تاریخ دادنامه: ۱۴۰۵/۳/۵ شماره دادنامه: ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۰۵۴۷۳۴۹
شماره پرونده: ۰۴۰۰۶۶۶
مرجع رسیدگی: هیئت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
طرف شکایت: استانداری اصفهان ـ اداره کل ورزش و جوانان اصفهان
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند یک مصوبه جلسه ۵۹ مورخ ۱۴۰۲/۸/۲ ستاد ساماندهی امور جوانان استان اصفهان (ابلاغی به موجب تصویب‌نامه شماره ۲۰/۱۰/۹۴۸۹۲ مورخ ۱۴۰۲/۸/۱۰)
گردش کار: معاونت حقوقی، نظارت همگانی و امور مجلس سازمان بازرسی کل کشور به موجب دادخواست و لایحه ای به شماره ۱۹۱۷۵ مورخ ۱۴۰۴/۱/۲۴ اعلام کرده است که:
"به استحضار می رسد؛ براساس جلسه ۵۹ مورخ ۱۴۰۲/۸/۲ ستاد ساماندهی امور جوانان استان اصفهان، اداره کل ورزش و جوانان به عنوان دبیر جلسات ستاد ساماندهی امور جوانان نسبت به انجام مکاتبه با کلّیه دستگاه های اجرایی مبنی بر معرّفی مشاور جوان مطابق با شرح مندرج در بند یک مصوبه ستاد ساماندهی امور جوانان استان (از جمله نامه شماره ۱۴۰۳/۷۰۳/۱۰۲۸/ص مورخ ۱۴۰۳/۲/۴) نموده است.
این درحالی است که؛
در اجرای ماده ۴۱ قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، آیین‌نامه اجرایی آن طی شماره ۴۵۶۸۱/ت ۴۷۶۳۶هـ مورخ ۱۳۹۱/۳/۸ به تصویب هیئت وزیران رسیده و براساس ماده ۵ آیین‌نامه اجرایی، ستاد استانی ساماندهی امور جوانان با ترکیب بالاترین مقام واحدهای استانی متناظر ستاد ملّی با ریاست استاندار تشکیل می‌شود و وظیفه هماهنگی بین واحدهای استانی دستگاه های اجرایی را بر عهده دارد. ستاد استانی موظّف است گزارش اقدامات واحدهای استانی دستگاه های اجرایی را به ستاد ملّی ارائه نماید. همچنین به استناد بند ۵ تصویب‌نامه جلسه بیست و هشتم شورای عالی جوانان مورخ ۱۳۸۶/۲/۶، آیین‌نامه ستاد استانی ساماندهی امور جوانان درسی و چهارمین شورای عالی جوانان مورخ ۱۳۹۰/۹/۵ بازنگری و به تصویب رسیده است. با ملاحظه ماده ۴۱ برنامه پنجم مذکور و همچنین آیین‌نامه اجرایی آن و ماده ۳ آیین‌نامه ستاد استانی ساماندهی امور جوانان مصوّب ۱۳۹۰/۹/۵، وظیفه ستاد ایجاد هماهنگی بین دستگاه های اجرایی در قالب تقسیم کار استانی، بررسی تحقّق اهداف و شاخص های اجرای برنامه در سطح استان، پیگیری مصوبات ستاد استان و ارزیابی عملکرد دستگاه ها و ارائه گزارش به ستاد ملّی می‌باشد. لذا در هیچ یک از مواد قانونی و آیین‌نامه‌ها، وظیفه و اختیاری برای ستاد استانی ساماندهی امور جوانان مبنی بر الزام دستگاه های اجرایی به بکارگیری مشاور جوان پیش‌بینی نشده است.
۳ـ به استناد بند (الف) ماده ۲۹ قانون مدیریت خدمات کشوری، سقف پُست های سازمانی با رعایت راهبردهای مذکور در فصل دوم این قانون و با پیشنهاد دستگاه و تأیید سازمان اداری و استخدامی به تصویب هیئت وزیران می رسد. بکارگیری نیروی انسانی صرفاً براساس ساختار سازمانی هر دستگاه امکان پذیر بوده و خارج از آن مجوّزی ندارد. هرگونه حضور در دستگاه اجرایی منوط به وجود رابطه استخدامی و رعایت قوانین مربوطه و همچنین رعایت قانون تسرّی قانون گزینش معلّمان و کارکنان آموزش و پرورش به سایر وزارتخانه ها، سازمان ها و مؤسّسات دولتی می‌باشد و وفق ماده ۵۲ قانون مدیریت خدمات کشوری، هر نوع بکارگیری افراد به غیر از حالات مندرج در ماده ۴۵ و تبصره ماده ۳۲ قانون فوق ممنوع است. مصوبه ستاد ساماندهی امور جوانان استان اصفهان مبنی بر معرّفی مشاور از بین افراد غیر شاغل در دستگاه های اجرایی ایراد قانونی دارد.
