همچنین در جلسات 3 مورخ برج جوزا 1303 و 4 مورخ برج جوزا 1303 مواد پروگرام سال پنجم و ششم ابتدایی پس از اصلاح بعضی مواد برای هر ماده جداگانه رأی گرفته شد و با اکثریت به تصویب رسید:
دستور تحصیلات ابتدایی سال پنجم مصوب 1302
قرائت قرآن با تجوید.
شرعیات:
اول – اصول: راجعه به اصول دین و مذهب با معانی و دلایل اجمالی آن.
دوم – فروع: طهارت و لزوم آن – اقسام نمازهای واجب و ترتیب بجا آوردن هر یک از آنها – شرایط وجوب صوم – صلوه – ذکوه، خمس – حج – جهاد – امر به معروف و نهی از منکر – شماره مکاسب محلله و محرمه – ذکر معاصی کبیره از قبیل: - شرک به خدا – فرار از جهاد – غیبت – سوگند به دروغ – تجاوز به مال یتیم.
اخلاق: وظایف انسان نسبت به باری تعالی – تکالیف و وظایف نسبت به خود – تعلیمات در خصوص رفتار طفل در خانواده – وظایف راجع به وطن در هیئت بشریه – تعلیمات در خصوص رفتار طفل نسبت به خدمه و زیردستان – پرهیزکاری – سرپوشی - شرافت – عدالت – نجابت – سخاوت – امانت – مضرات خشم و غضب – تکالیف والدین نسبت به اولاد – تکالیف متبادله برادران و خواهران – تکالیف نسبت به رفقای مدرسه – تحصیل علم و لزوم مداومت در آن – آداب معاشرت - تکالیف نسبت به آموزگار.
فارسی: - قرائت قطعات نثر و نظم ادبی و اخلاقی با توجه به معانی لغات و فهم مقصود - شرح حال مختصر مخترعین بزرگ دنیا – اختراعات عمده آنها - ذکری از مشاهیر رجال عالم به اختصار – شرح حال رجال و دانشمندان بزرگ ایران و آثار ایشان – شرح حال سیاحان بزرگ و اکتشافات جغرافیایی به اختصار – فواید تجارت و صناعت و فلاحت – مراسلات ساده – تحریرات مختلفه متداوله.
دستور زبان فارسی: - اقسام عمده کلمات از اسم و صفت و ضمیر فعل و غیره با تمرینات کتبی و شفاهی – تجزیه کلمات.
تمرین: - مشق صحت املاء و نثر کردن بعضی نظمهای مفیده – انشاء از قبیل ساده کردن حکایات و نوشتن مراسلات ساده و شرح بعضی موضوعات سهل و آسان – حفظ بعضی از قطعات خوانده شده.
خط: مشق درشت و ریز (تحریر)
تعلیمات مدنیه: - انسان وحشی – انسان چادرنشین و بدوی – انسان متمدن – تعریف تمدن – اصول تمدن – تشیکل خانواده و و جماعت – لزوم انتظام در هیئت اجتماعیه – ملت – مملکت – ایالت – ولایت – بلوک – دولت – تشکیلات دول – اصول تأسیسات مملکتی – تعریف تعلیمات مدنیه – حقوق ملت – آزادی و اقسام آن – مساوات در مقابل قانون – حاکمیت ملت – فرق بین دولت مستبد و مشروطه و جمهوری – وطن و حفظ آن – وظایف ملت و حقوق و تکالیف آنها.
عربی: - تقسیم کلمه به اسم و فعل و حرف صرف – فعل ماضی – مضارع امر – ثلاثی مجرد، صحیح بدون صیغه‌سازی – شناسایی مصدر از 7 باب ذیل: فعل – اِفعال – تفعیل – مفاعله – انفعال – افتعال – استفعال. - اسم فاعل و اسم مفعول از ابواب مذکوره – حفظ قسمتی از نصاب.
تبصره - مقصود از عربی در این سال و سال بعد، آن است که شاگرد از عهده تشخیص و فهم معانی لغات عمده عربی که در فارسی متداول است برآید.
علم الاشیاء: طبقات حیوان و نبات به اختصار – اطلاعات مختصر راجع به فلاحت و باغبانی طرز تکثیر نباتات اقسام عمده پیوند – تعریف جنگل و بیشه و چمن و مزرعه و فواید آنها.
