روز یکشنبه ٢٧ شوال [١٣٢۶] - [۱۲۸۷/۹/۱] [ص ۲۴۱] امروز مسموع گردید شیخ فضل اللّٰه عریضه عرض کرده است و اعلیحضرت شاهنشاه بر حاشیه آن دستخط فرموده‌اند که مشروطه مخالف با قوانین اسلام است.
روز سه شنبه ٢٩ شوال [١٣٢۶] - [۱۲۸۷/۹/۳] [ص ۲۴۱] امروز دستخط اعلیحضرت بر حرمت مشروطیت منتشر گردید. و نیز مسموع گردید طالشها با اردوی دولت جنگ کرده و فتح با طالشها بوده است.
روز چهارشنبه سلخ شوال المکرم ١٣٢۶ - [۱۲۸۷/۹/۴] [ص ۲۴۱ و ۲۴۲]
صورت عریضه شیخ فضل اللّٰه و امام جمعه و سایرین
بسم اللّٰه الرحمن الرحیم
به موقف عرض بندگان اعلیحضرت شاهنشاه اسلامیان پناه خلدالله ملکه و سلطانه، معروض می داریم: در روز دوازدهم شهر حال شوال، که کارگزاران دولت جمع کثیری از وجوه علماء و شاهزادگان و وزراء و امراء و اعیان و اشراف و تجار را حسب الامر احضار به دربار گردون‌مدار نمودند، از طرف قرین الشرف اراده سنیه را به اعطای مجلس شورای عمومی و تأسیس قوانین آن ابلاغ فرمودند، تمام حاضرین متفق الکلمه جواب عرض نمودند که مجلس شورای عمومی، منافی با قواعد اسلام است و ممکن الجمع نیست؛ چنانچه به رأی العین مشاهده کردیم و ما مسلمانان که در تحت اقتدار سلطنت اسلامیه هستیم ابداً راضی نمی‌شویم که وهنی به اسلام و دین ما برسد و در مقابل احکام اسلامیه شاه و رعیت یکسان است و بر همه لازم است حفظ دین و آیین شریعت سیدالمرسلین (ص). بعد از آن، تلگرافات عموم ولایات که قریب به دویست طغری بود، بعضی تفصیلاً و بعضی بر وجه اجمال قرائت شد. و پس از آن، احکام حجج اسلام و علماء اعلام ولایات گوشزد حاضرین شد و عرایض عدیده متظلمانه در استیمان از این بلیه عظیمه از طبقات علماء و اهل علم و طلاب و تجار و اصناف که غائب از آن محضر بودند، یکان یکان خوانده شد. بعد ذلک کلّه، حضار مجلس، از علماء و تمام طبقات، به توسط جناب اشرف صدراعظم عریضه[ای] متضرعانه در استدعای انصراف از این عزیمت به حضور باهرالنور ملوکانه تقدیم داشتند و پس از استیذان، شرفیاب حضور معدلت ظهور شدند و استدعای مجدانه حضوری هم نمودند و به وعده مراحم ملوکانه و قبول استدعای مقصد اسلامی به اصدار دستخط انجم‌نقط مرخص شدند، تاکنون که یوم بیست و چهارم [۱۲۸۷/۸/۲۸] است، از ناحیه مقدسه اعلیحضرت همایونی، دستخط آسایش شرف صدور نپذیرفته؛ از آنجائی که به حکم محکم خلاق عالم جل اسمه، حفظ بیضه اسلام در قرون و اعصار بر عهده سلطان وقت و علماء اعلام است، از آن روز تا حال همه روزه از داعیان مطالبه انجاز وعد و اصدار دستخط می نمایند، و داعیان به دفع الوقت گذرانیده تا امروز که مطالبه از حد گذشت، چاره ندیده جز شرفیابی در دربار معدلت آثار، و بحمدالله نایل شدیم و از پیشگاه همایونی، ایفاء به وعد را جداً مستدعی هستیم، و چون این استدعا از جهت اداء تکلیف شرعی است، از صاحب شرع رخصت رجوع نداریم و متضرعانه جداً دستخط آفتاب‌نقط در آسودگی اهل اسلام از اضطراب و وحشت و دهشت، که در این مرحله دارند، از سده سنیه استدعا داریم. قسم به جمیع معظمات شرعیه، که ماها بلکه تمام اهالی اسلام این مملکت، برای تأسیس مجلس شورای عمومی حاضر نیستند و نتیجه آن را جز هدم دین و هرج و مرج و هدر دماء محترمه و هتک نوامیس اسلامیه نمی دانیم.
الامر امر الاقدس الاعلی مطاع مطاع.
صورت دستخط اعلیحضرت بر حاشیه عریضه [ص ۲۴۳]
بسمه تبارک و تعالی جنابان مستطابان حجج اسلام، سلمهم اللّٰه تعالی،
عزم ما همه وقت بر تقویت اسلام و حمایت به شریعت حضرت نبوی، صلوات اللّٰه علیه، بوده و هست؛ حال که مکشوف داشتید تأسیس مجلس با قواعد اسلامیه منافی است و حکم به حرمت دادید، و علماء ممالک هم به همین نحو کتباً و تلگرافاً، حکم بر حرمت نمودند، در این صورت ما هم از این خیال، بالمره منصرف، و دیگر عنوان همچو مجلسی نخواهد شد؛ لکن به توجهات حضرت امام زمان عجل اللّٰه فرجه، در نشر عدالت و بسط معدلت دستورالعمل لازم داده و می‌دهیم. آن جنابان تمام طبقات را از این عزم خسروانه ما بر نشر معدلت و رعایت حقوق رعیت و اصلاح مفاسد به قانون دین مبین اسلام حضرت خاتم النبیین صلوات اللّٰه و سلامه علیهم اجمعین، اطلاع بدهید.
(محمد علی شاه قاجار)
در حاشیه ورقه مطبوعه، چنین نوشته شده است:
انا نحن نزلنا الذکر و انا له لحافظون بعد از آنکه تلگرافات و احکام کتبی علماء اعلام و حجج اسلام از ممالک محروسه ایران دایر بر حرمت مشروطیت، و عرایض متضرعانه اهالی در استیحاش از ایجاد مجلس شورای عمومی به توسط حجج اسلامیه دارالخلافه و امناء دربار جاویداقتدار، از لحاظ مبارک بندگان اقدس همایونی، خلدالله ملکه و سلطانه، گذشت و در بیست و چهارم شهر شوال، دستخط آفتاب نقط همایونی، که به قلم معجزشیم ملوکانه، در صدر عریضه علماء عظام و حجج اسلام، شرف صدور یافت، طبقات اهالی مجدانه مطالبه صورت آن را می‌کردند، عجالةً برای اطمینان خاطر عمومی، به طور طبع منتشر گردیده تا آنکه عما قریب، عکس و گراور آن هم اشاعه و توزیع شود.
دیدگاه شما