۴ـ بند «هـ» ماده ۲۹ قانون مدیریت خدمات کشوری، تعداد پُست های مشاور برای مقامات اجرایی را مشخص نموده است. در این راستا، سازمان اداری و استخدامی طی بخشنامه شماره ۷۰۷۸۳۲ مورخ ۱۳۹۷/۱۲/۱۸ و در اجرای بند «هـ» ماده ۲۹ قانون مدیریت خدمات کشوری، تعیین و انتصاب مشاور در دستگاه های اجرایی را فقط در قالب پُست های مصوّب مُجاز دانسته و تأکید شده که از صدور احکام انشایی یا ابلاغ داخلی برای افراد به عنوان «مشاور» خودداری نمایند. همچنین رئیس سازمان اداری و استخدامی طی بخشنامه شماره ۴۱۵۶ مورخ ۱۴۰۱/۱/۲۴ و به منظور بهره گیری از ظرفیت جوانان نخبه و تجارب متخصّصین در تأیید بخشنامه شماره ۷۰۷۸۳۲ مورخ ۱۳۹۷/۲/۱۸ اعلام نموده فقط وزرا، رؤسای سازمان های مستقل زیر نظر رئیس جمهور، استانداران و رؤسای مؤسّسات دولتی با گستره کشوری مُجازند؛ حداکثر ۵ نفر را از طریق احکام انشایی یا ابلاغ داخلی در چهارچوب قوانین و مقرّرات مربوط به عنوان مشاور تعیین کنند. لذا بکارگیری مشاور جوان در دستگاه های اجرایی مبنای قانونی نداشته و هرگونه بکارگیری مشاور، فقط در چهارچوب پُست های سازمانی مُجاز است.
۵ ـ طبق ماده ۴ قانون تنظیم بخشی از مقرّرات مالی دولت، دریافت هرگونه وجه، کالا و یا خدمات تحت هر عنوان از اشخاص حقیقی و حقوقی توسط دستگاه های اجرایی ممنوع است. لذا افراد نمی توانند تحت عنوان ارائه خدمت (ولو بدون اخذ وجه) و بدون مشخص بودن رابطه استخدامی در دستگاه حاضر و یا بکارگیری شوند.
۶ ـ براساس این مصوبه و مکاتبه انجام شده اداره کل ورزش و جوانان، تعدادی از افراد تحت عنوان مشاور در دستگاه های اجرایی استان بکارگیری شده که با عنایت به صدور ابلاغ جهت نامبردگان، این افراد می توانند در آینده از طریق سایر مراجع قانونی، ادّعای پرداخت حق و حقوق و حتی مطالبه بکارگیری در دستگاه نمایند و عدم طی شدن مراحل قانونی بکارگیری ایشان، موجب عدم امکان پرداخت به ایشان بوده و با توجّه به عدم طی شدن مراحل گزینش، دسترسی آنان به سامانه ها و اسناد دولتی دارای ایراد می‌باشد.
یادآور می‌شود؛ معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری اصفهان در پاسخ به چرایی وضع مصوبه مزبور اظهار داشت:
«... در پنجاه و نهمین جلسه ستاد ساماندهی استان مورخ ۱۴۰۲/۸/۲ و با هدف استفاده از ظرفیت جوانان متعهّد و نخبه در پیشبرد برنامه‌های دستگاه های اجرایی، معرّفی اشخاص مذکور صرفاً به عنوان بازوی مشورتی برای مدیران بوده و هیچ گونه استقرار در دستگاه، خدمت منظّم و رابطه و تعهّد استخدامی را ایجاد نمی کند و تنها به منظور افزایش مشارکت مردم و استفاده از ظرفیت های جوانان به عنوان حلقه میانی مورد تأکید مقام معظّم رهبری (مدّظله العالی) می‌باشد.»
پاسخ قابل قبول نبوده و موضوعی تحت عنوان بازوی مشورتی مدیران در قوانین جاری کشور پیش‌بینی نشده و در مصوبه به صراحت به معرّفی مشاور تأکید شده و در بند ۲ مصوبه ستاد ساماندهی امور جوانان استان نیز تأکید به برگزاری همایش برای این مشاوران تأکید گردیده و افزایش مشارکت مردم ارتباطی با بکارگیری یک فرد بدون رابطه استخدامی در دستگاه های اجرایی ندارد.