حفظ الصحه: لزوم مراعات قوانین صحیه بر حسب دیانت اسلامی – طهارت و اقسام استحمام – البسه و طرز تنظیف آنها – منزل و شرایط محل سکنی – مستراح و طرز تنظیمات آن و احتیاطات لازمه – صحت و مرض – ذکر بعضی از امراض – مسریه بدون ذکر علامات ممیزه آنها – بیان طریقه جلوگیری و احتراز از امراض مزبوره – سرایت امراض به توسط مگس و پشه و سایر حیوانات – وسائل گرم کردن اطاق – خواب و بیداری – حرکت و سکون – ورزش و فواید آن – حفظ الصحه چشم.
تاریخ: - مصر و کلده و آشور و بنی‌اسراییل و فینیقیه و مدی به طوری که مقدمه برای فهم تاریخ ایران باشد – سلسله هخامنشی – یونان و رجال بزرگ آن از قبیل: همیر – ارسطو – افلاطون. – سلسله اشکانی – جمهوری رم و انتقال جمهوری به امپراطوری با ذکر بزرگترین قیاصره مانند: ژول سزار – اگوست – طرژان. – سلسله سامانی – انتشار دین مسیح در ممالک رم – انقراض روم غربی به واسطه استیلای ژرمنها – ظهور اسلام و مختصری از سیره نبوی صلی‌اله‌علیه و آله و ائمه هدی – فتح ایران – تشکیل و بسط ممالک اسلامی – بنی‌امیه، بنی‌عباس به اختصار – مختصری از تمدن اسلامی در عصر عباسیان و دخالت ایرانیان در ظهور و تکمیل آن – دولت شارلمانی در مغرب – تجزیه دولت اسلام به خلافت مشرق و مغرب.
جغرافیا: اول: جغرافیای عمومی، قدری مفصلتر از سال قبل با ترسیم نقشه. دوم: جغرافیای طبیعی و سیاسی و اقتصادی ایران با ترسیم نقشه.
حساب: - قابلیت تقسیم اعداد بر 2-3-4-5-6-7-8-9-10 - اعداد اول و تجزیه اعداد به عوامل اول – تعریف کسر متعارفی - اقسام ثلاثه کسر – رفع – تجنیس غیر ممکن‌التحویل نمودن کسر از راه قابلیت تقسیم اعداد فقط - تحویل کسور به مخرج مشترک به عمل ضرب و از راه تجزیه – اجزاء چهار عمل اصلی در کسور - تحویل کسر متعارفی به اعشاری بدون ذکر تناوب و اقسام آن – تعریف نسبت و تناسب عددی و هندسی – بدون ذکر خواص آنها – اربعه متناسبه به قاعده تحویل به واحد مراجعه به مقیاسات ایران و سلسله مطری – حل مسائل فکری – تمرینات شفاهی و کتبی.
هندسه: - مساحت اشکال مسطحه که در سال قبل ذکر شده است – مسائل و تمرینات کتبی و شفاهی.
سیاق: جمع و تفریق نقدی و جنسی.
رسم: مراجعه و تکمیل مواد سال چهارم.
ورزش
دستور تحصیلات ابتدایی سال ششم (مصوب 1302)
قرائت قرآن با تجوید:
تبصره - در دو سال پنجم و ششم، تمام قرآن باید قرائت شود.
شرعیات:
اول – اصول: مراجعه به مواد سال قبل.
دوم – فروع: - مراجعه به مواد سال قبل – اشاره اجمالی به حکمت هر یک از عبادات، خاصه جهاد – امر به معروف و نهی از منکر – حب اهل بیت. – بیان تقلید و لزوم آن – ذکر معاصی کبیره از قبیل: - یأس از رحمت خدای متعال – قتل نفس – کذب – عاق والدین – غصب مال غیر – قطع صله رحم – کم‌فروشی – اعانت به ظالم در ظلم – ترک عبادات واجبه – هجو کردن مردمان – ترک عفت.
اخلاق: - مواد سال قبل، به اضافه معنی تکلیف و تعلق آن به شخص عاقل – تکالیف اجتماعی - فداکاری در راه دین و شرف و وطن – رعایت اطاعت قوانین – رعایت آزادی دیگران – انصاف – وفای بعهد – اهمیت قول و امضاء – ثبات رأی – مضرات تردید – عیوب کاهلی و اهمال – قدر و قیمت وقت و زمان – احتراز از معاشرت با بدان – معاشرت با دانشمندان و نیکان – ابراز لیاقت - مدافعه از حقوق – حفظ شرف و آبرومندی و احترامات دیگران – احتراز از تفتین و جاسوسی.
فارسی: - قرائت نظم و نثر ادبی و اخلاقی با توجه به معانی لغات و فهم مقصود – سایر مواد سال قبل، قدری مفصلتر.
