لایحه قانونی اساسنامه بانک کشاورزی ایران [مصوب ۱۳۳۲]

فصل یکم ـ نام ـ موضوع مرکز بانک

ماده 1ـ بانکی که به موجب قانون 21 سال 1312 [قانون اجازه تاسیس بانک فلاحتی و صنعتی و سهامی] تأسیس یافته شرکت سهامی است و از این تاریخ بنام (بانک کشاورزی ایران) نامیده میشود.

ماده 2ـ منظور از تأسیس بانک کمک به توسعه و پیشرفت کشاورزی و آبیاری در کشور است. بانک برای انجام منظور فوق می‌تواند به عملیات ذیل مبادرت کند: الف ـ دادن وامهای کشاورزی ب ـ کمکهای اعتباری به شرکتها و بنگاههای کشاورزی در حال تأسیس ج ـ کمک به تأسیس و پیشرفت شرکتهای صندوق روستائی برای کمک به کشاورزان جزء و برزگران و تأمین وسائل کار وکمکهای جنسی و نقدی به آنها به وسیله دادن وام همچنین کمکهای بلاعوض به صورت استرداد تمام یا قسمتی از بهره دریافت شده. د ـ کمک به تاسیس و پیشرفت شرکت‌های تعاونی آبیاری و قنائی و تولید و مصرف بوسیله دادن وام و همچنین کمکهای بلاعوض بصورت استرداد تمام یا قسمتی از بهره دریافت شده. هـ ـ پذیرفتن پول به حساب اعم از جاری و سپرده و غیره با بهره یا بدون بهره. و ـ انتشار اوراق وام با بهره و جایزه ز ـ انجام معاملات و عملیات بانکی مربوط به امور کشاورزی ح ـ دادن اعتبار جهت عملیات عمرانی و توسعه کشاورزی اعم از دولتی یا شخصی

تبصره 1ـ در هر مورد انتشار اوراق وام با اجازه شورای عالی خواهد بود.

تبصره 2ـ عملیات مذکور در این ماده برطبق آیین‌نامه‌هائی خواهد بود که از طرف هیئت مدیره تهیه و به تصویب شورای عالی بانک خواهد رسید.

ماده 3ـ مرکز اصلی بانک در تهران است و در صورت اقتضاء می‌تواند به تشخیص هیئت مدیره در داخله کشور به تأسیس شعبه اقدام کند.

فصل دوم ـ سرمایه و سهام

ماده 4ـ سرمایه بانک یک میلیارد و پانصد میلیون ریال است که به پانزده سهم با نام یکصدهزارریالی تقسیم می‌شود. هرسهم ممکن است به پانصد قطعه دویست ریالی تقسیم شود تمام سهام متعلق به دولت است به جز سه سهم که از طرف اعضاء هیئت مدیره خریداری خواهد شد و در مدت مأموریت آنان غیر قابل انتقال خواهد بود.

ماده 5 ـ افزایش سرمایه به پیشنهاد هیئت مدیره و تصویب مجمع عمومی با انتشار سهام جدید صورت خواهد گرفت.

ماده 6 ـ کلیه سهام بانک تعهد شده و ثلث بهای آنها پرداخت گردیده است پرداخت گردیده است پرداخت بقیه بهای سهام به تدریج و به تناسب احتیاج بانک صورت خواهد گرفت. برگهای سهام و قطعات آن و دفاتر ثبت آنها از طرف هیئت مدیره و حسابدار کل بانک امضاء می‌شود.

فصل سوم ـ سازمان بانک

ماده 7ـ ارکان بانک عبارتست از: 1 ـ مجمع عمومی 2 ـ شورایعالی 3 ـ هیئت مدیره 4 ـ بازرسان

ماده 8 ـ سازمان بانک به دو قسمت تقسیم می‌شود: قسمت بانکی ـ قسمت توسعه کشاورزی

قسمت 1- مجمع عمومی

ماده 9ـ نمایندگی سهام دولت در بانک کشاورزی ایران بطور تساوی با وزیران دارائی و کشاورزی و مدیرعامل سازمان برنامه یا قائم مقام آنان خواهد بود.

ماده 10ـ تشکیل مجامع عمومی برطبق مقررات قانون تجارت صورت خواهد گرفت.

ماده 11ـ مجمع عمومی تحت ریاست وزیر دارائی تشکیل خواهد شد مذاکرات و تصمیم فقط راجع به دستور خواهد بود.

ماده 12ـ مجمع عمومی سالیانه باید در نخستین شش ماه هرسال تشکیل شود.