۷ـ با این اوصاف، وفق مصوبه فوق مقرّر گردیده که یک نفر در بازه سنی ۱۸ تا ۳۵ که فاقد رابطه استخدامی با دستگاه می‌باشد، به عنوان مشاور جوان مدیران دستگاه های اجرایی به دبیرخانه ستاد معرّفی گردد. این در حالی است که ستاد ساماندهی امور جوانان استان براساس ماده ۴۱ قانون برنامه پنجم توسعه مزبور تشکیل و در شرح وظایف آن، موضوع الزام دستگاه های اجرایی بر بکارگیری مشاور جوان بدون رابطه استخدامی در دستگاه های اجرایی پیش‌بینی نشده و از طرفی وفق ماده ۵۲ قانون مدیریت خدمات کشوری، هر نوع بکارگیری افراد به غیر از حالات مندرج در ماده ۴۵ و تبصره ماده ۳۲ قانون مذکور ممنوع است.
منطبق با بند «هـ» ماده ۲۹ قانون مدیریت خدمات کشوری، تعداد پُست های مشاور برای مقامات اجرایی را مشخص نموده و سازمان اداری و استخدامی طی بخشنامه‌های متعدّد برعدم صدور ابلاغ انشایی به منظور بکارگیری مشاور برخلاف پُست های سازمانی تأکید کرده است. بنابراین با توجّه به حضور افراد تحت هر عنوان بدون رابطه استخدامی و داشتن پُست سازمانی و بدون طی شدن سایر مراحل قانونی از جمله قانون تسّری قانون گزینش معلّمان و کارکنان آموزش و پرورش به سایر وزارتخانه ها، سازمان ها و مؤسّسات دولتی ممنوع است.
بنا به مراتب فوق و در اجرای تبصره ۲ ذیل ماده ۲ قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور، تقاضای ابطال بند یک تصویب‌نامه موضوع صورتجلسه پنجاه و نهم مورخ ۱۴۰۲/۸/۲ ستاد ساماندهی امور جوانان استان اصفهان در هیئت عمومی مورد تقاضا است."
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
"شماره ۲۰/۱۰/۹۴۸۹۲ مورخ ۱۴۰۲/۸/۱۰
تصویب‌نامه ستاد ساماندهی امور جوانان استان اصفهان
ابلاغ به اداره کل ورزش و جوانان استان و کلّیه دستگاه های مرتبط با امور جوانان استان
ستاد ساماندهی امور جوانان استان در جلسه پنجاه و نهم مورخ ۱۴۰۲/۸/۲ موارد زیر را تصویب نمود.
ردیف ـ شرح مصوبه
۱ـ مقرّر گردید کلّیه مدیران دستگاه های اجرایی نسبت به معرفی یک نفر مشاور جوان با در نظر گرفتن شرایط زیر و طبق جدول پیوست به دبیرخانه ستاد ساماندهی امور جوانان (اداره کل ورزش و جوانان) اقدام نمایند:
دارای صلاحیت های علمی- کاری، اعتقادی و فردی. دارای بازه سنّی ۱۸ تا ۲۵ سال. از جوانان شاغل در آن دستگاه نباشد. مشخصات بانوان واجد شرایط نیز برای معرفی مشاور لحاظ گردد.
موضوع مصوبه ـ کمیّت اجرا ـ اعتبار مورد نیاز (مقدار (ریال) ـ دستگاه تأمین کننده) ـ تاریخ اجرا ـ مجری ـ مسئول پیگیری
ـ ـ ـ ۱۳ آبان ۱۴۰۲ ـ کلّیه دستگاه های اجرایی ـ دبیرخانه ستاد ساماندهی امور جوانان.
................
