همچنین در مقابل سایر اشخاص حقیقی و حقوقی با حق توکیل به غیر. وکیل باید با رعایت شرایط اسلام، ایمان، تخصص، وثاقت و امانت انتخاب شود.

تبصره 1ـ رئیس سازمان می تواند قسمتی از اختیارات خود را با ابلاغ کتبی به هر یک از معاونین و مدیران صندوق که واجد شرایط اسلام، ایمان، تخصص، وثاقت و امانت می باشند، به تشخیص و مسئولیت خود تفویض کند.

تبصره 2ـ کلیه اسناد، اوراق مالی، قراردادها و اسناد تعهدآور صندوق با امضای مشترک رئیس سازمان و یکی از اعضای هیئت مدیره (به انتخاب هیئت مدیره) و با مهر صندوق معتبر است.

ماده 20ـ سال مالی صندوق از اول فروردین ماه هر سال تا پایان اسفندماه همان سال است، به جز سال اول که ابتدای آن از تاریخ ابلاغ این اساسنامه می‌باشد.

ماده 21ـ انجام عملیات حسابرسی صندوق اعم از رسیدگی به ترازنامه و حساب سود و زیان صندوق از طریق حسابرس و بازرس قانونی صورت می پذیرد.

تبصره ـ حسابرس و بازرس قانونی حق مداخله در عملیات اجرایی صندوق را ندارد ولی می تواند نظرات خود را به صورت کتبی به رئیس سازمان اطلاع دهد.

ماده 22ـ صندوق، در کلیه امور خود تابع این اساسنامه و قوانین می‌باشد و در موضوعاتی که حکمی در این اساسنامه و قوانین پیش بینی نشده است، تابع قانون تجارت (در مواردی که به تشخیص فقهای شورای نگهبان مغایر شرع نباشد) خواهد بود.

فصل چهارم ـ نظام حکمرانی سازمان 

ماده 23ـ سازمان موظف است به منظور ارتقای بهره وری و یکپارچه سازی ساختاری، حذف وظایف و ساختارهای موازی یا پراکنده، فهرست وظایف و خدمات توزیع شده در سایر دستگاه های اجرایی که با وظایف این سازمان مرتبط هستند را احصا و پیشنهاد حذف و اصلاح آن ها را جهت سیر مراحل قانونی ارائه نماید.

ماده 24ـ سازمان جهت انجام و ظایف قانونی خود، ساختار سازمانی را مبتنی بر فصول دوم و چهارم قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 با اصلاحات بعدی و سایر قوانین و مقررات مربوط با رعایت موارد زیر طراحی و اجرا نماید:

1ـ ساختار سازمانی مبتنی بر وظایف سیاست گذاری، تنظیم گری، ارزیابی و نظارت تهیه خواهد شد و کلیه تصدی های موضوع این اساسنامه از طریق نظام مدیریت کارفرمایی با استفاده از روش خرید خدمت و برون‌سپاری به بخش غیردولتی با تأکید بر بخش خصوصی، تعاونی و سازمان های مردم نهاد در چهارچوب فصل دوم قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 با اصلاحات بعدی انجام می گردد.

2ـ وظایف سازمان در سطح استان ها و شهرستان ها با استفاده از ظرفیت بند (1) این ماده انجام می شود و هیچ گونه واحد سازمانی در سطوح مذکور وجود نخواهد داشت.

ماده 25ـ سازمان جهت انجام و ظایف قانونی خود، جذب و نگهداشت سرمایه انسانی را مبتنی بر قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 با اصلاحات بعدی و سایر قوانین و مقررات مربوط و با رعایت موارد زیر طراحی و اجرا نماید:

1ـ سرمایه انسانی نوآور، توانمند و متخصص صرفاً از طریق استخدام پیمانی و یا به کارگیری به صورت قرارداد کار معین.

تبصره ـ سازمان می تواند از خدمات افراد متخصص، موثق و امین با پرداخت حق الزحمه استفاده نماید.

2ـ کارکنان براساس محصول و نتایج خدمات آن ها به منظور تصمیم گیری درخصوص ارتقا، تمدید و یا اتمام قرارداد همکاری آن ها به صورت مستمر ارزیابی می شوند.

3ـ نظام مدیریت عملکرد سازمان، مدیران و کارکنان با رعایت مواد (81) و (82) قانون مدیریت خدمات کشوری و ماده (110) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران با هدف سنجش اثربخشی و کارایی و مبتنی بر نتیجه و محصول بر بستر فناوری های نوین طراحی و مزایای کارکنان و فوق العاده های مربوط براساس نتایج ارزیابی عملکرد پرداخت می شود.

ماده 26ـ سازمان باید نظام برنامه ریزی و بودجه ریزی را با رعایت راهبردهای زیر طراحی و اجرا نماید:

1ـ سازمان موظف است، در چهارچوب برنامه‌های پیشرفت و قوانین، برنامه میان مدت با ارکان موضوعات راهبردی، اهداف محوری، اقدامات اساسی و منابع برآوردی را طراحی و به تصویب شورای سازمان برساند.

2ـ سازمان موظف است، در راستای برنامه میان مدت، برنامه عملیاتی را با تعیین شاخص های کلیدی عملکردی و نتیجه ای و با تفکیک آن به فعالیت های ماهانه با قید زمان، بودجه، مسئولیت و محصول طراحی و به تصویب شورای سازمان برساند.

3ـ سازمان موظف است، بودجه ریزی عملیاتی را به پیوست برنامه عملیاتی مبتنی بر محاسبه قیمت تمام شده متناسب با کیفیت ارائه خدمت، محل ارائه خدمت و رعایت ضوابط (استانداردهای) فنی تهیه و به تصویب شورای سازمان برساند.

ماده 27ـ تغییرات و اصلاحات در این اساسنامه به پیشنهاد رئیس سازمان و پس از تأیید شورای سازمان با تصویب هیئت و زیران انجام خواهد شد.

این اساسنامه به موجب نامه شماره 102/48896 مورخ 1405/2/28شورای نگهبان مغایر با موازین شرع و قانون اساسی شناخته نشد.

معاون اول رئیس جمهور ـ محمدرضا عارف