ماده 13ـ مجمع عمومی علاوه بر وظائف قانونی در امور ذیل بررسی و تصمیم اتخاذ می‌کند: 1ـ گزارش سالیانه هیئت مدیره و بازرسان و اوضاع مالی و برنامه‌های کشاورزی بانک. 2ـ ترازنامه سالیانه 3ـ تقسیم سود ویژه وپاداش کارکنان و مدیران بانک در صورت اقتضاء 4ـ انتخاب اعضاء هیئت مدیره که مدت مأموریت آنان پایان یافته است. 5ـ انتخاب اعضاء شورایعالی 6ـ انتخاب بازرسان 7ـ پیشنهادهای هیئت مدیره و خط مشی سال بعد 8ـ مسائل دیگری که در دستور قرار دارد.

قسمت 2 - شورایعالی

ماده 14ـ شورایعالی بانک مرکب از پنج نفر به ترتیب ذیل خواهد بود. 1ـ نماینده وزارت دارائی به انتخاب وزیر دارائی 2 ـ نماینده وزارت کشاورزی به انتخاب وزیر کشاورزی 3 ـ نماینده سازمان برنامه به انتخاب مدیرعامل سازمان برنامه 4ـ دو نفر شخص بصیر و با صلاحیت در امور بانکی و کشاورزی به انتخاب مجمع عمومی صاحبان سهام.

ماده 15ـ جلسات شورا لااقل ماهی یک بارتشکیل خواهد شد. برای رسمیت یافتن جلسات حضور سه نفر ضروری است تصمیمات شوری وقتی قابل اجرا است که لااقل سه نفر اعضاء شورا به آن رأی داده باشند در صورت تساوی آراء رأی هر طرفی که رئیس در آن شرکت دارد قابل اجرا خواهد بود.

ماده 16ـ اعضاء هیئت مدیره می‌‌توانند در جلسات شوری شرکت کنند ولی حق رأی ندارند.

ماده 17ـ وظائف شورای عالی به قرار زیر است: 1ـ تصمیم به گرفتن اعتبار از بانکهای داخلی یا دادن اعتبار به آنها. 2ـ تصویب تعرفه معاملات بانک. 3ـ تصویب آیین‌نامه‌های معاملات و استخدام و سایرآیین‌نامه‌های داخلی بانک. 4ـ تصویب بودجه کل سالیانه بانک. 5ـ تأیید انتخاب معاونین اعضاء هیئت مدیره (در صورت ضرورت). 6ـ تصویب خرید اموال غیر منقول(در حدود حوائج اداری بانک). 7ـ تصمیم راجع به مطالبات مشکوک با مطالبات لاوصول. 8ـ تصمیم درباره مسائلی که ازطرف هیئت‌مدیره پیشنهاد و تقاضای اخذ تصمیم می‌شود.

ماده 18ـ شورای عالی میتواند در باره امور بانک از رئیس هیئت‌مدیره اصلاحات بخواهد و هر موقع لازم بداند از اشخاصی که خود انتخاب می‌کند هیئت مشاوره تشکیل دهد و نظرآن هیئت را بپرسد.

ماده 19ـ معامله بانک با اعضای هیئت مدیره در حدود مقررات عمومی صورت خواهد گرفت و درصوت بروز اختلاف رسیدگی به اینگونه معاملات و قطع و فصل آن برطبق مقررات با شورای عالی بانک خواهد بود. اعضاء هیئت مدیره حق ندارند بطورمستقیم یا غیرمستقیم معاملات بازرگانی با بانک انجام دهند.

ماده 20ـ اعضاء شورای عالی قبل از شروع به کار در حضور هیئت‌مدیره و بازرسان سوگند یاد خواهند کرد که منافع و اسرار بانک را محفوظ دارند.

ماده 21ـ پاداش اعضاء شورای‌عالی بصورت حق حضوردر جلسات به تصویب مجمع عمومی تعیین و پرداخت خواهد شد.

قسمت 3- هیئت مدیره

ماده 22ـ بانک به وسیله هیئت مدیره‌ای مرکب از 3 نفر اداره خواهد شد که یک نفر از آنها سمت ریاست هیئت مدیره و مدیرعامل را خواهد داشت. اعضاء هیئت مدیره به وسیله مجمع عمومی انتخاب یا عزل می‌شوند مدت خدمت اعضاء هیئت‌مدیره سه سال است انتخاب مجدد آنان مانعی ندارد.

ماده 23ـ مدیرعامل میتواند یک و در مواقع ضروری دو نفر معاون داشته باشد معاونین مذکور به پیشنهاد هیئت مدیره و تصویب شورای عالی انتخاب خواهند شد.

ماده 24ـ اعضاء هیئت مدیره قبل از شروع به کار در حضور اعضاء شورای عالی سوگند یاد خواهندکرد که منافع و اسرار بانک را محفوظ بدارند.