ـ استاندار و رئیس ستاد ساماندهی امور جوانان استان اصفهان"
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل اداره کل ورزش و جوانان استان اصفهان به موجب لایحه شماره ۲۵۶۹/ ۱۴۰۴/۳۰۳/ص مورخ ۱۴۰۴/۴/۳ توضیح داده است که:
"به استحضار می رساند؛ با توجه به این که طبق بیانیه گام دوم انقلاب بر نقش کلیدی و محوری نسل جوان در اداره امور کشور و استفاده از ظرفیت جوانان در اجرای سرفصل های علم و پژوهش، معنویت و اخلاق، اقتصاد، عدالت و مبارزه با فساد، استقلال و آزادی عزّت ملّی، روابط خارجی و مرزبندی با دشمن و سبک زندگی تأکید شده و توانمندسازی و تربیت نسل جوان در اجرای بهتر سرفصل های مذکور از اهمیّت بالایی برخوردار بوده و از طرفی با عنایت به وجود مشکلات مختلف اقتصادی و معیشتی و سابقه وجود اعتراضات و ناآرامی های ایجاد شده توسط جوانان در سال ۱۴۰۱، هدف از تصویب بند یک مصوبات جلسه پنجاه و نه ستاد استانی ساماندهی امور جوانان مبنی بر معرّفی مشاور جوان توسط دستگاه های اجرایی؛ صرفاً به عنوان فرصتی جهت توانمندسازی جوانان برای پذیرش مسئولیت، جانشین پروری و تربیت مدیران آینده، آشنایی جوانان با شرح وظایف دستگاه های اجرایی و در نهایت استفاده از ظرفیت جوانان نخبه و خلّاق در ارائه راه حل های نوین جهت حل مشکلات و مسائل جامعه بوده است، لذا با تأیید و امضا صورتجلسه توسط استاندار وقت و تأکید رئیس جلسه ستاد ساماندهی (معاون سیاسی امنیتی و اجتماعی وقت) مصوبه مذکور در راستای ایجاد احساس مفید بودن و انگیزه برای مشارکت اجتماعی جوانان در تعیین سرنوشت و آینده آنان بوده و معرّفی جوانان مذکور پس از توجیه نمودن آنان، به صورت کاملاً داوطلبانه و بدون ادّعای هرگونه رابطه استخدامی صورت گرفته است و با توجّه به انجام امور محوّله به صورت داوطلبانه و افتخاری، لذا از این حیث مغایرتی با قانون مدیریت خدمات کشوری نداشته و ایجاد تعهـّد غیرقانونی برای دولت ننموده است. علی هذا با توجه به مطالب معنونه از آن مقام تقاضای صدور رأی شایسته مورد استدعا است"
هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۵/۳/۵ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رأی هیئت عمومی
براساس بند (الف) ماده ۴۱ قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران دستگاه های اجرایی و مؤسّسات عمومی غیردولتی ذی ربط که از بودجه عمومی دولت استفاده می کنند، براساس منشور تربیتی نسل جوان و سند ملّی توسعه و ساماندهی امور جوانان مصوّب دولت ضمن ایجاد برنامه ساماندهی امور جوانان ذیل بودجه سنواتی خود از طریق ستاد ملّی و استانی ساماندهی امور جوانان باید اقدامات لازم را جهت اجرایی شدن این اسناد در طول سال های برنامه به عمل آورند. مطابق تبصره این ماده، آیین‌نامه اجرایی این ماده به تصویب هیئت وزیران می رسد و در همین راستا و براساس ماده ۵ آیین‌نامه اجرایی ماده ۴۱ قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوّب ۱۳۹۰/۱۱/۹ هیئت وزیران ستادهای استانی در هر استان با ترکیب بالاترین مقام واحدهای استانی دستگاه های اجرایی متناظر ستاد ملّی با ریاست استاندار تشکیل می‌شود و وظیفه هماهنگی بین واحدهای استانی دستگاه های اجرایی را برعهده دارد. ستاد استانی موظّف است گزارش اقدامات واحدهای استانی دستگاه های اجرایی را به ستاد ملّی ارائه نماید. با عنایت به مراتب مذکور نظر به اینکه اولاً الزام دستگاه های اجرایی بر بکارگیری مشاور جوان در شمار وظایف ستادهای استانی موضوع آیین‌نامه اجرایی مذکور قرار ندارد و ثانیاً براساس ماده ۵۲ قانون مدیریت خدمات کشوری هر نوع بکارگیری افراد در دستگاه های اجرایی به غیر از حالات مندرج در ماده ۴۵ و تبصره ماده (۳۲) این قانون ممنوع است و براساس بند (هـ) ماده ۲۹ قانون مدیریت خدمات کشوری، تعداد پستهای مشاور برای مقامات اجرایی نیز مشخص شده است بنابراین علاوه بر اینکه وضع مقرره مورد شکایت به شرح یادشده خارج از حدود اختیار مقام واضع است، همچنین اطلاق بند ۱ مصوبه پنجاه و نهم مورخ ۱۴۰۲/۸/۲ ستاد ساماندهی امور جوانان استان اصفهان مبنی بر بکارگیری مشاور جوان (در حد ایجاد رابطه استخدامی) مغایر احکام قوانین مذکور بوده و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال ۱۳۹۲ ابطال می‌شود. این رأی براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب ۱۴۰۲/۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.
رئیس هیئت عمومی دیوان عدالت اداری ـ احمدرضا عابدی
دیدگاه شما