دستور زبان فارسی: - اقسام کلمات از اسم و صفت و کنایات و عدد و فعل و غیره – متعدی و لازم – معلوم و مجهول – وجوه و صیغ افعال – ازمنه – جمل و اجزاء آن – تمرینات کتبی و شفاهی – تجزیه و ترکیب جمل و عبارات.
عربی: - مراجعه به مواد سال قبل – اسم مکان و اسم زمان – صفت مشبهه – صیغه مبالغه – افعل التفضیل، بطور اختصار – بیان تثنیه و جمع در لغات مستعمله در فارسی – مطابقت صفت و موصوف از حیث تذکیر و تانیث – حفظ قسمت دیگر از نصاب.
خط: مطابق مواد سال قبل.
تعلیمات مدنیه: - مواد سال قبل – اساس دولت ایران – تعریف قانون و لزوم اطاعت آن – اختیارات دولت – قوه مقننه و چگونگی آن به اختصار – شرایط نمایندگی ملت – شرایط انتخاب کنندگان – کیفیت انتخاب – قوه مجریه – شاه و وزراء – قوه قضائیه – محاکم – کیفیت ادارات ایالات و ولایات – حاکم – نائب‌الحکومه – کدخدا – ضابط – مباشر – مالیات و لزوم آن قشون – (ارتش).
علم الاشیاء: - هوا و بادها – آب و اشکال مختلفه آن – جریان آب – تبخیر آب – ابرها - باران – برف – چشمه‌ها – رودخانه‌ها – دریا و سواحل – جبال آتشفشان.
فیزیک: - میزان الحراره – میزان الهوا – حرارت و الکتریسیته به اختصار – ماشین بخار – برقگیر – تلگراف – تلفن.
شیمی: - فلزات و املاح معمولی از قبیل: - نمک طعام – جوش شیرین – سولفات دوسود.
حفظ الصحه: - هوا و آب – آب مشروب و مجاری آب – سرما و گرما – فصول اربعه و مناطق مختلفه - تقسیم ساعات شبانه روزی برای رسیدگی به امور زندگانی – آب مشروب – اغذیه و اشربه مفیده و مضره – موجودات ذره بینی – تدابیر فوریه در بعضی مواقع تا هنگام رسیدن طبیعت.
تاریخ: - تأسیس سلسله سلاطین ایرانی و ترک در ایران بعد از اسلام – صفاریان – سامانیان – غزنویان – دیالمه – سلجوقیان – خوارزمشاهیان – اتابکان – فارس و آذربایجان – ظهور و ترقی ادبیات فارسی – جنگهای صلیبی در مشرق استیلاء مغول و نتایج آن در ایران – تشکیل دولت عثمانی – استیلاء تیمور و سلسله گورکانی – انقراض گورکانیان در ایران – فتح قسطنطنیه – اکتشافات جغرافیایی در قرن پانزدهم و شانزدهم میلادی و تأثیر اوضاع آن در اروپا و عالم ترقی علمی و صنعتی اروپا – سلسله صفویه و تجدید ملیت ایرانیان با توجه خاص به سلطنت شاه اسماعیل و شاه عباس کبیر – پطر کبیر در روسیه – سلسله افشاریه و زندیه با توجهی خاص به نادر شاه و کریمخان زند – تشکیل دولت آتازونی و مداخله انگلیسیها در هندوستان – سلسله قاجاریه تا سلطنت محمد شاه – انقلاب کبیر فرانسه و نتایج آن در اروپا و عالم – امپراطوری ناپلئون و زوال آن – تمدن جدید و ترقی علم و صنعت در قرن نوزدهم میلادی – سلطنت محمد شاه و ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه و روابط جدیده ایران با باقی ممالک عالم – مقدمات انقلاب ایران و استقرار مشروطیت – ترتیب دول اروپا در قرن نوزدهم – سیاست خارجی و متملکاتی اروپائیان – تمدن جدید در قرن بیستم – جنگ بین المللی.
تبصره - در سال پنجم و ششم، مواد باید به اختصار و حداقل گفته شود.
جغرافیا: مراجعه و تکمیل مواد جغرافیای عمومی و ایران سال قبل.
حساب: - تکمیل مواد سال قبل - تناسب مرکب – رنبح مفرد – حل مسائل ساده – راجعه به تسهیم به نسبت و مشارکت و اخلاط و امتزاج – مسائل و تمرینات راجعه به کلیه مواد خوانده شده، کتباً و شفاهاً.
هندسه: تعریف و مساحت احجام عمده ذیل: منشور – هرم – استوانه – مخروط – و کره – مسائل و تمرینات کتبی و شفاهی.
سیاق: تکمیل جمع و تفریق و جنسی.
رسم: تکرار عملیات سال قبل.
ورزش بدنی.
دیدگاه شما