ماده 25ـ جز در مواقعی که تصمیم مجمع عمومی با شورای عالی لازم است هیئت مدیره دارای کلیه اختیارات لازم برای اداره امور بانک میباشد تصمیمات هیئت مدیره در صورتی قابل اجراست که رئیس هیئت‌مدیره و یکی از اعضاء هیئت مدیره به آن رأی دهند.

ماده 26ـ نامه‌ها و اسناد بانک وقتی الزام آور است که دو نفر از اعضاء هیئت مدیره یا صاحبان امضای مجاز آنرا امضاء کرده باشند.

ماده 27ـ رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل بانک بالاترین مرجع اجرای امور بانک است و موافق این اساسنامه امور بانک را اداره خواهد کرد و می‌تواند قسمتی از اختراعات خود را به اعضاء هیئت مدیره و نمایندگان مختار بانک محول نماید. استخدام و معلق نمودن و تعیین شعل و ترفیع کارکنان بانک و کلیه امور اداری و داخلی بانک در حدود آیین‌نامه‌های بانک و بودجه سالیانه که به تصویب شورایعالی خواهد رسید با رئیس هیئت مدیره است ولی انفصال کارکنان رسمی پیشنهاد رسمی هیئت‌مدیره و تصویب شورای عالی خواهدبود در کلیه معاملات و دعوت نمایندگی بانک با رئیس هیئت مدیره است که مستقیماً یا بوسیله نمایندگانی که تعیین میکند اقدام خواهد کرد.

قسمت 4 - بازرسان

ماده 28ـ برای رسیدگی به حسابها و ترازنامه بانک و نظارت در امور آن 2نفر بازرس به مدت یک سال از طرف مجمع عمومی انتخاب می‌شوند که برطبق مقررات قانون انجام وظیفه خواهند کرد.

ماده 29ـ هیئت مدیره وسائل کار بازرسان را برای انجام وظائف آنان فراهم خواهد کرد و چنانچه سؤالاتی از هیأت مدیره بنمایند یا اصلاحاتی راجع به امور بانک بخواهند با اسناد مربوط در اختیار آنان خواهند گذاشت.

ماده 30ـ بازرسان قبل از شروع به کاردر حضورشورای عالی سوگند یاد خواهند کرد که منافع و اسرار بانک را حفظ کنند.

ماده 31ـ بازرسان مکلفند تا ده روز قبل از تشکیل مجمع عمومی صورتحساب‌ها و ترازنامه سالیانه بانک را رسیدگی کرده و گزارش خود برای تقدیم به مجمع عمومی تهیه نمایند.

ماده 32ـ بازرسان در طی سالها میتوانند نظریات خود را راجع به جریان اموربانک کتباً به هیئت مدیره اطلاع دهند هیئت مدیره نظریات بازرسان را مورد توجه قرار خواهد داد.

ماده 33ـ پاداش سالیانه بازرسان به وسیله مجمع عموم تعیین و از طرف بانک پرداخت خواهد شد.

فصل چهارم ـ حسابداری و سود و زیان

ماده 34ـ ابتدای سال حسابداری اول فروردین و انتهای آن آخر اسفند هر سال است.

ماده 35ـ صورتحساب سالیانه بانک که از طرف هیئت مدیره تهیه می‌شود باید 40 روز قبل از تشکیل مجمع عمومی در اختیار بازرسان و 10 روز قبل از تشکیل آن در اختیارصاحبان سهام قرار گیرد.

ماده 36ـ در ترازنامه سالیانه اموال به بهای تاریخ تنظیم ترازنامه (به استثنای اموال مستهلک شده) ذکر خواهد شد و مطالبات مشکوک به ارزش تقریبی قابل وصول (مطابات لاوصول نباید به عنوان دارائی ذکر شود) منظور خواهد گردید.

ماده 37ـ خلاصه وضع دارائی و بدهی بانک در آخر هر ماه تهیه و منتشر خواهد شد.

ماده 38ـ از سود ویژه بانک پس از کسر کلیه هزینه‌ها و استهلاکها و مالیات و اندوخته قانونی و غیره مبلغی بعنوان پاداش هیئت مدیره و کارکنان بانک به مجمع عمومی پیشنهاد خواهد شد و پس از تصویب پرداخت خواهد گردید.

ماده 39ـ پس از پرداختهای فوق 50% سود ویژه به حساب اندوخته احتیاطی بانک منظور و 50% دیگر در ظرف 10 روز به صاحبان سهام پرداخته خواهد شد.

بر طبق قانون تمدید مدت اختیارات مصوب سی‌ام دی ماه 1331 لایحه قانونی اساسنامه بانک کشاورزی ایران مشتمل بر 39 ماده و 2 تبصره تصویب می‌شود. به تاریخ 7 خرداد 1332

نخست وزیر ـ دکتر محمد مصدق